Το βίντεο με την ειδικευόμενη παιδίατρο στη Σάμο που κλαίει με λυγμούς γιατί εφημερεύει συνεχόμενα επί 5 μέρες και δεν μπορεί να πάει σπίτι να κάνει ένα μπάνιο, να αλλάξει ρούχα και να νιώσει άνθρωπος, δεν ήταν ένα «επικοινωνιακό παιχνίδι», όπως αρχικά υπέθεσε ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, αλλά η απόγνωση ενός νέου επιστήμονα που δεν αντέχει άλλο, που έχει συντριβεί.
Η ειδικευόμενη σε κατάσταση απόγνωσης, είπε πως βρισκόταν σε συνεχή εφημερία επί πέντε ημέρες.
Επί 120 ώρες χωρίς ουσιαστική ανάπαυση, υπεύθυνη για τις ζωές παιδιών, σε ένα νοσοκομείο που «αιμορραγεί» από προσωπικό.
«Μα δεν έκανε κάτι υπερβολικό, της έδωσαν καινούριο διαμέρισμα και πληρώθηκε κανονικά», έλεγε στα κανάλια ο Ά. Γεωργιάδης, ο οποίος επικρίθηκε σκληρά για τον τρόπο που αντιμετώπισε τη νεαρή γιατρό.
Το περιστατικό αυτό δεν είναι η εξαίρεση. Είναι ο μεγεθυντικός φακός πάνω από την καθημερινότητα των νέων γιατρών στην Ελλάδα, οι οποίοι από «ελπίδα του συστήματος» μετατρέπονται σε αναλώσιμα γρανάζια μιας μηχανής που δουλεύει με «καύσιμο» το φιλότιμο και την εξάντληση.
Τι σημαίνει πρακτικά να είσαι ειδικευόμενος σήμερα; Δεν είναι μόνο η μελέτη και η κλινική εμπειρία, είναι ένας διαρκής αγώνας δρόμου ενάντια στις βιολογικές αντοχές.
Η ευρωπαϊκή οδηγία προβλέπει 48 ώρες εργασίας την εβδομάδα, η πραγματικότητα 70, 80 ή και 100 ώρες και αυτό είναι επικίνδυνο για την ασφάλεια των ασθενών.
Οι ημέρες ρεπό μετά την εφημερία συχνά καταστρατηγούνται λόγω ελλείψεων.
Σε πολλά περιφερειακά νοσοκομεία, ο ειδικευόμενος καλείται να παίξει τον ρόλο του ειδικού.
Η έλλειψη ειδικευμένων τον ρίχνει στα βαθιά χωρίς σωσίβιο, με τον φόβο του ιατρικού λάθους να κρέμεται πάνω από το κεφάλι του.
Αντί για εκπαίδευση δίπλα στο κρεβάτι του ασθενούς, ο νέος γιατρός πάρα πολλές φορές αναλώνεται σε χιλιόμετρα παραπεμπτικών, παρέχει γραμματειακή υποστήριξη, κάνει μεταφορές φορείων και τηλεφωνήματα για να βρεθεί ένα κενό κρεβάτι.
Η περίπτωση της Σάμου αναδεικνύει την επικίνδυνη πτυχή της εργασιακής εξουθένωσης. Όταν ένας γιατρός δεν έχει κοιμηθεί για 48 ή 72 ώρες, οι γνωστικές του λειτουργίες εξισώνονται με εκείνες ενός ανθρώπου σε κατάσταση μέθης.
Το σύστημα βασίζεται στην αυτοθυσία τους για να μην κλείσουν κλινικές.
Όμως, η αυτοθυσία δεν είναι βιώσιμη πολιτική υγείας. Είναι ένα προσωρινό «μπάλωμα» που οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στο Brain Drain. Οι καλύτεροι νέοι επιστήμονες παίρνουν το πτυχίο τους και φεύγουν για τη Γερμανία, την Αγγλία ή την Κύπρο, όπου το ωράριο τηρείται και η αξιοπρέπεια είναι αυτονόητη.
Η κραυγή της ειδικευόμενης στη Σάμο δεν ήταν μια πράξη αδυναμίας, αλλά μια πράξη επαγγελματικής ευθύνης και ζήτησε το αυτονόητο, να μπορεί να θεραπεύει με ασφάλεια.
Για να σταματήσει η αιμορραγία του ΕΣΥ, οι λύσεις είναι γνωστές, αλλά απαιτούν πολιτική βούληση.
Μαζικές προσλήψεις μόνιμων ειδικών γιατρών, ώστε να υπάρχει πραγματική επίβλεψη, αυστηρή τήρηση του ευρωπαϊκού ωραρίου εργασίας, οικονομική αναβάθμιση των αποδοχών, που παραμένουν από τις χαμηλότερες στην Ευρώπη.
Το κράτος δεν μπορεί να συνεχίσει να αντιμετωπίζει τους νέους γιατρούς ως «φτηνά εργατικά χέρια» και όχι ως το μέλλον της δημόσιας υγείας.
Το βίντεο της Σάμου δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό, είναι το κύκνειο άσμα ενός συστήματος που καταρρέει πάνω στους ανθρώπους του.
Ο ειδικευόμενος δεν είναι ήρωας από επιλογή, βρίσκεται εγκλωβισμένος σε αυτό το σύστημα για να μπορέσει να πάρει ειδικότητα.
«Δεν φοβόμαστε τη δουλειά, φοβόμαστε το λάθος που θα κάνουμε επειδή τα μάτια μας κλείνουν», λένε συχνά οι ειδικευόμενοι στις συνελεύσεις τους και αυτό είναι τραγικό και για τους ίδιους και για το σύστημα υγείας.