Νέα έρευνα που επιχειρεί να διερευνήσει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και να αποτυπώσει τη σημερινή κατάσταση του θαλάσσιου περιβάλλοντος, σχεδόν 20 χρόνια μετά τη βύθιση του SEA DIAMOND και ενώ το ναυάγιο παραμένει στην καλντέρα της Σαντορίνης, διεξάγει το Πολυτεχνείο Κρήτης με επιστημονικά υπεύθυνο τον ομ. καθηγητή Ευάγγελο Γιδαράκο της Σχολής Χημικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει δύο ολοκληρωμένους κύκλους δειγματοληψιών και εργαστηριακών αναλύσεων, ενώ στόχος είναι να προσδιοριστεί η παρουσία και η συγκέντρωση πετρελαιοειδών και βαρέων μετάλλων στην περιοχή του ναυαγίου.
Το Πολυτεχνείο Κρήτης έχει πραγματοποιήσει στο παρελθόν πολυετείς έρευνες στην περιοχή, καταγράφοντας την εξέλιξη της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης μέσω αναλύσεων θαλάσσιων υδάτων, ιζημάτων και οργανισμών. Η νέα έρευνα αναμένεται να προσφέρει επικαιροποιημένα επιστημονικά δεδομένα για ένα ζήτημα που παραμένει ανοιχτό.
Επιπλέον, η έντονη σεισμική δραστηριότητα στην ευρύτερη περιοχή αυξάνει τον κίνδυνο δημιουργίας νέων ρηγματώσεων, οι οποίες θα μπορούσαν να επιταχύνουν την απελευθέρωση πετρελαιοειδών και τοξικών μετάλλων στο θαλάσσιο περιβάλλον. Παράλληλα, ενδέχεται να αυξηθεί η πιθανότητα μετακίνησης ή ολίσθησης του πλοίου προς μεγαλύτερο βάθος.
Η παρακολούθηση της θαλάσσιας ρύπανσης είναι απαραίτητη, δεν αποτελεί όμως οριστική λύση: η αντιμετώπιση του προβλήματος εξακολουθεί να συνδέεται με την ανάγκη απομάκρυνσης του ναυαγίου από την καλντέρα της Σαντορίνης, γεγονός που έχει επισημανθεί και από την Ελληνική Δικαιοσύνη (Άρειος Πάγος και Συμβούλιο της Επικρατείας).