Μπορεί εμείς σήμερα να έχουμε να αντιμετωπίσουμε την πανδημία του κορωνοϊού με τις τόσο απρόβλεπτες συνέπειές της, τότε οι άνθρωποι αντιμετώπιζαν άλλα προβλήματα. Πόλεμοι, καταστροφές, επιδημίες και τόσα άλλα.
Τέτοιες μέρες λοιπόν, που προσπαθούμε εμείς να επανέλθουμε στην κανονικότητα σήμερα, πριν ακριβώς από ογδόντα χρόνια, οι άνθρωποι έρχονταν αντιμέτωποι με την απειλή του πολέμου. Μία κατεπείγουσα επιστολή από την Ελληνική Βασιλική Χωροφυλακή, και συγκεκριμένα από τη Διοίκηση Χωροφυλακής Ηρακλείου προς τον Δήμο Ηρακλείου, αφορά τον σχεδιασμό ενέργειας παθητικής αεράμυνας, που έπρεπε να γίνει από την ίδια.
Για την πραγματοποίηση αυτού του καταρτισμού, έπρεπε ο Δήμος Ηρακλείου να υποδείξει νοσοκομεία και κλινικές της πόλης, διάφορα εργοστάσια, διάφορα άλλα διαγράμματα, τα οποία θα χρησιμοποιούνταν σε καιρό πολέμου.
Σας παρουσιάζω το περιεχόμενο της επιστολής:
«Έχομεν την τιμήν να παρακαλέσουμεν υμάς, όπως μας αποστείλετε τα κάτωθι διαγράμματα και πίνακας άτινα θα αποστείλωμεν εις την ανωτέραν Διοίκησιν Αντιαεροπορικής Αμύνης μετά σχεδίου ενεργείας παθητικής αεραμύνης.
1) Πίναξ και διάγραμμα εμφαίνονται τα εργοστάσια των οποίων η λειτουργία θα συνεχισθεί εν καιρώ πολέμου και ως τοιαύτα θεωρούμεν το ηλεκτρικόν εργοστάσιον, τους κυλινδρομύλους Καστρινάκη, Τζωρτζάκη, τα ψυγεία Μυστίλογλου και Λιανά. Ο πίναξ ούτος θα καταρτισθεί αναλόγως της σοβαρότητας του εργοστασίου εις τρία μέρη.
2) Πίναξ του διάγραμμα εμφαίνοντα τα διάφορα νοσοκομεία και κλινικές της πόλεώς μας.
3) Διάγραμμα εμφαίνον τον σύνδεσμον και τις διαβάσεις μεταξύ Διοικήσεως Χωροφυλακής και Αστυνομικού Τμήματος, Πυροσβεστικής Υπηρεσίας και Σταθμού Χωροφυλακής Νέας Αλικαρνασσού λόγω της εις τον συνοικισμόν τούτον, τοποθετηθείσης σειρήνος συναγερμού, διακρινομένων των διαφόρων τρόπων επιδιώξεως αυτών δι’ ιδιαιτέρον επίσης χρώματος.
4) Διάγραμμα εμφαίνον τα μέσα διά των οποίων προβλέπεται η επίτευξις της επικαιρότητος του συναγερμού (εγκατάσταση τηλεφώνου, σειρήνων κ.λπ.).
5) Πίνακας και διάγραμμα της αραιώσεως του αμάχου πληθυσμού. Σημειωτέον, ότι σταθμοί επιβιβάσεως διά την αραίωσιν του αμάχου πληθυσμού, έχουσιν ορισθεί παρά της υπηρεσίας μας τα εξής σημεία της πόλεώς μας:
Πύλη Χανίων, πλατεία Δασκαλογιάννη, πλατεία Αγίας Αικατερίνης, πλατεία Κουντουριώτη, Καινούργια Πόρτα».
Και κλείνει αυτή η κατεπείγουσα επιστολή με την υπογραφή του διοικητή Διοίκησης Χωροφυλακής Ηρακλείου.
Φυσικά ο Δήμος Ηρακλείου άμεσα απαντά σ’ όλα αυτά με τον αρμόδιό του μηχανικό Τσαντηράκη.
Ο πρώτος πίνακας δείχνει τα εργοστάσια τα οποία θα συνεχίσουν να λειτουργούν εν καιρώ πολέμου. Πρόκειται για το εργοστάσιον μετά κυλινδρομύλων των αδελφών Καστρινάκη.
Παρόμοιο εργοστάσιο κληρονόμων Στυλιανού Τζωρτζάκη. Και τα δύο αυτά εργοστάσια σημειώνονταν με πράσινο χρώμα. Επίσης τα ψυγεία Μυστίλογλου και Λιανά που σημειώνονταν με κυανόν χρώμα και το ηλεκτρικό εργοστάσιο παραγωγής ρεύματος του Δήμου Ηρακλείου, η Παλιά Ηλεκτρική, όπως την αποκαλούν ακόμα και σήμερα οι Ηρακλειώτες, η οποία στο διάγραμμα σημειωνόταν με κόκκινο χρώμα.
Επίσης, ο ίδιος μηχανικός του Δήμου Ηρακλείου στέλνει δεύτερο πίνακα, στον οποίο φαίνονται τα διάφορα νοσοκομεία και οι κλινικές της πόλης του Ηρακλείου.
Πρόκειται για το Πανάνειο Δημοτικό Νοσοκομείο, για το νοσοκομείο, επίσης Δημοτικό, των μεταδοτικών νοσημάτων, για το Δημοτικό αντιφυματικό ιατρείο, για το Δημόσιο Συφιλιδικό νοσοκομείο, για την Οφθαλμολογική Κλινική Γ. Φωτάκη, για τη Γυναικολογική Κλινική Λιγνού, για τη Δερματολογική Κλινική Κ. Βρεττάκη, για τη Γυναικολογική Κλινική Μ. Γερωνυμάκη, για την Πολυκλινική Ηρακλείου, για τη Γυναικολογική Κλινική Γρηγορίου Χατζηδάκη, για τη Χειρουργική Κλινική ιατρού Τρανταλίδου, για την Κλινική ιατρού Μπιρλάκη και τέλος για τη Χειρουργική Κλινική «Ευαγγελισμός» Ευαγγέλου Χατζάκη.
Οι δύο παραπάνω πίνακες που προαναφέρθησαν συμπληρώθηκαν από τον μηχανικό του Δήμου, Τσαντηράκη. Τέλος, ο δήμαρχος Ηρακλείου Μηνάς Γεωργιάδης απευθύνει στις 26 Ιουλίου 1940 μία επιστολή προς τη Διοίκηση Χωροφυλακής, η οποία προσυπογράφεται και από τον αρμόδιο προαναφερθέντα μηχανικό του Δήμου και στο περιεχόμενό της αναφέρει:
«Εις απάντησιν προς το υπ. αρ. 38/2/18 εις υμέτερον έγγραφον έχομεν την τιμήν να αποστείλωμεν υμίν συνημμένως τα κάτωθι διαγράμματα και πίνακας σχετικώς με την αντιαεροπορική άμυνα της πόλεως.
1) Πίνακα και διάγραμμα εμφαίνοντα τα διάφορα νοσοκομεία και κλινικάς της πόλεως Ηρακλείου.
2) Πίνακα και διάγραμμα εμφαίνοντα τα εργοστάσια των οποίων η λειτουργία θα συνεχισθεί εν καιρώ πολέμου.
3) Διάγραμμα εμφαίνον τον σύνδεσμον και τας διαβάσεις μεταξύ Διοικήσεως Χωροφυλακής κ.λπ.
4) Διάγραμμα της αραιώσεως του πληθυσμού της πόλεως, εις το οποίο εμφαίνονται οι σταθμοί επιβιβάσεως του αμάχου πληθυσμού.
5) Διάγραμμα των ζωνών ευπαθείας της πόλεως».
Και ο δήμαρχος Ηρακλείου καταλήγει ότι προς τις εγκαταστάσεις τηλεφώνων, σειρήνων και άλλων μέσων που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για ενδεχόμενο συναγερμό, ο Δήμος δεν εμπλέκεται και δεν έχει καμία αρμοδιότητα. Αρμόδιες γι’ αυτά είναι οι υπηρεσίες της εταιρείας τηλεφώνων, καθώς και η υπηρεσία ηλεκτρικών εγκαταστάσεων του Δήμου.
Τέτοιες μέρες… δύσκολες στιγμές, οι οποίες όσο περνούσε ο καιρός, γίνονταν όλο και πιο χειρότερες. Η χώρα μας, ο τόπος μας, το νησί μας δοκιμάζονταν από τον πόλεμο και τις ολέθριες συνέπειές του!