Εν μέσω του θέρους, πληροφορηθήκαμε για το αποκαλούμενο «Σύμφωνο της Μέκκας» από τις χώρες της Τουρκίας, της Σαουδικής Αραβίας και του Πακιστάν. Αυτόματα, επομένως, αναφύονται κάποια σοβαρά ερωτήματα για την αιτία αυτής της κίνησης, το σκεπτικό και κυρίως τι ακριβώς αναμένουν οι τρεις χώρες από αυτή.
Αρχικά, η Τουρκία έχει αναμφίβολα κάποια ανοιχτά προβλήματα με το Ιράν, στη Συρία, στη Λιβύη, ενώ είναι γνωστές οι φιλοδοξίες της στην ευρύτερη περιοχή, να εξελιχθεί δηλαδή σε ισχυρή περιφερειακή δύναμη. Φυσικά, δεν περνάνε απαρατήρητες οι κακές σχέσεις της, διαχρονικά, με το Ισραήλ, οι οποίες για την ώρα βρίσκονται σε λεκτικό επίπεδο.
Στην περίπτωση του Πακιστάν, είναι γνωστές επίσης οι αντιπαραθέσεις με τη γειτονική Ινδία, το Ιράν, ενώ είναι γνωστό ότι είναι ταυτόχρονα και πυρηνική δύναμη. Η Σαουδική Αραβία, τέλος, είναι ένας από τους σπουδαιότερους εξαγωγείς πετρελαίου, με τους σπουδαιότερους τόπους του Ισλάμ.
Αυτό που παρατηρείται ευθύς εξαρχής είναι ότι όλες οι χώρες ανήκουν στο σουνιτικό Ισλάμ. Από τα λεγόμενά τους, και οι τρεις ενώνονται με την αμοιβαία αμυντική συνδρομή, χωρίς όμως να έχουν γίνει γνωστές όλες οι σχετικές λεπτομέρειες της συμφωνίας.
Στην περίπτωση της γειτονικής μας χώρας, είναι γνωστό ότι διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ, και μια αμυντική βιομηχανία η οποία αναπτύσσεται ταχέως και χρειάζεται απεγνωσμένα κεφάλαια για να εξελιχθεί έτι περαιτέρω, ώστε να κερδίσει περισσότερα με τις εξαγωγές όλων αυτών σε διάφορα μέρη, όπως έχει δείξει το παρελθόν, όχι μόνο στην οικονομία αλλά και γεωπολιτικά.
Η συμφωνία αυτή βαίνει κάπως παράλληλα και ομοιάζει με τη γνωστή μας από το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, αλλά δείχνει να εντοπίζεται γεωγραφικά στον ευρύτερο χώρο της Μέσης Ανατολής, και ίσως λίγο παραπέρα. Πιθανόν, όλα αυτά να έχουν τις ρίζες τους στα γεγονότα της Γάζας, και σε όσα ακολούθησαν με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ που καταφέρθηκαν εναντίον του Ιράν.
Κατόπιν όλων αυτών ήταν πλέον φανερό, τοις πάσι, ότι ολόκληρη αυτή η ευαίσθητη περιοχή βρισκόταν ενώπιον μιας κατάστασης, η οποία ξέφευγε της γνωστής. Καινούργιες ανακατατάξεις, νέες συμμαχίες, όλα έδειχναν να βαδίζουν πάνω σε «κινούμενη άμμο». Ακόμα και σήμερα, στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ, αναζητείται λύση η οποία θα εξυπηρετεί άπαντες τους ενδιαφερόμενους με όποιο κόστος και εγγυήσεις ασφαλείας.
Στο παιχνίδι αναγκαστικά εισήλθαν και άλλοι παίκτες, όπως και το συνήθως ειρηνικό Ομάν. Γεωμετρικός τόπος όλων αυτών ήταν η τρωθείσα αξιοπιστία των Ηνωμένων Πολιτειών να προστατεύουν τους συμμάχους τους στην περιοχή του Κόλπου, οπότε αναζητήθηκαν νέα συμμαχίες.
Δεν γνωρίζουμε τι ακριβώς διημείφθη όλο εκείνον τον καιρό στα παρασκήνια, έως ότου μάθαμε ότι οι Ταγίπ Ερντογάν, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και Σεχμπάζ Σαρίφ συναντήθηκαν στην ιερή για τους μουσουλμάνους πόλη της Μέκκας και υπέγραψαν αυτή τη συμφωνία που ορίζει ότι ένοπλη επίθεση εναντίον ενός εξ αυτών των κρατών, θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων.
Κατόπιν αυτών των εξελίξεων και της αμυντικής συνεργασίας των τριών κρατών, η συμφωνία φαίνεται να είναι ανοιχτή για την είσοδο σε αυτή και άλλων μουσουλμανικών κρατών, όπως για παράδειγμα η Αίγυπτος την οποία πολύ θα επιθυμούσαν οι τρεις, αλλά συνάντησαν την άρνηση εκείνης, τουλάχιστον μέχρι στιγμής.
Η συμμετοχή της Τουρκίας στη συμμαχία με τον πολυάριθμο και ισχυρό στρατιωτικό της μηχανισμό είναι αυτή που γεννά πολλά ερωτήματα, αφού παράλληλα είναι χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ. Η είσοδος της Τουρκίας στη συμφωνία, αναμφίβολα, της προσθέτει ένα επιπλέον πλεονέκτημα.
Την οικονομική και ενεργειακή δύναμη της Σαουδικής Αραβίας από τη μια μεριά και την πυρηνική αποτροπή από την πλευρά του Πακιστάν. Το άνοιγμα της «βεντάλιας» των απαιτήσεών της είναι θεαματικό, όπως και οι απαιτήσεις της από όλους, Δύσης και Ανατολής.
Μέσα σε όλα αυτά ήρθε στο προσκήνιο και η σύνδεση Σαουδικής Αραβίας – Τουρκίας, μέσω της διαφαινόμενης αναβίωσης του ιστορικού οθωμανικού σιδηροδρόμου της Χετζάζ, ο οποίος θα προσφέρει πολλά σε έναν άλλο πολλά υποσχόμενο δρόμο του Μεταξιού, ο οποίος θα έρθει σε εμφανή αντίθεση με τον γνωστό μας IMEC, στον οποίο η χώρα μας έχει αρκετά συμφέροντα. Αλλά σίγουρα όμως έχουμε πολλά ακόμα να μάθουμε από αυτή τη συμφωνία, η οποία ήρθε τόσο απότομα στην επικαιρότητα!
Ο Γεώργιος Νικ. Σχορετσανίτης είναι τέως διευθυντής Χειρουργικής και συγγραφέας