Ευλογία Θεού ήταν και εφέτος η τέλεση της κατανυκτικής Θείας Λειτουργίας στο πανέμορφο ιστορικό και θρησκευτικό σπήλαιο του Σκοτεινού, ανήμερα της εορτής της Αγίας Οσιομάρτυρος Παρασκευής, την Κυριακή 26 Ιουλίου 2026. Η μαγεία του φυσικού τοπίου, με τον απαστράπτοντα πρωινό ήλιο να καταυγάζει με πολύχρωμους ιριδισμούς και αντανακλάσεις που έβαφαν τους επιβλητικούς κάθετους βράχους πάνω από την είσοδο, συνδυαζόταν με τα πανύψηλα δέντρα που υψώνονται σαν ανθρώπινα χέρια ικεσίας προς τον Ύψιστο.
Παράλληλα, ο παπά-Μανόλης με τη μελωδική και σαν γάργαρο νερό κρυστάλλινη φωνή του, σε αγαστή συγχορδία με τους καλλικέλαδους ψάλτες, δημιουργούσε ένα κλίμα βαθιάς κατάνυξης, ψυχικής ανάτασης, περισυλλογής και ενδόμυχης ταπεινής προσευχής. Πυκνό το εκκλησίασμα, πλήθος οι πιστοί.
Με ένα κεράκι στο χέρι ή το τάμα τους, στον ίδιο λατρευτικό χώρο όπου οι παμπάλαιοι πρόγονοί μας τιμούσαν τους δικούς τους θεούς -με την ίδια όμως πίστη και προσήλωση- ανέπεμπαν από τη δική τους ψυχή, ως θυμίαμα εύοσμο, την ταπεινή προσευχή τους με εν Χριστώ αγάπη. Με χείλη σφιγμένα, αλλά καρδιά ανοιχτή μεταστοιχείωναν σε αυτήν την προσευχή τις ικεσίες τους, ως ύμνο και τιμή προς την Αγία, την «απαστράπτουσαν τοις θαύμασιν εν τω κόσμω… και παρέχουσαν τοις πιστοίς χάριν άφθονον».
Με το πέρας της Θείας Λειτουργίας, το συγκρότημα του Στέλιου Βασιλάκη συμπλήρωνε την «εν χορδαίς και οργάνοις» μυσταγωγία, δικαιώνοντας απολύτως τη σύζευξη του θρησκευτικού με τον ιστορικο-λαϊκό συνεορτασμό.
Η φιλόξενη διάθεση των κατοίκων, με το γευστικότατο και από καρδιάς κέρασμά τους, αποτύπωνε το χαρακτηριστικό και μοναδικό «φιλότιμο» της κρητικής ψυχής· έναν ακρογωνιαίο λίθο της γηγενούς, από συστάσεως κόσμου, αμίμητης ιδιαιτερότητας και ευγένειας του Κρητικού.
Ωστόσο, επιβάλλεται να επισημανθεί τούτο: Το σπήλαιο είναι εκτεθειμένο σε παντός είδους κινδύνους. Η διηνεκής απειλή, πέρα από τις ανέλεγκτες φυσικές δυνάμεις, δεν υπολανθάνει μόνο στην απρόσκοπτη είσοδο ζώων, αλλά και στις απροσδόκητες, πλην όμως πάντοτε ενεργές ανθρώπινες παρεκτροπές, ακούσιες ή εκούσιες.
Καθώς δεν υπάρχει φύλαξη στον χώρο, το άπλωμα -για πρώτη φορά εφέτος- μιας λεπτής και μικρής σε έκταση συρμάτινης περίφραξης εγγύς της εισόδου προοιωνίζει ίσως τη λήψη μέτρων προστασίας του ιερού χώρου.
Εάν αυτή η διαφαινόμενη -και με βεβαιότητα σωτήρια- βελτιωτική παρέμβαση προχωρήσει από τη μελέτη στην οργανωμένη υλοποίησή της, στον αγγελόμορφο αυτόν χώρο που είναι έμπλεος και γενεσιουργός πίστης, χαράς, απόλαυσης, ζωογόνου πνοής και αγάπης, αξίζουν πολλά τα εύγε στους πρωτεργάτες.
Σε εκείνους που -συν τοις άλλοις- διαθέτουν ανεπτυγμένη και εκλεπτυσμένη αισθητική αντίληψη, είθε η χάρις της Αγίας να είναι φωτοδότης οδηγός στα περαιτέρω βήματά τους και όσων μ’ αυτούς συμπράττουν.
Θερμές ευχαριστίες, αλλά και θερμότατα συγχαρητήρια αξίζουν στον πανάξιο αιδεσιμότατο παπά-Μανόλη Ζερβάκη, ο οποίος με βαθιά πίστη στον Θεό και άμετρη αγάπη στους ανθρώπους διακονεί αδιάκοπα τον υψηλό σκοπό της ζωής του.
Δεμένος άρρηκτα με τον γενέθλιο τόπο τον οποίο και υπεραγαπά, αγωνίζεται «ψυχή τε και σώματι» -πέρα από την καθαυτή ιερατική του προσφορά- να κρατήσει ζωντανές τις θρησκευτικές και πολιτιστικές παραδόσεις. Η σύμπνοια και η αγάπη όλων αποτελούν ανέκαθεν το κυριότερο στήριγμά του για κάθε έργο αγαθό. Η αδιάλειπτη συνέχειά τους, με τη βοήθεια του Θεού, ενοποιεί τις προσπάθειες και αφήνει πάντα ανοιχτούς τους ορθόδοξους δρόμους.
Ο Κωνσταντίνος Παπαδάκης είναι φιλόλογος