Με στόχο να μπει ενιαίο πλαίσιο κανόνων στην τουριστική ανάπτυξη της χώρας και να διαμορφωθούν σαφείς όροι για τις νέες επενδύσεις, τις προστατευόμενες περιοχές και τον πολεοδομικό σχεδιασμό των επόμενων ετών, θεσμοθετήθηκε το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό. Η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση υπογράφηκε από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, την Υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη και την Υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Μαριλένα Σούκουλη.
Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ-Τ) αποτελεί ένα εθνικό σχέδιο που καθορίζει πού και με ποιους κανόνες μπορεί να αναπτύσσεται ο τουρισμός στη χώρα. Αποσκοπεί στον προσδιορισμό στρατηγικών κατευθύνσεων και μεσομακροπρόθεσμων στόχων σε εθνικό επίπεδο για τη χωρική διάρθρωση του τουριστικού τομέα, με όρους οικονομικής, περιβαλλοντικής και κοινωνικής βιωσιμότητας και αειφορίας.
Στόχος του νέου πλαισίου είναι η τουριστική ανάπτυξη να πραγματοποιείται με πιο οργανωμένο και βιώσιμο τρόπο, προστατεύοντας παράλληλα το φυσικό περιβάλλον, τις τοπικές κοινωνίες και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα κάθε περιοχής.
Συνοπτικά, το νέο ΕΧΠ-Τ:
- θέτει σαφείς, ενιαίους και διαφανείς κανόνες για τις νέες τουριστικές επενδύσεις,
- οργανώνει καλύτερα την ανάπτυξη ξενοδοχείων και άλλων τουριστικών υποδομών,
- προστατεύει τις περιοχές που δέχονται αυξημένες τουριστικές πιέσεις,
- δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα νησιά και στις ευαίσθητες περιοχές,
- καθοδηγεί τον πολεοδομικό σχεδιασμό για τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με το νέο ΕΧΠ-Τ, η βασική κατηγοριοποίηση των περιοχών γίνεται με βάση την ένταση του τουριστικού φαινομένου, λαμβάνοντας κυρίως υπόψη τον αριθμό των τουριστικών κλινών σε σχέση με την έκταση και τον μόνιμο πληθυσμό κάθε Δημοτικής Ενότητας.
Η κατηγοριοποίηση των περιοχών σε ζώνες Α–Ε και των νησιών σε Ομάδες Ι–ΙΙΙ καθορίζει στην πράξη τους όρους με τους οποίους μπορεί να αναπτυχθεί ο τουρισμός σε κάθε περιοχή. Επηρεάζει το είδος των τουριστικών επενδύσεων που επιτρέπονται, τα ελάχιστα όρια αρτιότητας για νέα ξενοδοχεία, τη μέγιστη δυναμικότητα σε κλίνες, καθώς και τους όρους προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας κάθε περιοχής.
Παράλληλα, το ΕΧΠ-Τ προβλέπει αυστηρούς κανόνες προστασίας για την παράκτια ζώνη, με στόχο τη διατήρηση του φυσικού τοπίου και την προστασία του παράκτιου χώρου.
Μετά την ευρύτατη διαβούλευση, στην οποία συμμετείχαν φορείς, επιστήμονες, εκπρόσωποι της αγοράς και πολίτες, καθώς και κατόπιν της γνώμης του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας και του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΧΩΘΑ), οριστικοποιήθηκαν οι κατευθύνσεις του νέου πλαισίου.
Παρότι διατηρήθηκαν η αρχιτεκτονική, η κατηγοριοποίηση και οι βασικές αρχές του ΕΧΠ-Τ, ενσωματώθηκαν τρεις βασικές βελτιώσεις που προέκυψαν από τη διαβούλευση:
- στις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης (Περιοχές Α) με έντονη τουριστική δραστηριότητα,
- στις Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης (Περιοχές Ε), όπως οι συνοριακές περιοχές,
- στην αξιοποίηση ήδη χαρακτηρισμένων παραδοσιακών και διατηρητέων (νεοκλασικών) κτιρίων στις Περιοχές Α.
Παράλληλα, διατηρήθηκε η πρόβλεψη για «ήπια ανάπτυξη», με ανώτατο συντελεστή δόμησης ίσο με το ήμισυ του ισχύοντος στην περιοχή, μέσω εξειδικευμένων μελετών (γεωτεχνικών, οριοθέτησης ρεμάτων κ.ά.), Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ), δημόσιας διαβούλευσης και έκδοσης Προεδρικού Διατάγματος, έπειτα από έγκριση του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Με την υπογραφή της Κοινής Υπουργικής Απόφασης, η Ελλάδα αποκτά, σύμφωνα με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, για πρώτη φορά στην ουσία ένα στρατηγικό θεσμικό πλαίσιο για τη χωρική ανάπτυξη του τουρισμού.
Παπασταύρου: «Ο τουρισμός αποκτά για πρώτη φορά ένα σύγχρονο και σταθερό χωρικό πλαίσιο»
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου δήλωσε ότι το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο αποτελεί στρατηγικό εργαλείο εθνικού σχεδιασμού, το οποίο δημιουργεί τις προϋποθέσεις για οργανωμένη, ισόρροπη και βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη.
Όπως ανέφερε, το νέο πλαίσιο συνδυάζει την ενίσχυση της τουριστικής δραστηριότητας με την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, διαφυλάσσει την ταυτότητα των τοπικών κοινωνιών και ενισχύει τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα των ελληνικών προορισμών.
Ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ακόμη ότι ο χωρικός σχεδιασμός αποτελεί επιλογή ευθύνης για το μέλλον της χώρας, καθώς «βάζει κανόνες εκεί όπου υπήρχε ασάφεια, στρατηγική εκεί όπου κυριαρχούσε η αποσπασματικότητα και μακροπρόθεσμη προοπτική εκεί όπου συχνά επικρατούσε ο βραχυπρόθεσμος σχεδιασμός».
Όπως σημείωσε, ο τουρισμός, ως εθνικό κεφάλαιο και βασικός πυλώνας της ελληνικής οικονομίας, αποκτά πλέον ένα σύγχρονο και σταθερό χωρικό πλαίσιο που παρέχει ασφάλεια δικαίου, ενθαρρύνει τις υπεύθυνες επενδύσεις και διασφαλίζει ότι η ανάπτυξη θα συμβαδίζει με την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου της χώρας.
Κεφαλογιάννη: «Βασικό εργαλείο για ποιοτική ανάπτυξη του τουρισμού»
Από την πλευρά της, η Υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη χαρακτήρισε το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο βασικό εργαλείο για την εφαρμογή της κυβερνητικής στρατηγικής για ποιοτική ανάπτυξη του τουρισμού, με ισορροπία και σεβασμό στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον.
Όπως τόνισε, το νέο πλαίσιο προστατεύει τους προορισμούς που δέχονται αυξημένες πιέσεις, ενώ δημιουργεί προϋποθέσεις ανάπτυξης για λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές της χώρας. Στόχος είναι η τουριστική δραστηριότητα να επεκταθεί σε περισσότερους προορισμούς και σε μεγαλύτερο μέρος του έτους, ώστε τα οφέλη να διαχέονται σε περισσότερες τοπικές κοινωνίες.
Η υπουργός επισήμανε ακόμη ότι το πλαίσιο καθορίζει με σαφήνεια πού και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να αναπτυχθεί ο τουρισμός, χωρίς να παραβλέπονται οι ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, ενώ διατηρεί τον απαραίτητο χώρο στους τοπικούς φορείς ώστε να σχεδιάζουν λύσεις προσαρμοσμένες στις ανάγκες τους.
Κλείνοντας, ευχαρίστησε τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου για τη συνεργασία, καθώς και όλους τους φορείς που συμμετείχαν στη δημόσια διαβούλευση, υπογραμμίζοντας ότι κοινός στόχος είναι η ενίσχυση της αξίας του ελληνικού τουρισμού με ποιοτικούς και βιώσιμους όρους προς όφελος της οικονομίας και της κοινωνίας.