Μια σημαντική προσωπικότητα της πανεπιστημιακής κοινότητας της Κρήτης, με πολυετή προσφορά στην εκπαίδευση των Ελλήνων του εξωτερικού, βρέθηκε στο επίκεντρο μιας διεθνούς επιστημονικής πρωτοβουλίας.
Ο λόγος για τον ομότιμο καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης Μιχάλη Δαμανάκη, προς τιμήν του οποίου εκδόθηκε ο συλλογικός τόμος «Hellenic Diaspora: Studies in Honour of Michael Damanakis».
Η έκδοση συγκεντρώνει περισσότερες από 30 επιστημονικές εργασίες Ελλήνων και ξένων ακαδημαϊκών, με αντικείμενο την ελληνική διασπορά, τη διαπολιτισμική εκπαίδευση, την ιστορία, την κοινωνιολογία και τη γλωσσολογία.
Την επιστημονική επιμέλεια ανέλαβε ο καθηγητής Αναστάσιος Τάμης, ιδρυτικός διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Ελληνικών Μελετών και Έρευνας του Πανεπιστημίου La Trobe της Μελβούρνης.
Η παρουσίαση του τόμου πραγματοποιήθηκε στις 7 Οκτωβρίου στο Σπίτι του Πολιτισμού, στο Ρέθυμνο, ενώ ακολούθησε νέα παρουσίαση στις 12 Οκτωβρίου στον Φιλολογικό Σύλλογο Παρνασσός, στην Αθήνα.
Η συμβολή της κρητικής ομογένειας
Ιδιαίτερη σημασία είχε η συμμετοχή εκπροσώπων του απόδημου ελληνισμού, με χαρακτηριστική την παρουσία του Αντώνη Τσουρδαλάκη.
Ο πρόεδρος του παραρτήματος Ωκεανίας του Εθνικού Ιδρύματος «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος» και πρώην πρόεδρος της Ομοσπονδίας Κρητών Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας αναφέρθηκε στην προσφορά του Μιχάλη Δαμανάκη στη δημιουργία δικτύων συνεργασίας μεταξύ των Κρητών της διασποράς.
Ο τιμητικός τόμος εκδόθηκε με την υποστήριξη φορέων από την Ελλάδα και το εξωτερικό, μεταξύ των οποίων η Περιφέρεια Κρήτης, το παράρτημα Ωκεανίας του Ιδρύματος «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος» και το Αυστραλιανό Ινστιτούτο Μακεδονικών Σπουδών.
Η ελληνική γλώσσα στις νεότερες γενιές
Στο επίκεντρο της εκδήλωσης βρέθηκε και ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η ελληνική ομογένεια: η διατήρηση της γλώσσας στις νεότερες γενιές.
Ο Αναστάσιος Τάμης υπογράμμισε την ανάγκη συστηματικής ενίσχυσης της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στην Αυστραλία, επισημαίνοντας ότι οι ελληνικές κοινότητες βρίσκονται πλέον στην τρίτη και τέταρτη γενιά μεταναστών.
Η σταδιακή απομάκρυνση από την καθημερινή χρήση της ελληνικής γλώσσας αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη διατήρηση της πολιτιστικής ταυτότητας.
Στην εκδήλωση αναδείχθηκε επίσης η σημασία του προγράμματος «Παιδεία Ομογενών», το οποίο υλοποιήθηκε την περίοδο 1997–2008, με επιστημονικό διευθυντή τον Μιχάλη Δαμανάκη.
Το πρόγραμμα συνέβαλε στην υποστήριξη της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στο εξωτερικό και στην ανάπτυξη συνεργασιών ανάμεσα στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και τις ελληνικές κοινότητες.
Μια επιστημονική γέφυρα με διάρκεια
Κατά την τιμητική εκδήλωση στο Ρέθυμνο, ο Μιχάλης Δαμανάκης παρέλαβε αναμνηστική πλακέτα για την προσφορά του στην εκπαίδευση και στη διεθνή παρουσία του Πανεπιστημίου Κρήτης.
Ο ίδιος μίλησε για την προσωπική και επιστημονική διαδρομή του μέσα στον κόσμο της ελληνικής διασποράς.
Η πρωτοβουλία αποτελεί μια υπενθύμιση ότι οι δεσμοί της Κρήτης με τους απόδημους δεν περιορίζονται στους πολιτιστικούς συλλόγους και στις επετειακές εκδηλώσεις.
Επεκτείνονται στην πανεπιστημιακή έρευνα, στην εκπαίδευση και στη δημιουργία συνεργασιών που μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση της ελληνικής ταυτότητας σε ολόκληρο τον κόσμο.