Αυξητικές τάσεις παρουσιάζουν οι οφειλές του Δημοσίου προς ιδιώτες και επιχειρήσεις, με τα συνολικά χρέη να φτάνουν τον Σεπτέμβριο τα 3,88 δισ. ευρώ, σημειώνοντας άνοδο κατά 57 εκατ. ευρώ μέσα σε έναν μήνα. Την ίδια ώρα, οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων παραμένουν κοντά στο 1 δισ. ευρώ, με χιλιάδες φορολογούμενους και επιχειρήσεις να περιμένουν την καταβολή χρημάτων που δικαιούνται.
Πιο συγκεκριμένα, τα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δείχνουν ότι τα δημόσια νοσοκομεία εξακολουθούν να συγκεντρώνουν τις μεγαλύτερες οφειλές. Συγκεκριμένα, τα χρέη τους αυξήθηκαν στα 1,367 δισ. ευρώ τον Σεπτέμβριο, από 1,331 δισ. ευρώ τον Αύγουστο. Μάλιστα, τον Ιούλιο είχαν διαμορφωθεί στα 1,238 δισ. ευρώ, ενώ τον Ιούνιο έφταναν τα 1,307 δισ. ευρώ.
Τα Ταμεία
Μικρή μείωση καταγράφηκε στις οφειλές των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης, οι οποίες υποχώρησαν στα 716 εκατ. ευρώ από 733 εκατ. ευρώ τον Αύγουστο. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται και περίπου 293 εκατ. ευρώ που αφορούν εκκρεμείς υποχρεώσεις του ΕΟΠΥΥ.
Αντίθετα, αυξημένα εμφανίζονται τα χρέη των δήμων και των περιφερειών. Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης έφτασαν τα 341 εκατ. ευρώ, από 329 εκατ. ευρώ τον Αύγουστο και 314 εκατ. ευρώ τον Ιούλιο. Η διαφορά είναι ακόμη μεγαλύτερη σε σύγκριση με το τέλος του 2025, όταν τα χρέη τους είχαν περιοριστεί στα 180 εκατ. ευρώ.
Περισσότερα χρωστούν και τα υπόλοιπα νομικά πρόσωπα του Δημοσίου, με τις υποχρεώσεις τους να αυξάνονται στα 301 εκατ. ευρώ, έναντι 250 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.
Τα υπουργεία
Ανοδικά κινήθηκαν και οι οφειλές των υπουργείων, οι οποίες ανήλθαν στα 169 εκατ. ευρώ τον Σεπτέμβριο, από 150 εκατ. ευρώ τον Αύγουστο. Από αυτά, τα 61 εκατ. ευρώ αφορούν το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, τα 44 εκατ. ευρώ το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και τα 17 εκατ. ευρώ το υπουργείο Εθνικής Άμυνας.
Στον αντίποδα, οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών περιορίζονται μόλις στο 1 εκατ. ευρώ.
Επιστροφές φόρων
Την ίδια στιγμή, σημαντικό παραμένει το πρόβλημα με τις επιστροφές φόρων που καθυστερούν να φτάσουν στους δικαιούχους. Τον Σεπτέμβριο το συνολικό ποσό των εκκρεμοτήτων διαμορφώθηκε στα 979 εκατ. ευρώ, μειωμένο σε σχέση με τα 1,023 δισ. ευρώ του Αυγούστου, αλλά εξακολουθεί να βρίσκεται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.
Από το συνολικό ποσό, τα 362 εκατ. ευρώ αφορούν επιστροφές φόρων που εκκρεμούν για περισσότερες από 90 ημέρες. Περίπου 170 εκατ. ευρώ από αυτές δεν μπορούν να καταβληθούν λόγω προβλημάτων που σχετίζονται με τους δικαιούχους, όπως η μη προσκόμιση των απαραίτητων δικαιολογητικών ή η απουσία ανταπόκρισης στα σχετικά αιτήματα των υπηρεσιών.
Ωστόσο, προβληματισμό προκαλεί η μεγάλη αύξηση στις υπόλοιπες επιστροφές φόρων που έχουν καθυστερήσει πάνω από τρεις μήνες. Το ποσό τους υπερδιπλασιάστηκε μέσα σε έναν μήνα, φτάνοντας τα 192 εκατ. ευρώ τον Σεπτέμβριο, από 90 εκατ. ευρώ τον Αύγουστο. Αντίθετα, οι επιστροφές που βρίσκονται σε εκκρεμότητα για διάστημα μικρότερο των 90 ημερών μειώθηκαν στα 617 εκατ. ευρώ, από 775 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.
Παρά, πάντως, τις επανειλημμένες εκκλήσεις του οικονομικού επιτελείου προς τους φορείς του Δημοσίου να προχωρούν ταχύτερα στις πληρωμές, οι καθυστερήσεις εξακολουθούν να επιβαρύνουν την αγορά. Επιχειρήσεις, προμηθευτές και επαγγελματίες αναγκάζονται να περιμένουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα μέχρι να εισπράξουν χρήματα από το κράτος, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται πρόσθετες πιέσεις στη ρευστότητά τους.
Μέτρα
Σε μια προσπάθεια να περιοριστεί το φαινόμενο, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σχεδιάζει να θέσει σε λειτουργία από τον Δεκέμβριο τη νέα ηλεκτρονική πλατφόρμα «Συνέπεια». Μέσω του συστήματος θα παρακολουθούνται σε πραγματικό χρόνο οι οφειλές του Δημοσίου προς ιδιώτες, αλλά και η πορεία εξόφλησής τους από κάθε αρμόδιο φορέα.
Παράλληλα, οι οργανισμοί που καθυστερούν συστηματικά να πληρώσουν τις υποχρεώσεις τους θα καταγράφονται σε ειδική «μαύρη λίστα». Με αυτόν τον τρόπο, το οικονομικό επιτελείο φιλοδοξεί να ενισχύσει τον έλεγχο των κρατικών πληρωμών και να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στους φορείς που δεν ανταποκρίνονται εγκαίρως στις οικονομικές τους υποχρεώσεις.