Την έξοδο του από το λιμάνι του Ηρακλείου Κρήτης προετοιμάζει το ερευνητικό σκάφος Abeille Marengo πιθανότατα την ερχόμενη Δευτέρα, με ζητούμενο την επανέναρξη των εργασιών για το καλώδιο GSI, ώστε να επιτευχθεί η ηλεκτρική σύνδεση Ελλάδας και Κύπρου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το ερευνητικό σκάφος έχει ναυλώσει προς αυτόν τον σκοπό η γαλλική εταιρία Nexans με στόχο συνεχή εξάμηνη έρευνα στην περιοχή από την Κάρπαθο μέχρι την Κύπρο, δηλαδή σε περιοχή που οριοθετείται πλήρως από τις σχεδόν ταυτόχρονες Navtex που εξέδωσαν χθες Αθήνα και Λευκωσία. Ωστόσο, το ενδεχόμενο να πνέουν ισχυροί άνεμοι στην περιοχή μπορεί να καθυστερήσει τον σχεδιασμό ή να επιβραδύνει τις έρευνες.
Η χρονική παράταση του απόπλου του γαλλικού ερευνητικού Abeille Marengo είναι εμφανές ότι δεν σχετίζεται με τεχνικές προετοιμασίες και διαδικασίες, αλλά με μια παρασκηνιακή συζήτηση που εξελίσσεται, μετά τη λεκτική κλιμάκωση μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας με ενδιάμεσους τους Γάλλους από το μεσημέρι και μετά.
Οι γραμμές είναι λίγο έως πολύ σαφείς. Η Αθήνα υπογραμμίζει ότι μια ενημέρωση στους Τούρκους μπορεί να γίνει υπό τη μορφή ενός communique, με αρμόδιες πηγές όμως να έχουν καταστήσει σαφές στη γαλλική εταιρία ότι καθ’ οιονδήποτε τρόπο δεν θα πρέπει αυτό να έχει τη μορφή αιτήματος άδειας. Από την άλλη, οι Τούρκοι ζητούν «έγγραφη γνωστοποίηση» για την έναρξη των ερευνών, προκειμένου να υπάρξει «συντονισμός», αποφεύγοντας να μιλήσουν δημοσίως για άδεια.
Είναι όμως προφανές ότι μέχρι ώρας δεν έχει βρεθεί η χρυσή τομή, εξ ου και το πλοίο εκτιμάται ότι θα παραμείνει στο λιμάνι του Ηρακλείου μέχρι τις πρώτες ώρες της Δευτέρας. Κρίσιμος θα είναι ο ρόλος της γαλλικής πλευράς υπό αυτό το πρίσμα. Σημειωτέον, το απόγευμα της Πέμπτης ο υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της γείτονος Κεμάλ Μποζάι συναντήθηκε με την πρέσβη της Γαλλίας στην Τουρκία Ιζαμπέλ Ντιμόν, με το θέμα να εκτιμάται ότι συζητήθηκε.
Αθήνα: Το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας είναι σαφές
Χθες το βράδυ, διπλωματικές πηγές της Αθήνας απάντησαν σε αυστηρό τόνο στην ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, με την οποία η Άγκυρα αμφισβητεί τις NAVTEX που εξέδωσαν Ελλάδα και Κύπρος για την έναρξη των ερευνών του γαλλικού σκάφους VB Abeille Marengo, στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης των δύο χωρών. Την ίδια ώρα, τουρκικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος με διακριτικό VATOZ17 πραγματοποιούσε πτήσεις επιτήρησης νότια της Καρπάθου, στην περιοχή από την οποία προβλέπεται να περάσει το υποθαλάσσιο καλώδιο.
«Οι εργασίες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου VB Abeille Marengo, θα προχωρήσουν βάσει του επιχειρησιακού προγραμματισμού της εταιρείας, σε ελληνικά και κυπριακά χωρικά ύδατα και σε περιοχές ελληνικής και κυπριακής υφαλοκρηπίδας», τονίζουν ελληνικές διπλωματικές πηγές απαντώντας στην προκλητική ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών. Οι ίδιες πηγές, προσθέτουν με νόημα πως «το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας είναι σαφές και δεν χωρεί διαφορετικών ερμηνειών».
Τουρκικό UAV επιτηρεί την περιοχή νότια της Καρπάθου
Την ίδια ώρα, έντονη ήταν η δραστηριότητα τουρκικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών στο βορειοανατολικό και νοτιοανατολικό Αιγαίο, με πτήσεις που εκτείνονται από την περιοχή της Κεσάνης έως την Κάρπαθο.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τουρκικό UAV, με διακριτικό VATOZ17, πετούσε νότια της Καρπάθου, πραγματοποιώντας επαναλαμβανόμενους κύκλους επιτήρησης στην περιοχή όπου πρόκειται να ποντιστεί το καλώδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου.
Πρόκειται, κατά τις ίδιες πληροφορίες, για μη επανδρωμένο αεροσκάφος τύπου AKINCI ή ANKA, το οποίο απογειώθηκε από τη ναυτική βάση του Ντάλαμαν και εκτελεί αποστολή αποσαφήνισης της εικόνας επιφανείας, με σκοπό την παρακολούθηση της δραστηριότητας στη συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή.
Το UAV εμφανίζεται να ενεργοποιεί και να απενεργοποιεί κατά διαστήματα τον πομπό εντοπισμού του, με αποτέλεσμα να μην είναι συνεχώς ορατό στα συστήματα παρακολούθησης πτήσεων.
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, είναι το τουρκικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος που επιχειρεί πλησιέστερα στην περιοχή των προγραμματισμένων εργασιών.
Νωρίτερα την Παρασκευή, η Τουρκία με ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών κλιμάκωσε τον εκβιασμό, δηλώνοντας πως απαιτεί την υποβολή αιτήματος αδειοδότησης των ερευνών προς τις τουρκικές Αρχές για τις έρευνες που θα γίνουν σε περιοχές της «τουρκικής υφαλοκρηπίδας», σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο δηλαδή.
Η αναφορά του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών είναι ακόμη πιο προβληματική, καθώς η Άγκυρα, σύμφωνα με τη μονομερή κατάθεση των εξωτερικών ορίων της υποτιθέμενης ΑΟΖ της, επιχερει να επικαλύψει και την περιοχή της ελληνικής ΑΟΖ βάσει της Ελληνοαιγυπτιακής Συμφωνίας.
Το τουρκικό υπουργείο, δηλώνοντας ότι έχει ακυρώσει τις NAVTEX της Ελλαδας και της Κύπρου, δείχνει να παζαρεύει μέχρι την τελευταία στιγμή, ώστε να εξασφαλίσει ένα αίτημα άδειας που θα δικαιολογήσει και στο εσωτερικό της χώρας τη συνέχιση των ερευνών.
Προειδοποιεί δε για την «αποφασιστικότητα να προστατεύσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο», υιοθετώντας, όπως λέει, στην περιοχή «μια προσέγγιση που βασίζεται στη συνεργασία, τον διάλογο και τον συντονισμό».
Στην ανακοίνωσή του τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει:
Έγινε γνωστό ότι πλοίο υπό γαλλική σημαία αποπειράθηκε να πραγματοποιήσει θαλάσσιες επιστημονικές έρευνες χωρίς άδεια, με σκοπό την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου, εντός της υφαλοκρηπίδας μας, τα εξωτερικά όρια της οποίας γνωστοποιήσαμε στα Ηνωμένα Έθνη στις 18 Μαρτίου 2020.
Οι μη εξουσιοδοτημένες αναγγελίες προς ναυτιλλομένους που εκδόθηκαν για τον σκοπό αυτό από την Ελλάδα και την Ελληνοκυπριακή Διοίκηση της Νότιας Κύπρου [ενν. την Κυπριακή Δημοκρατία] ακυρώθηκαν από τη χώρα μας.
Για το τμήμα των δραστηριοτήτων που σχεδιάζει να πραγματοποιήσει το εν λόγω πλοίο και το οποίο εμπίπτει στα όρια της υφαλοκρηπίδας μας, δεν έχει υποβληθεί στη χώρα μας αίτημα άδειας, σύμφωνα με τους εθιμικούς κανόνες του διεθνούς δικαίου της θάλασσας.
Η αποφασιστικότητά μας να προστατεύσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο είναι απόλυτη και θα συνεχίσουμε να υιοθετούμε στην περιοχή μια προσέγγιση που βασίζεται στη συνεργασία, τον διάλογο και τον συντονισμό.