Σε νέα κλιμάκωση της έντασης προχωρά η Τουρκία, καθώς μετά την έκδοση της αντι-NAVTEX, το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε επίσημα «παράνομες» τις ερευνητικές εργασίες του γαλλικού σκάφους για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας- Κύπρου.
Σύμφωνα με πληροφορίες το γαλλικό ερευνητικό Abeille Marengo που έχει δέσει στο Ηράκλειο από τις 27 Οκτώβρη μετά την χθεσινή NAVTEX αναχωρεί από το Ηράκλειο. Είχε προγραμματιστεί στις 8 -8:30 το πρωί του Σαββάτου ο απόπλους ωστόσο παρατηρείται μικρή καθυστέρηση (εκτιμάται ότι ίσως αναχωρήσει ως το μεσημέρι ή σε άλλο χρόνο το αργότερο ως το πρωί της Κυριακής) βγαίνοντας στο πεδίο των ερευνών παρά την αντι – NAVTEX της Τουρκίας και τη σκληρή ρητορική έντασης.
Τα βλέμματα πλέον και το ενδιαφέρον είναι στραμμένα στο θαλάσσιο πεδίο όπου θα γίνουν έρευνες κυρίως βυθομετρικες ως και τα 12 ν.μ ανατολικά σε περιοχή που θεωρεί η Τουρκία γκρίζα από το παράνομο Τουρκολιβυκο. Το ταξίδι των ερευνών ξεκινάει σε ανοιχτή θάλασσα και εν συνεχεία θα γίνουν οι έρευνες που έχουν σχεδιαστεί και περιλαμβάνουν Κάρπαθο. Το πλοίο επιστρέφει και πάλι Ηράκλειο στις 21 Μαρτίου 2027 το μεσημέρι.
Στην ανακοίνωσή της, η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι οι σχεδιαζόμενες έρευνες πόντισης καλωδίου διεξάγονται χωρίς την απαραίτητη συγκατάθεσή της, εντός περιοχής που η ίδια διεκδικεί ως τουρκική υφαλοκρηπίδα βάσει των μονομερών συντεταγμένων που κατέθεσε στον ΟΗΕ το 2020. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι έχει ακυρώσει τις «μη εξουσιοδοτημένες» NAVTEX της Ελλάδας και της Κύπρου, επικαλούμενη το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Η τουρκική διπλωματία διαμηνύει την απόλυτη αποφασιστικότητά της να προστατεύσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα, επιμένοντας ότι κάθε ερευνητική δραστηριότητα στη συγκεκριμένη θαλάσσια ζώνη προϋποθέτει προηγούμενο συντονισμό και έγκριση από τις Αρχές της. Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει τη σταθερή πρόθεση της Άγκυρας να θέσει εμπόδια στην υλοποίηση του στρατηγικού έργου.
Συγκρατημένη αισιοδοξία της Αθήνας
Σε πεδίο διπλωματικής αντιπαράθεσης μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας εξελίσσεται η επανεκκίνηση των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου. Η έκδοση της ελληνικής NAVTEX 1411/26, κατόπιν της αδειοδότησης του ΥΠΕΞ προς τη γαλλική NEXANS για το ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo», προκάλεσε την άμεση αντίδραση της Τουρκίας.
Η Άγκυρα εξέδωσε προκλητική αντι-NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι τμήμα των ερευνών εμπίπτει στη δική της υφαλοκρηπίδα, απαιτώντας σχετική άδεια. Παρά τους εμπρηστικούς τόνους από την τουρκική πλευρά, στην Αθήνα επικρατεί συγκρατημένη αισιοδοξία ότι η στήριξη της Ε.Ε. και οι διεθνείς ισορροπίες θα αποτρέψουν μια πιθανή κλιμάκωση.
Στο πεδίο
Κι ελπίζουμε να παραμείνει η κλιμάκωση στη ρητορική της Τουρκίας όχι επί του πεδίου, καθώς στην πραγματικότητα δεν έχει άλλο τρόπο. Πεδίο ίσον στον θαλάσσιο χώρο, που το γαλλικό πλοίο θα κάνει έρευνες να κατεβάσει θαλάσσιο γεωτρύπανο. Ελπίζουμε πως όχι. Ωστόσο, το «όχι» το δικό μας στη γραπτή ενημέρωση που ζητάει είναι ένα πρώτο μάθημα. Για να δούμε…
Ξεκινούν οι υποθαλάσσιες έρευνες του GSI εν μέσω τουρκικών αντι-NAVTEX
Σε τροχιά υλοποίησης εισέρχεται ο σχεδιασμός για τις βυθομετρικές και όχι μόνο έρευνες σχετικά με το σχέδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI), καθώς ο Υδρογραφικός Σταθμός Ηρακλείου εξέδωσε το μεσημέρι της Παρασκευής την πολυαναμενόμενη αγγελία προς ναυτιλλομένους (NAVTEX 1411/26).
Η οδηγία παρέχει το «πράσινο φως» για την έναρξη των βυθομετρικών ερευνών από το εξειδικευμένο γαλλικό ερευνητικό σκάφος «Abeille Marengo», το οποίο το προηγούμενο διάστημα βρισκόταν ελλιμενισμένο στο λιμάνι του Ηρακλείου, πραγματοποιώντας τις τελικές τεχνικές προετοιμασίες.
Με ορμητήριο το Ηράκλειο, το «Abeille Marengo» ετοιμάζεται για τον απόπλου του προς το πεδίο των ερευνών. Η ελληνική NAVTEX καλύπτει θαλάσσιες ζώνες ανατολικά και νοτιοανατολικά της Κρήτης, καθώς και στην Ανατολική Μεσόγειο, με διάρκεια ισχύος από τις 6 Νοεμβρίου 2026 έως και τις 6 Μαρτίου 2027.
Το σκάφος θα εκτελέσει εργασίες βυθομετρικής αποτύπωσης και χαρτογράφησης της υποθαλάσσιας διαδρομής όπου θα ποντιστεί το καλώδιο, ενώ ζητείται από τα διερχόμενα πλοία να τηρούν απόσταση ασφαλείας δύο ναυτικών μιλίων.
Η αντίδραση της Άγκυρας υπήρξε ακαριαία. Μέσω του σταθμού της Αττάλειας, εξέδωσε αντι-NAVTEX, ισχυριζόμενη ότι τμήμα των ερευνών του γαλλικού πλοίου διέρχεται από περιοχή που εμπίπτει στη δική της –μονομερώς δηλωμένη στον ΟΗΕ– υφαλοκρηπίδα.
Η Τουρκία αμφισβητεί την αρμοδιότητα του Σταθμού Ηρακλείου, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική οδηγία είναι «μη εξουσιοδοτημένη» και αξιώνοντας να ζητείται προηγούμενη άδεια από τις τουρκικές Αρχές.
Από την πλευρά της, η Αθήνα υπογραμμίζει ότι η αδειοδότηση και ο συντονισμός των ερευνών αποτελούν αποκλειστική δικαιοδοσία της Ελλάδας βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.
Με τη διπλωματική και θεσμική στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη συμμετοχή του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam δίπλα στον ΑΔΜΗΕ, οι σχεδιασμοί για την πόντιση του καλωδίου προχωρούν κανονικά.