Αγαπητοί αναγνώστες,

Η καθημερινότητα όλων μας είναι γεμάτη σκέψεις, συναισθήματα, δυσκολίες, αλλά και αναζητήσεις. Συχνά έχουμε ερωτήματα που αφορούν τις σχέσεις μας, την οικογένεια, τα παιδιά, το άγχος, την αυτοεκτίμηση ή τις προκλήσεις της σύγχρονης ζωής.

Μέσα από αυτή τη στήλη θα έχουμε την ευκαιρία να συζητούμε μαζί, με εχεμύθεια, σεβασμό και επιστημονική τεκμηρίωση, θέματα που μας απασχολούν. Στόχος δεν είναι να δώσουμε «έτοιμες λύσεις», αλλά να προσφέρουμε κατανόηση, γνώση και χρήσιμες κατευθύνσεις που μπορούν να βοηθήσουν στην προσωπική μας πορεία. Επίσης, εννοείται ότι η αλληλεπίδραση αυτή δεν μπορεί κι ούτε έχει ως σκοπό να αντικαταστήσει ή υποκαταστήσει μια ολοκληρωμένη ψυχοθεραπεία.

Σας προσκαλούμε να μοιραστείτε τις σκέψεις και τους προβληματισμούς σας. Κάθε ερώτημα αξίζει προσοχής, γιατί πίσω από κάθε ερώτηση υπάρχει ένας άνθρωπος.

Όποιος επιθυμεί, μπορεί να του στέλνει στο mail του, [email protected], ερωτήματα (αναφέροντας σαν «Θέμα» του mail: Ερώτηση για «Πατρίδα»). Με τις ερωτήσεις-απαντήσεις να δημοσιεύονται στην επόμενη κυκλοφορία της εφημερίδας. Εννοείται υπάρχει σεβασμός στο απόρρητο & θα διατηρείται η ανωνυμία του κάθε ατόμου.

Παρακάτω βρίσκονται ερωτήσεις αναγνωστών με τις απαντήσεις του:

1. «Με επηρεάζει πολύ όταν βλέπω στα social media ότι κάποιος γνωστός μου έκανε κάτι που εγώ δεν έχω καταφέρει. Ξέρω ότι βλέπω μόνο ένα κομμάτι της ζωής του, αλλά παρ’ όλα αυτά αισθάνομαι ανεπαρκής». 

Καλησπέρα σας. Είναι πολύ ανθρώπινο να επηρεαζόμαστε όταν βλέπουμε ανθρώπους που γνωρίζουμε να πετυχαίνουν κάτι που εμείς επιθυμούμε, αλλά δεν έχουμε ακόμη καταφέρει. Ακόμη κι όταν γνωρίζουμε λογικά ότι τα social media παρουσιάζουν μόνο ένα μέρος της πραγματικότητας, αυτό δεν αρκεί πάντα για να προστατεύσει τον τρόπο με τον οποίο αισθανόμαστε για τον εαυτό μας.

Όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με τις επιτυχίες των άλλων, είναι σίγουρα εύκολο να αρχίσουμε να συγκρίνουμε τη δική μας καθημερινότητα, με τις δυσκολίες, τις αμφιβολίες και τις καθυστερήσεις της, με την πιο επιμελημένη εικόνα της δικής τους ζωής. Σε αυτές τις στιγμές, η σύγκριση παύει να αφορά απλώς το τι έχει πετύχει ο άλλος και γίνεται (και περισσότερο, μάλλον) ένα συμπέρασμα για τη δική μας αξία: «Αν εκείνος τα κατάφερε κι εγώ όχι, μήπως δεν είμαι αρκετά καλός;».

Ίσως, λοιπόν, αξίζει να αναρωτηθείτε τι ακριβώς αγγίζει μέσα σας κάθε τέτοια σύγκριση. Είναι ο φόβος ότι μένετε πίσω; Η ανάγκη να νιώσετε ικανοί ή η αγωνία ότι χάνετε ευκαιρίες; Πολλές φορές, πίσω από το αίσθημα της ανεπάρκειας κρύβονται προσωπικές προσδοκίες και αυστηρά κριτήρια που έχουμε μάθει μες τα χρόνια να εφαρμόζουμε στον εαυτό μας.

Δεν χρειάζεται να πιέσετε τον εαυτό σας να πάψει να συγκρίνεται. Μπορείτε, όμως, να αρχίσετε να αντιμετωπίζετε αυτές τις σκέψεις με περισσότερη κατανόηση και λιγότερη αυστηρότητα. Η πορεία του άλλου δεν αποτελεί μέτρο της δικής σας αξίας, ούτε η διαφορετική χρονική στιγμή στην οποία βρίσκεστε σημαίνει ότι έχετε αποτύχει. Ίσως το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι «Γιατί δεν είμαι εκεί που είναι ο άλλος;», αλλά «Τι έχει πραγματικά σημασία για μένα και ποιο βήμα μπορώ να κάνω προς αυτή την κατεύθυνση;».

2. «Έκλεισα τα 50 και ξαφνικά άρχισα να σκέφτομαι όλα όσα δεν έκανα. Είναι σαν να κοιτάω τη ζωή μου από απόσταση και να αναρωτιέμαι αν την έζησα όπως ήθελα».

Καλησπέρα. Το να φτάνει κανείς σε μια ηλικία-ορόσημο, όπως τα 50, μπορεί σε πολλές περιπτώσεις να φέρει τον άνθρωπο αυτό αντιμέτωπο με σκέψεις και συναισθήματα που μέχρι τότε άφηνε στο περιθώριο. Ίσως, ξαφνικά, να κοιτάζει τη ζωή του σαν να κάνει έναν απολογισμό: τις επιλογές που έκανε, τις ευκαιρίες που έχασε, τα όνειρα που ανέβαλε, αλλά και όσα τελικά δεν τόλμησε να διεκδικήσει. Αυτή η διαδικασία μπορεί να συνοδεύεται από νοσταλγία, θλίψη ή ακόμη και φόβο για τον χρόνο που περνά.

Μιλώντας βάσει ψυχολογίας, τέτοιες περίοδοι συχνά συνδέονται με την ανάγκη να επαναξιολογήσουμε την πορεία μας και να αναζητήσουμε νόημα σε όσα έχουμε ζήσει. Δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι κάναμε λάθος επιλογές ή ότι αποτύχαμε. Μερικές φορές, σημαίνουν ότι οι ανάγκες και οι επιθυμίες μας έχουν αλλάξει ή ότι αρχίζουμε να ακούμε πιο καθαρά πλευρές του εαυτού μας, που για χρόνια έμεναν πίσω από τις υποχρεώσεις και τις προσδοκίες των άλλων.

Ίσως, λοιπόν, αντί να σταθείτε μόνο σε όσα δεν κάνατε, να δώσετε χώρο και σε όσα καταφέρατε, σε όσα ξεπεράσατε και σε όσα μάθατε στην πορεία. Παράλληλα, αξίζει να αναρωτηθείτε ποια από τα όνειρα που μοιάζουν ανολοκλήρωτα εξακολουθούν να έχουν πραγματική σημασία για εσάς σήμερα.

Τα 50 δεν αποτελούν ούτε το τέλος των δυνατοτήτων, ούτε μια υποχρέωση να ξεκινήσετε τα πάντα από την αρχή. Μπορούν να γίνουν μια ευκαιρία να επαναπροσδιορίσετε τι σημαίνει για εσάς μια ζωή με νόημα. Δεν μπορείτε να αλλάξετε όσα πέρασαν, μπορείτε όμως να επηρεάσετε το πώς θα ζήσετε όσα έρχονται. Και ίσως αυτός ο απολογισμός να μην είναι μόνο μια ματιά προς τα πίσω, αλλά και ένας τρόπος να πλησιάσετε περισσότερο τη ζωή που επιθυμείτε από εδώ και πέρα.

3. «Αν κάνω ένα λάθος στη δουλειά, ακόμα και μικρό, το σκέφτομαι όλο το βράδυ. Οι άλλοι το ξεχνάνε σε πέντε λεπτά και εγώ το αναλύω ξανά και ξανά. Γιατί είμαι τόσο σκληρή με τον εαυτό μου;»

Γεια σας. Καταλαβαίνω πώς το να κάνετε ένα μικρό λάθος στη δουλειά και να δυσκολεύεστε να το αφήσετε πίσω σας, μπορεί να είναι πραγματικά εξαντλητικό. Ίσως ακόμη κι όταν οι άλλοι έχουν προχωρήσει, το δικό σας μυαλό επιστρέφει ξανά και ξανά σε αυτό που συνέβη, σαν να προσπαθεί να βρει τι πήγε στραβά ή πώς θα μπορούσατε να το είχατε αποφύγει. Και όσο περισσότερο το αναλύετε, τόσο δυσκολότερο μάλλον γίνεται και να ηρεμήσετε.

Μερικές φορές, αυτή η αυστηρότητα μπορεί να συνδέεται με την τελειοθηρία: την αίσθηση ότι δεν αρκεί να προσπαθούμε και να είμαστε συνεπείς, αλλά πρέπει να τα κάνουμε όλα σωστά. Ένα λάθος, τότε, δεν βιώνεται απλώς ως κάτι που συνέβη, αλλά σαν να λέει κάτι συνολικά για την αξία ή την ικανότητά μας. Μπορεί, επίσης, να υπάρχει ο φόβος της κριτικής, της απογοήτευσης των άλλων ή της απώλειας της εκτίμησής τους.

Η επαναλαμβανόμενη σκέψη, γνωστή ως μηρυκασμός, συχνά ξεκινά ως προσπάθεια να κατανοήσουμε μια κατάσταση και να προλάβουμε μελλοντικά λάθη. Ωστόσο, όταν δεν οδηγεί σε κάποια λύση, καταλήγει απλώς να συντηρεί το άγχος και την αυτοκριτική, χωρίς να μας βοηθά κάπως ουσιαστικά.

Ίσως αξίζει να αναρωτηθείτε το εξής: Αν μια συνάδελφός σας έκανε το ίδιο λάθος, θα την κρίνατε με την ίδια αυστηρότητα; Αν η απάντηση είναι όχι, τότε μάλλον αξίζει να αρχίσετε να προσφέρετε και στον εαυτό σας αντίστοιχη κατανόηση.

Δεν χρειάζεται να αδιαφορείτε για τη δουλειά σας, ώστε να μπορέσετε να είστε πιο επιεικής με τον εαυτό σας. Μπορείτε σίγουρα να αναγνωρίζετε ένα λάθος, να μαθαίνετε από αυτό και να προχωράτε, χωρίς να μετατρέπετε κάθε ατέλεια σε απόδειξη προσωπικής ανεπάρκειας. Η ευθύνη βοηθά να εξελισσόμαστε· η διαρκής τιμωρία του εαυτού μας όχι.

4. «Τον τελευταίο καιρό εκνευρίζομαι με το παραμικρό. Δεν θέλω να είμαι έτσι, αλλά νιώθω ότι δεν έχω καθόλου υπομονή. Μπορεί πίσω από τον θυμό να κρύβεται κάτι άλλο;»

Χαίρετε! Ο θυμός μπορεί σίγουρα να μας προκαλεί αρκετή δυσφορία, σε περιπτώσεις που νιώθουμε ότι αντιδρούμε πιο έντονα απ’ όσο θα θέλαμε, ιδιαίτερα κι όταν πρόκειται για καταστάσεις που παλαιότερα δεν θα μας ενοχλούσαν τόσο. Ίσως μετά από ένα ξέσπασμα να ακολουθούν ενοχές ή απογοήτευση με τον εαυτό σας, δημιουργώντας έναν επιπλέον κύκλο έντασης. Το γεγονός, όμως, ότι παρατηρείτε αυτή την αλλαγή και σας απασχολεί είναι ήδη ένα σημαντικό πρώτο βήμα προς την κατανόηση και τη βελτίωσή της.

Κάτι που είναι σημαντικό να έχουμε όλοι υπόψη, είναι πως ο θυμός είναι τελικά ένα φυσιολογικό ανθρώπινο συναίσθημα. Κι όντως, όπως εικάζετε, δεν εμφανίζεται πάντα μόνο όταν κάτι, άμεσα, μας αδικεί ή μας ενοχλεί. Μερικές φορές λειτουργεί σαν ένα σήμα ότι κάποια ανάγκη μας δεν καλύπτεται, ότι τα όριά μας παραβιάζονται ή ότι έχουμε πιεστεί περισσότερο απ’ όσο αντέχουμε. Άλλες φορές, μπορεί να βρίσκεται στην επιφάνεια ενώ από κάτω υπάρχουν συναισθήματα που δυσκολευόμαστε να αναγνωρίσουμε, όπως η απογοήτευση, η θλίψη, ο φόβος ή η αίσθηση ότι δεν μας καταλαβαίνουν.

Επίσης, η παρατεταμένη πίεση, η έλλειψη ύπνου, η σωματική εξάντληση και οι συνεχείς απαιτήσεις της καθημερινότητας μπορούν να μειώσουν την ανοχή μας ακόμη και σε μικρές δυσκολίες. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχετε γίνει πιο ευέξαπτος άνθρωπος· μπορεί να σημαίνει ότι αυτή την περίοδο διαθέτετε λιγότερα αποθέματα για να διαχειριστείτε όσα συμβαίνουν.

Αντί να προσπαθείτε απλώς να καταπιέσετε τον θυμό σας, δοκιμάστε να παρατηρήσετε τι προηγείται μιας έντονης αντίδρασης: τι σκεφτήκατε, τι αισθανθήκατε και τι ίσως είχατε ανάγκη εκείνη τη στιγμή. Ο στόχος δεν είναι να μην θυμώνετε ποτέ, αλλά να κατανοείτε καλύτερα το συναίσθημα, ώστε να επιλέγετε πώς θα το εκφράσετε.

Αν η ευερεθιστότητα επιμένει, επηρεάζει τις σχέσεις σας ή εμφανίστηκε ξαφνικά και έντονα, αξίζει να διερευνήσετε βαθύτερα τι μπορεί να την προκαλεί. Πίσω από τις εκρήξεις θυμού δεν κρύβεται κατ’ ανάγκη κάτι παθολογικό, αλλά σχεδόν πάντα υπάρχει κάτι που αξίζει να ακούσουμε.

5. «Γιατί είναι τόσο δύσκολο να κάνουμε καινούργιους φίλους όταν μεγαλώνουμε; Στα 20 μου γνώριζα κόσμο συνέχεια, τώρα στα 35 μου νιώθω ότι όλοι έχουν ήδη τον κύκλο τους».

Καλησπέρα! Η αλήθεια είναι πως είναι πολύ κατανοητό να αισθάνεστε έτσι. Στα 20 μας, οι νέες γνωριμίες συχνά προκύπτουν σχεδόν αυθόρμητα: μέσα από τις σπουδές, τις εξόδους, τις κοινές παρέες και τις εμπειρίες που μοιραζόμαστε με ανθρώπους, οι οποίοι βρίσκονται σε παρόμοια φάση ζωής. Μεγαλώνοντας, όμως, η καθημερινότητα αλλάζει. Οι επαγγελματικές υποχρεώσεις αυξάνονται, ο ελεύθερος χρόνος περιορίζεται και πολλοί άνθρωποι επενδύουν περισσότερο στις ήδη υπάρχουσες σχέσεις τους. Έτσι, οι ευκαιρίες για νέες γνωριμίες δεν εμφανίζονται πάντα τόσο φυσικά όσο παλαιότερα.

Υπάρχει, ωστόσο, και μια άλλη διάσταση. Στην ενήλικη ζωή γνωρίζουμε συχνά καλύτερα τον εαυτό μας, τις ανάγκες και τα όριά μας. Δεν μας αρκεί απαραίτητα να περνάμε καλά με κάποιον· αναζητούμε ανθρώπους με τους οποίους μπορούμε να νιώσουμε οικειότητα, εμπιστοσύνη και ουσιαστική σύνδεση. Αυτού του είδους η εγγύτητα δεν χτίζεται με τον οποιονδήποτε κι επίσης χρειάζεται χρόνο και σταδιακή αμοιβαιότητα. Παράλληλα, ο φόβος της απόρριψης ή η σκέψη ότι «όλοι έχουν ήδη τις παρέες τους» μπορεί να μας κάνει πιο διστακτικούς, ακόμη κι όταν υπάρχουν ευκαιρίες για επαφή -κάτι σημαντικό να έχουμε κατά νου, ώστε να μη βλέπουμε εμπόδια και σε περιπτώσεις που στην πραγματικότητα δεν υπάρχει.

Σε κάθε περίπτωση, όμως, τα παραπάνω δε συνεπάγονται ότι το κεφάλαιο «φιλίες» έχει πλέον κλείσει. Συχνά φιλίες δημιουργούνται μέσα από επαναλαμβανόμενες συναντήσεις και κοινές δραστηριότητες: ένα χόμπι, μια ομάδα, ένα μάθημα ή ακόμη και μια πιο προσωπική συζήτηση με κάποιον που ήδη γνωρίζετε επιφανειακά.

Ίσως το πρώτο βήμα δεν είναι να βρείτε αμέσως μια καινούργια παρέα, αλλά να επιτρέψετε σε μια γνωριμία να εξελιχθεί, παίρνοντας ενδεχομένως κι εσείς την πρωτοβουλία για μια συνάντηση ή μια επικοινωνία.

Και κάτι σημαντικό: το ότι σήμερα δυσκολεύεστε να δημιουργήσετε νέες φιλίες δεν σημαίνει ότι σας λείπει κάτι ή ότι μείνατε πίσω. Οι ανθρώπινες σχέσεις μπορούν να ανθίσουν σε κάθε ηλικία, αρκεί να τους δίνουμε χώρο, χρόνο και την ευκαιρία να αναπτυχθούν.

6. «Γνωρίζω ανθρώπους μέσω εφαρμογών, βγαίνουμε ένα-δύο ραντεβού και μετά χανόμαστε. Έχω αρχίσει να πιστεύω ότι κανείς δεν θέλει πραγματικά σχέση. Είναι όντως τόσο δύσκολο σήμερα να δημιουργηθεί ένας δεσμός;»

Γεια σας. Καταλαβαίνω πως είναι πράγματι απογοητευτικό να γνωρίζετε κάποιον, να φαίνεται αρχικά ενδιαφέρων και στη συνέχεια η επικοινωνία να διακόπτεται, χωρίς να είναι καν ξεκάθαρο το γιατί. Όταν αυτό επαναλαμβάνεται, είναι φυσικό να αρχίζετε να αναρωτιέστε αν υπάρχει πραγματικά προοπτική για μια ουσιαστική σχέση ή αν τελικά κάτι δεν λειτουργεί με εσάς. Ωστόσο, οι επαναλαμβανόμενες απογοητεύσεις δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι κανείς δεν επιθυμεί ή δεν μπορεί να υποστηρίξει έναν σταθερό δεσμό. Σύμφωνα και με τη γνωστή φράση, “it takes two to tango”.

Οι εφαρμογές γνωριμιών έχουν σίγουρα διευκολύνει τη δυνατότητα επαφής με ένα μεγάλο εύρος ανθρώπων, αλλά η ευκολία της γνωριμίας δεν συνεπάγεται απαραίτητα και χημεία ή συναισθηματική διαθεσιμότητα. Κάποιοι αναζητούν σχέση, άλλοι επιθυμούν κάτι πιο περιστασιακό, ενώ ορισμένοι δεν είναι ακόμη σίγουροι τι θέλουν. Παράλληλα, η αίσθηση ότι υπάρχουν διαρκώς νέες επιλογές μπορεί να κάνει ορισμένους ανθρώπους λιγότερο πρόθυμους να επενδύσουν χρόνο και προσπάθεια σε μια γνωριμία, με το που θα εμφανιστεί η πρώτη αμφιβολία ή δυσκολία.

Υπάρχει, όμως, και η συναισθηματική πλευρά αυτής της εμπειρίας. Όταν οι γνωριμίες δεν εξελίσσονται, μπορεί σταδιακά να δημιουργηθεί η προσδοκία ότι και η επόμενη θα καταλήξει με τον ίδιο τρόπο. Έτσι, η απογοήτευση του παρόντος αρχίζει να επηρεάζει-υποσκάπτει τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουμε τις μελλοντικές σχέσεις. Χωρίς να το καταλαβαίνουμε, μπορεί να γινόμαστε πιο επιφυλακτικοί ή να επενδύουμε συναισθηματικά πολύ γρήγορα, αναζητώντας σημάδια ότι αυτή τη φορά τα πράγματα θα είναι διαφορετικά.

Ίσως βοηθήσει να θυμάστε ότι δεν χρειάζεται κάθε γνωριμία να εξελιχθεί σε σχέση για να έχει αξία. Μπορείτε, ωστόσο, να είστε ξεκάθαροι σχετικά με το τι αναζητάτε και να παρατηρείτε αν υπάρχει συνέπεια ανάμεσα στα λόγια και στις πράξεις του άλλου.

Ο ουσιαστικός δεσμός δεν δημιουργείται μόνο επειδή δύο άνθρωποι συναντήθηκαν, αλλά επειδή επιλέγουν σταδιακά να γνωριστούν, να εμπιστευτούν και να επενδύσουν ο ένας στον άλλον. Και παρότι αυτή η διαδικασία δεν είναι πάντα εύκολη, παραμένει εφικτή.

7. «Έχω δύο αδέρφια και αισθάνομαι ότι πάντα ήμουν το «καλό παιδί» της οικογένειας. Τώρα δυσκολεύομαι να κάνω οτιδήποτε μόνο για μένα γιατί νιώθω ενοχές. Πώς ξεφεύγει κανείς από έναν ρόλο που έχει μάθει από μικρός;»

Καλησπέρα σας. Όταν μεγαλώνουμε έχοντας τον ρόλο του «καλού παιδιού» στην οικογένεια, συχνά μαθαίνουμε ότι η αποδοχή και η αγάπη συνδέονται με το να είμαστε υπάκουοι, να μην προκαλούμε προβλήματα, να φροντίζουμε τις ανάγκες των άλλων κ.λπ. Ίσως ήσασταν εκείνος/η που καταλάβαινε, που υποχωρούσε, που δεν ζητούσε πολλά ή που προσπαθούσε να κρατά τις ισορροπίες. Αυτές οι συμπεριφορές μπορεί να σας βοήθησαν να αισθάνεστε ασφάλεια και να διατηρείτε την εγγύτητα με τους ανθρώπους σας. Όταν, όμως, γίνονται ο μοναδικός τρόπος με τον οποίο σχετίζεστε με τους άλλους, μπορεί παράλληλα να καταλήξετε να δυσκολεύεστε να αναγνωρίσετε τι θέλετε εσείς.

Μέσα από την οικογενειακή μας εμπειρία διαμορφώνουμε συχνά βαθύτερες πεποιθήσεις για τον εαυτό μας, όπως ότι πρέπει να είμαστε πάντα διαθέσιμοι ή ότι η δυσαρέσκεια των άλλων σημαίνει πως έχουμε κάνει κάτι κακό. Έτσι, ακόμη κι όταν ως ενήλικες επιλέγουμε κάτι που μας ευχαριστεί, μπορεί να εμφανίζεται ενοχή. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η επιλογή μας είναι λανθασμένη· μπορεί απλώς να σημαίνει ότι δοκιμάζουμε κάτι διαφορετικό από αυτό που έχουμε συνηθίσει.

Η αλλαγή, που αντιλαμβάνομαι ότι διαπραγματεύεστε μέσα σας, δεν απαιτεί να απορρίψετε την οικογένειά σας ή να πάψετε να νοιάζεστε για τους άλλους. Χρειάζεται, όμως, να αρχίσετε πλέον να δίνετε χώρο και στις δικές σας ανάγκες. Μπορείτε να ξεκινήσετε με μικρές επιλογές: να πείτε ένα «όχι» όταν πραγματικά δεν θέλετε κάτι, να ζητήσετε αυτό που χρειάζεστε ή να αφιερώσετε χρόνο στον εαυτό σας χωρίς να αισθάνεστε υποχρεωμένοι να απολογηθείτε. Ίσως κακοφανεί αρχικά στους άλλους, αν τους έχετε μάθει διαφορετικά, αλλά όσοι σας αγαπούν πραγματικά θα το κατανοήσουν, θα το σεβαστούν και θα συνεχίσουν να σας αγαπάνε κι έτσι.

*Ο Γεώργιος Σφακιανάκης είναι ψυχολόγος-ψυχοθεραπευτής, πτυχιούχος του Πανεπιστημίου Κρήτης & κάτοχος του μεταπτυχιακού τίτλου «Συνθετική Ψυχοθεραπεία & Συμβουλευτική» από το Mediterranean College. Έχει εμπειρία από ευρεία γκάμα πλαισίων και τα τελευταία τρία χρόνια εργάζεται σαν ψυχοθεραπευτής στο ιδιωτικό του γραφείο, στο κέντρο του Ηρακλείου, ακολουθώντας τη Συνθετική Προσέγγιση (συνδυασμό Προσωποκεντρικής, Ψυχαναλυτικής & Γνωσιακής-Συμπεριφοριστικής).

Ήδη συνεργάζεται με την εφημερίδα μας, μέσα από μια στήλη όπου απαντάει σε ερωτήματα αναγνωστών μας σχετικά με θέματα ψυχολογίας.