Για ένα διαφαινόμενο «πόλεμο» στον χώρο των αερομεταφορών μιλούν πολλοί, μετά την πληροφορία «βόμβα» που επιβεβαιώνεται από όλες τις πλευρές και αφορά γνωστή αεροπορική εταιρεία χαμηλού κόστους (low cost), η οποία ζητά επισήμως απαντήσεις για τον τρόπο διάθεσης και αξιοποίησης των εσόδων από το «Τέλος Επιβατών ΚΑΗΚ» (passenger fee).
Πρόκειται για το τέλος των 3 ευρώ ανά επιβάτη που αναχωρεί από το Αεροδρόμιο Ηρακλείου «Νίκος Καζαντζάκης», το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή από τον Νοέμβριο του περασμένου έτους και μέχρι σήμερα, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, έχουν συγκεντρωθεί 15 εκατ. ευρώ!
Η συγκεκριμένη αεροπορική εταιρεία απευθύνθηκε επισήμως στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας σε κεντρικό επίπεδο, ζητώντας διευκρινίσεις τόσο για την αξιοποίηση των ποσών που έχουν συγκεντρωθεί από την επιβολή του τέλους όσο και για το χρονοδιάγραμμα της προβλεπόμενης διαβούλευσης. Η κίνησή της επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ζήτημα που, από την πρώτη στιγμή της εφαρμογής του μέτρου, είχε προκαλέσει έντονες συζητήσεις και αντιδράσεις, φτάνοντας μέχρι και το ελληνικό Κοινοβούλιο μέσω σχετικής ερώτησης.
Την ίδια ώρα, το ενδιαφέρον στρέφεται στο ύψος των χρημάτων που ενδέχεται να έχουν συγκεντρωθεί, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο αυτά πρόκειται να αξιοποιηθούν για τις ανάγκες ενός αεροδρομίου που εξακολουθεί να δέχεται επικρίσεις για την κατάσταση των υποδομών του.
Περίπου 15 εκατ. ευρώ από το τέλος των 3 ευρώ
Άτομα που γνωρίζουν το αντικείμενο αναφέρουν ότι, σύμφωνα με πρόχειρους υπολογισμούς, από την επιβολή του τέλους των 3 ευρώ ανά αναχωρούντα επιβάτη έχουν συγκεντρωθεί από τον περασμένο Νοέμβριο περίπου 15 εκατ. ευρώ. Εφόσον οι εκτιμήσεις αυτές επιβεβαιωθούν, πρόκειται για ένα σημαντικό ποσό, το οποίο, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, βρίσκεται σε λογαριασμό στην Τράπεζα της Ελλάδος και προορίζεται για έργα που αφορούν το αεροδρόμιο Ηρακλείου.
Το συγκεκριμένο ποσό, ωστόσο, προκύπτει από πρόχειρους υπολογισμούς και δεν αποτελεί επίσημα επιβεβαιωμένο οικονομικό απολογισμό. Γι’ αυτό και αποκτά ιδιαίτερη σημασία το αίτημα της αεροπορικής εταιρείας για ενημέρωση σχετικά με τα έσοδα που έχουν συγκεντρωθεί, τη διαχείρισή τους και τον προγραμματισμό των έργων για τα οποία προορίζονται.
Αξίζει, μάλιστα, να σημειωθεί ότι η προηγούμενη Διοίκηση του αερολιμένα είχε ζητήσει το τέλος να μην περιοριστεί στα 3 ευρώ ανά επιβάτη, αλλά να ανέλθει στα 8 ευρώ. Η πρόταση αυτή δεν υιοθετήθηκε τελικά και το ποσό παρέμεινε στα 3 ευρώ, επιβαρύνοντας μεν τους αναχωρούντες ταξιδιώτες, αλλά σε χαμηλότερο επίπεδο από εκείνο που είχε αρχικά ζητηθεί.
Το παλιό αεροδρόμιο και οι ανάγκες συντήρησης
Η εικόνα του «Νίκος Καζαντζάκης» απέχει από εκείνη ενός σύγχρονου αεροδρομίου, ενώ οι αρνητικές κριτικές για τις εγκαταστάσεις και τις παρεχόμενες υπηρεσίες επανέρχονται συχνά στη δημόσια συζήτηση. Ωστόσο, άνθρωποι με γνώση των διαδικασιών υποστηρίζουν ότι τα έσοδα από το τέλος προορίζονται για έργα συντήρησης και παρεμβάσεις που αφορούν τις υποδομές του αερολιμένα.
Όπως επισημαίνουν, η διάθεση των χρημάτων δεν είναι μια απλή διαδικασία, καθώς μεσολαβούν διοικητικά στάδια και χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Διοίκηση του ΚΑΗΚ έχει επανειλημμένα ζητήσει χρηματοδότηση για την υλοποίηση αναγκαίων έργων, προκειμένου να αντιμετωπιστούν προβλήματα συντήρησης σε ένα παλιό και ιδιαίτερα επιβαρυμένο αεροδρόμιο, το οποίο εξυπηρετεί εκατομμύρια επιβάτες κάθε χρόνο. Κάποια έργα έχουν γίνει, κάποια άλλα είναι στο «περίμενε» λόγω των αργόσυρτων διαδικασιών.
Με άλλα λόγια, το ζήτημα δεν περιορίζεται στο εάν έχουν συγκεντρωθεί χρήματα από το τέλος, αλλά επεκτείνεται στο πότε και με ποιον τρόπο αυτά θα μετατραπούν σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις. Η ανάγκη ενημέρωσης για την πορεία των έργων και τη διάθεση των εσόδων αποκτά, επομένως, ιδιαίτερη σημασία, ειδικά σε μια περίοδο κατά την οποία το αεροδρόμιο Ηρακλείου εξακολουθεί να λειτουργεί υπό αυξημένες απαιτήσεις, εν αναμονή της μετάβασης στο νέο Αεροδρόμιο στο Καστέλλι.
Γιατί η εταιρεία ζητά απαντήσεις για το Ηράκλειο;
Ένα ακόμη ερώτημα που τίθεται είναι γιατί η συγκεκριμένη εταιρεία χαμηλού κόστους προχώρησε σε αυτή την κίνηση για το αεροδρόμιο Ηρακλείου. Η διαδικασία που ακολουθεί είναι απολύτως νόμιμη και προβλέπεται, ωστόσο η επιλογή του συγκεκριμένου αερολιμένα προκαλεί συζητήσεις αλλά και σκέψεις, κυρίως με δεδομένο ότι, σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν τις σχετικές διαδικασίες, σε άλλα αεροδρόμια εφαρμόζονται αντίστοιχες χρεώσεις σημαντικά υψηλότερες.
«Θα πρέπει η ίδια η εταιρεία να απαντήσει γιατί κινεί τη σχετική διαδικασία για το Ηράκλειο, που δεν αποτελεί έδρα της, και όχι για άλλα αεροδρόμια, όπου το αντίστοιχο τέλος επιβατών είναι πολλαπλάσιο και φτάνει, σύμφωνα με τις πληροφορίες μας, τα 18,5 ευρώ ανά επιβάτη», αναφέρουν χαρακτηριστικά γνώστες των διαδικασιών. Μεταξύ των σκέψεων που γίνονται δεν μπορεί να εξαιρεθεί και αυτή που θέλει ακόμα και την ύπαρξη ενστάσεων με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Οι ίδιες πηγές προσθέτουν ότι το Ηράκλειο έχει ικανοποιήσει αιτήματα που είχε θέσει στο παρελθόν η συγκεκριμένη εταιρεία, σε αντίθεση, όπως υποστηρίζουν, με άλλες περιπτώσεις αεροδρομίων που εφαρμόζουν υψηλότερες χρεώσεις και αποτελούν βάσεις της.
Η σύγκριση, πάντως, δεν σταματά στα αεροδρόμια, όπου το τέλος φτάνει τα 18,5 ευρώ. Στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» της Αθήνας, σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλούνται οι ίδιες πηγές, η αντίστοιχη επιβάρυνση ανέρχεται περίπου στα 30 ευρώ έναντι μόλις 3 ευρώ στο «Νίκος Καζαντζάκης».
Οι συγκεκριμένες συγκρίσεις αναδεικνύουν τη μεγάλη διαφορά στο ύψος των χρεώσεων, χωρίς ωστόσο να αρκούν από μόνες τους για να εξηγήσουν την επιλογή της εταιρείας να ζητήσει επισήμως διευκρινίσεις για το Ηράκλειο. Για να αποσαφηνιστούν τα κίνητρα της κίνησης, θα απαιτούνταν επίσημη τοποθέτηση της ίδιας της εταιρείας, λένε αρμόδιες πηγές.
Τι προβλέπεται για τη διάθεση των εσόδων
Όπως είχε αναφέρει σε σχετικό δημοσίευμά της πέρυσι η εφημερίδα «Πατρίς», η απόφαση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας προβλέπει την εφαρμογή του τέλους μέχρι την έναρξη λειτουργίας του νέου Διεθνούς Αερολιμένα Κρήτης στο Καστέλλι.
Σύμφωνα με όσα είχαν αναφέρει τότε στελέχη της ΥΠΑ στην «Π», σκοπός του μέτρου είναι η χρηματοδότηση εργασιών συντήρησης και αναβάθμισης των υφιστάμενων υποδομών του αεροδρομίου Ηρακλείου, το οποίο καλείται να ανταποκριθεί στις ανάγκες εκατομμυρίων ταξιδιωτών, παρά τις σημαντικές ελλείψεις και τις αυξημένες απαιτήσεις λειτουργίας.
Με βάση τις ίδιες πληροφορίες, τα έσοδα από το τέλος προβλέπεται να συγκεντρώνονται σε ειδικό λογαριασμό στην Τράπεζα της Ελλάδος και να διατίθενται για τη βελτίωση των υποδομών και των υπηρεσιών του αεροδρομίου, με στόχο την καλύτερη εξυπηρέτηση και τη βελτίωση της συνολικής εμπειρίας των ταξιδιωτών.
Σε αυτό το πλαίσιο, το αίτημα της αεροπορικής εταιρείας επαναφέρει δύο βασικά ζητήματα. Αφενός, την ανάγκη για σαφή ενημέρωση σχετικά με τα έσοδα που έχουν συγκεντρωθεί και τις διαδικασίες διάθεσής τους και, αφετέρου, το χρονοδιάγραμμα της προβλεπόμενης διαβούλευσης.
Το ερώτημα που παραμένει είναι πότε θα υπάρξουν συγκεκριμένες απαντήσεις για τη διαχείριση των χρημάτων και πότε θα προχωρήσουν οι αναγκαίες παρεμβάσεις στις εγκαταστάσεις του «Νίκος Καζαντζάκης», παρά, όπως προαναφέραμε, τις προσπάθειες της Διοίκησης του ΚΑΗΚ, που ζητά συνεχώς χρήματα για απαιτούμενα έργα. Παράλληλα, αναμένεται να αποσαφηνιστεί εάν η κίνηση της εταιρείας θα παραμείνει ένα μεμονωμένο αίτημα ενημέρωσης ή εάν θα αποτελέσει την αφετηρία ευρύτερων συζητήσεων για τις χρεώσεις και τη διαχείριση των εσόδων στα ελληνικά αεροδρόμια, αλλά και πιθανές ενστάσεις.