Στις σελίδες 373 – 288 του βιβλίου “ΟΙ ΔΟΜΗΔΕΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ – Δημήτρης και Αντώνης Δομαλάκης” του Γεωργίου Α. Καλογεράκη που εκδόθηκε στο Ηράκλειο το έτος 2015, παρουσιάζεται η Έκθεση της Εθνικής Αντάρτικης Ομάδας Σατανά.
Μεταγράφηκε από πολυσέλιδο έγγραφο που συνέταξαν οι έξι συναρχηγοί της Ομάδας μετά την αποχώρηση των Γερμανών από την Κρήτη (Ιωάννης Ανδρεαδάκης, Νικόλαος Βιδάκης – Τσικαλάς, Δημήτρης και Αντώνης Δομαλάκης, Μενέλαος Ξυλούρης, Χαράλαμπος Γιανναδάκης) και στάλθηκε στο Γενικό Επιτελείο Στρατού.
Συγκεκριμένα οι έξι συναρχηγοί, γράφουν στην Έκθεσή τους τα παρακάτω :
«ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΑΡΤΙΚΗ ΟΜΑΣ ΣΑΤΑΝΑ – ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΑΡΧΗΓΕΙΟΝ
ΕΚΘΕΣΙΣ
Περί της δράσεως της ως άνω Ομάδος κατά την περίοδον της Γερμανικής κατοχής
ΠΡΟΣ ΤΟ ΓΕΝΙΚΟΝ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΝ ΣΤΡΑΤΟΥ
(Διεύθυνσιν Επιχειρήσεων – ΑΘΗΝΑΣ)
Λαμβάνω την τιμήν ν’αναφέρω Υμίν τα κατωτέρω εν περιλήψει σχετικώς με την Εθνικήν δράσιν Αντάρτικης Ομάδος “ΣΑΤΑΝΑ” κατά την περίοδον της Γερμανικής κατοχής, παρέχων εις Υμάς τα στοιχεία των πραγματικών γεγονότων τα οποία έχουν σχέσιν με την δημιουργίαν, εξέλιξιν και δράσιν της Εθνικής Αντάρτικης Ομάδος “ΣΑΤΑΝΑ” εν Κρήτη κατά τον Εθνικόν Αγώνα Αντιστάσεως κατά του κατακτητού.
ΠΕΡΙΟΔΟΣ Α΄
Διάρκεια αγώνος από 20 Μαΐου έως 30 Μαΐου 1941
Η κήρυξις του πολέμου υπό της Ιταλίας και βραδύτερον υπο της Γερμανίας κατά της Πατρίδος μας κατά το έτος 1940 – 41, είχεν αυτομάτως ως αποτέλεσμα να συνενώση και να συνεγείρη ολόκληρον το Έθνος, το οποίον ως είς άνθρωπος ησθάνθη την ανάγκην να αντιδράση με αγανάκτησιν και να πολεμήση κατά των βαρβάρων επιδρομέων, οίτινες επεδίωξεν την υποδούλωσιν και εξανδραποδισμόν της αδούλωτης Ελληνικής Φυλής.
Εις φορεύς του υπέρ του Έθνους του πνεύματος της εποχής εκείνης υπήρξεν ο αείμνηστος Αρχηγός και Ιδρυτής της Εθνικής Αντάρτικης Ομάδος μας, Αντώνιος Γρηγοράκης ή Σατανάς, ούτινος το όνομα τιμής ένεκεν φέρει και η Ομάς μας αύτη σήμερον.
Ούτος γεννηθείς εις το χωρίον Κρουσσώνος Ηρακλείου Κρήτης, επηγγέλετο τον μικροεπιχειρηματίαν εις Ηράκλειον και παλαιός Μακεδονομάχος, άνθρωπος μετρίας μορφώσεως αλλά προικισμένος με γενναιότητα, εθνικόν παλμόν με αντίληψιν και θάρρος και μόνον όνειρον είχεν εις όλην του την ζωήν το μεγαλείον της Πατρίδος.
Κατά την διάρκειαν του πολέμου εκείνου πολλάκις εζήτησε να του επιτραπή να πολεμήση εις Αλβανίαν παρά την υπέρ των 60 ετών ηλικίαν του χωρίς να πραγματοποιήση τον άσβεστον αυτόν πόθον του και προς τον σκοπόν τούτον ήρχετο πολλάκις εις επαφήν μετά των εν Ηρακλείω αφιχθέντων εν τω μεταξύ συμμάχων Άγγλων Αξιωματικών οίτινες ένεκα τούτου είχον διαγνώσει τας αρετάς, το ήθος, την πολεμικήν ορμήν, την δραστηριότητα αλλά και τας ικανότητας αυτού ως πολεμιστού και φυσικού ηγήτορος.
Από του Απριλίου 1941, οι Άγγλοι Αξιωματικοί εν Ηρακλείω οίτινες επεδίωκον να τον καλούν εις την Διοίκησιν αυτών, ήρχισαν να τον καθησυχάζουν εις σφοδράν επιθυμίαν του να πολεμήση με την διαβεβαίωσιν ότι θα έχη την τύχην να πολεμήση τους Γερμανούς εν Κρήτη, γνωρίζοντες ούτοι εκ της κατασκοπείας των τας προθέσεις του εχθρού και την πιθανήν κατεύθυνσιν του εκ της Ηπειρωτικής Ελλάδος προς Κρήτην.
Με την διαβεβαίωσιν αυτήν των Άγγλων ήρχισε σιγά – σιγά να συγκροτή τμήμα εξ επιλέκτων ανδρών, όσους ήτο δυνατόν ν’ανεύρη εκ του μη επιστρατευθέντος πληθυσμού δια να πολεμήση τους Γερμανούς οίτινες μετ’ολίγον θα επιτίθεντο κατά της Κρήτης. Ούτω ευρέθη με συγκροτημένον πλέον τμήμα εξ 100 περίπου ανδρών όταν οι Γερμανοί αλεξιπτωτισταί ήρχισαν ν’απειλούν την Κρήτην εις την περιοχήν των Χανίων κατά τον Μάιον 1941.
Ευθύς αμέσως οι Άγγλοι Αξιωματικοί και ιδία οι της Αντικατασκοπείας τοιούτοι οίτινες προφανώς παρηκολούθουν την δράσιν του και εγνώριζον τας αρετάς του, τον εκάλεσαν και ιδία ο λοχαγός Πετέλμπουρυ και του έδωσαν οδηγίας ίνα πολεμήση εις το πλαίσιον των διαταγών των μετά του τμήματός του.
Κατ’αρχήν λόγω της ελλείψεως επαρκών Αγγλικών δυνάμεων εν Κρήτη, του εζήτησαν ένα τμήμα της ομάδος του καλώς οπλισμένον ίνα τη οδηγία δύο Άγγλων Αξιωματικών μεταβή εις το οροπέδιον Νίδα του Ψηλορείτη και να φυλάξη αυτό θεωρηθέν ως πιθανότατον σημείον προσγειώσεως των Γερμανικών αεροπλάνων.
Το τμήμα τούτο δυνάμεως πεντήκοντα ανδρών παρεχώρησεν ο Αρχηγός Σατανάς υπό την ηγεσίαν των τριών τότε επιτελών του Δημητρίου Δομαλάκη, Αντωνίου Δομαλάκη και Νικολάου Βιδάκη ή Τσικαλά, όπερ και αυθημερόν ανεχώρησεν εις Νίδα.
Άμα τη ενάρξει όμως των εχθροπραξιών και εις τον νομόν Ηρακλείου το τμήμα τούτο εγκαταλειφθείσης της αποστολής του υπό των Άγγλων προσήλθεν εν τάχει συναντήσαν τον Αρχηγόν του μετά του υπολοίπου τμήματός του εις τας επιχειρήσεις κατά των Γερμανών αλεξιπτωτιστών εις τας πεδινάς περιοχάς του νομού όπου ημέρας τε και νυκτός εμάχετο με λύσσαν και εις τας τοποθεσίας Γιοφυράκια, Τσαλικάκι Μετόχι, Γάζι, Χανίων Πόρτα και εις τας παρυφάς της Πόλεως Ηρακλείου. Περί τον φυσικόν τούτον Αρχηγόν προσήρχοντο και άλλοι αυτόκλητοι και εμάχοντο κατά των Γερμανών.
Κατά τας μάχας αυτάς τα τμήματά μας με οπλισμόν ανομοιόμορφον κατ’αρχάς, χωρίς τροφάς και λοιπά απαραίτητα εφόδια με μόνην την ακαταμάχητον ψυχικήν ορμήν, επολέμησαν συνεχώς επί δεκαημέρου με γενναιότητα, με θάρρος και αυταπάρνησιν προκαλέσαντα τον θαυμασμόν συμμάχων και εχθρού, επέφεραν εις τον εχθρόν κατερχόμενον εξ ουρανού δι’αλεξιπτώτων τεραστίας απωλείας και εκυρίευσαν άφθονον πολεμικόν υλικόν με το οποίον συνεχώς οπλίζοντο και συνέλαβον πολλούς αιχμαλώτους τινάς των οποίων παρέδωσαν εις τους συμμάχους Άγγλους.
Κατά τας μάχας αυτάς είχομεν πολλάς απωλείας εις νεκρούς και τραυματίας οίτινες μετεφέροντο μετά των Άγγλων τραυματιών εις το χωρίον Κρουσσώνος όπου ενοσηλεύοντο εντός των οικιών των κατοίκων υπό των ιατρών Εμμανουήλ και Ιωάννου Φουντουλάκη και Ιωάννου Γεωργαντά.
Παρά τας υπερανθρώπους όμως προσπαθείας του ανοργάνωτου λαού της Κρήτης αγωνισθέντος υπερόχως ελλείψει επαρκών στρατιωτικών δυνάμεων ημετέρων και συμμαχικών. Παρά τον τιτάνειον εκείνον αγώνα επέπρωτο να καταληφθή η Κρήτη υπό των Γερμανών με τρομακτικάς αυτών απωλείας.
Και μόνον τότε τα τμήματα της Ομάδος Σατανά υπεχώρησαν εις τας ορεινάς περιοχάς του Ψηλορείτου παρά το χωρίον Κρουσσώνος μετά των λειψάνων των διαλυθέντων Αγγλικών μονάδων απ’όπου τους μεν Άγγλους στρατιώτας μετέφεραν εις ασφαλή σημεία των νοτίων παραλίων της Κρήτης και εκείθεν δια πλωτών μέσων εφυγαδεύοντο εις Μέσην Ανατολήν καθ’όλην περίπου την διάρκειαν της κατοχής, τινές δε των ανδρών της ομάδος επανήλθον εις τα χωρία των ίνα προστατεύσουν τα γυναικόπαιδά των από την λύσσαν της εκδικήσεως του κατακτητού.
ΠΕΡΙΟΔΟΣ Β΄
Διάρκεια αγώνος της Κρήτης από της καταλήψεως μέχρι της απελευθερώσεως αυτής
Το επόμενον τμήμα εξ 120 περίπου ανδρών αποσύρεται εις τας ανατολικάς κλιτείς του Ψηλορείτου με τον Αρχηγόν Αντώνιον Γρηγοράκην ή Σατανά αποφασισμένον να συνεχίση τον αγώνα κατά του κατακτητού, ρακένδυτον με διάφορον οπλισμό, χωρίς καμμίαν έξωθι βοήθειαν ή τουλάχιστον επικοινωνίαν με την εις το εξωτερικόν Ελληνικήν Κυβέρνησιν, χωρίς ειδήσεις περί της καταστάσεως καθώς και μέσων συνδέσμου και διαβιβάσεων και περιορίζεται κατ’αρχάς εις παρενοχλήσεις του κατακτητού και είτα εις ανταρτοπόλεμον και το 1821 ξαναζεί πάλιν εις τα βουνά της Κρήτης με απόφασιν και μόνον ιδανικόν την ελευθερίαν ή τον θάνατον.
Ο εχθρός εκδικούμενος τας τρομακτικάς απωλείας του δηώνει και καταστρέφει το παν εις τας πόλεις και τα χωρία καθώς και την ύπαιθρον και πας στρατιώτης άνευ περιορισμού φονεύει καθ’οδόν αδιακρίτως άνδρας γυναίκας και παιδιά καγχάζων εις το θέαμα των ψυχοραγούντων θυμάτων του.
Η Ομάς πειθαρχημένον και εμπειροπόλεμον πλέον Τμήμα, ασχολείται κατ’αρχάς με την περισυλλογήν, περίθαλψιν και συγκέντρωσιν των Άγγλων στρατιωτών λειψάνων της διαλυθείσης Αγγλικής Στρατιάς, οίτινες ανυπόδυτοι και ρακένδυτοι περιφέρονται μεταξύ του αμάχου πληθυσμού και την μετέπειτα αποστολήν των εις Μέσην Ανατολήν και καθ’όλην την διάρκειαν της Εθνικής Κατοχής, με την στρατιωτικήν οργάνωσιν της ενόπλου δυνάμεως της Ομάδος και την μετά ταύτα οργάνωσιν του αμάχου πληθυσμού και την παθητικήν αντίστασιν αυτού του κατακτητού.
Εις την Ομάδα κατατάσσονται ολίγον κατ’ολίγον όλως αυθορμήτως και νέοι και η δύναμίς της αυξάνει οσημέραι. Τα μικροεπεισόδια κατ’αρχάς μετά μεμονομένων τμημάτων του εχθρού γίνονται σιγά – σιγά σοβαρώτεραι συγκρούσεις μετ’αυτού, ότε όμως ο εχθρός ελάμβανεν και εφήρμοζεν σκληρά αντίποινα κατά του αμάχου πληθυσμού εκδικούμενος τας απωλείας του εις το δεκαπλάσιον πολλάκις εκ των γυναικοπαίδων μας, εις τρόπον ώστε να μας υποχρεώσει ν’αποφύγωμεν, κατόπιν των ολοκαυτωμάτων τούτου κατ’αθώων πολιτών, πάσα σύγκρουσιν ή έστω και απλήν εμφάνισίν μας η οποία ήτο δυνατόν να δώση την αφορμήν εις τον κατακτητήν να καύση, να φονεύση και να δηώση ολόκληρα χωρία.
Το φρόνημα του λαού παρά ταύτα είναι ακμαίον, και ο λαός ούτος είναι έτοιμος προς πάσαν θυσίαν. Τροφοδοτεί την Ομάδα μας εις τρόφιμα και υπόδησιν γενναιοδώρως μέχρι τέλους χωρίς ουδεμίαν άλλην βοήθειαν, πλην ελαχίστων τροφίμων, οπλισμού και ιματισμού, παρεχομένων υπό των Άγγλων πρακτόρων από αεροπορικάς ρίψεις.
Τον μήνα Αύγουστον 1941, ο Αρχηγός μας Αντώνιος Γρηγοράκης ή Σατανάς κατόπιν συναντήσεως και συνεννοήσεως και μετά των λοιπών Αρχηγών ιδία δε Εμμανουήλ Μπαντουβάν, Γεωργίου Πετρακογιώργη και Μιχαήλ Ξυλούρη, Ιωάννου Δραμουντάνη ή Στεφανογιάννη, ανεχώρησαν μετά τινών άλλων γενναίων αγωνιστών δια προχείρως επισκευασθέντος ιστιοφόρου εις Μέσην Ανατολήν όπου έφθασαν μετά μυρίων περιπετειών ανά το πέλαγος επί οκταήμερον, όπου ήλθεν εις επαφήν το πρώτον με το Συμμαχικόν Στρατηγείον Μέσης Ανατολής και την εκεί Ελληνικήν Κυβέρνησιν.
Τον Οκτώβριον 1941 επανέρχεται και πάλιν εις Κρήτην ο Αρχηγός μας αποβιβασθείς εις τα νότια παράλια αυτής κομίζων εγγράφους οδηγίας και εντολάς και προς τας λοιπάς ανταρτικάς ομάδας του Συμμαχικού Στρατηγείου Μέσης Ανατολής και της Ελληνικής Κυβερνήσεως περί του τρόπου της οργανώσεως και της δράσεως των ομάδων συνοδεύων και τον Άγγλον Συντ/ρχην ΧΙΟΥΖ, πρώτον ερχόμενον κατάσκοπον εις Κρήτην με ασύρματον και λοιπά εφόδια, όστις Άγγλος Αξιωματικός δια του ασυρμάτου του απεκατέστησε την επικοινωνίαν της Κρήτης μετά του Συμμαχικού Στρατηγείου Μέσης Ανατολής, ήτις εσυνεχίσθη μέχρι τέλους πυκνωτέρα δια των συνεχώς αφικνουμένων έκτοτε Άγγλων πρακτόρων και συνδέσμων, οίτινες κατέφθανον δια πλωτών μέσων εφοδιασμένων δια μέσων συνδέσμων και διαβιβάσεων.
Εμερίμνησεν ο Αρχηγός άμα τη αφίξει του δια την εις ασφαλές σημείον της νοτίου παραλίας της Κρήτης τοποθέτησιν του Ασυρμάτου μετά της σχετικής υπηρεσίας του Συντ/ρχου ΧΙΟΥΖ, Αρχηγού του κλιμακίου τούτου όπερ ησφάλισεν επίσης δι’ενόπλου τμήματος δια την προστασίαν του.
Το σημείον τούτο καθωρίσθη κατ’αρχάς εις την περιοχήν του χωρίου Αχεντριάς Μονοφατσίου, το οποίον εφρόντισαν και απέκρυψαν οι κάτοικοι παρασχόντες αυτώ πάσαν βοήθειαν και συνδρομήν.
Μετ’ολίγας ημέρας μετά την τοποθέτησιν του σταθμού ασυρμάτου μετά της υπηρεσίας του εις την άνω περιοχήν, στρατιωτικόν τμήμα Γερμανών ενεργούν εξερεύνησιν εις την περιοχήν αυτήν όπως έπραττεν συνήθως και κατά καιρούς εις όλας τας περιοχάς της νήσου, εκινδύνευσε να συλλάβη τον ασύρματον τούτον μετά της υπηρεσίας του και του Άγγλου Αξιωματικού εάν ο ιδιαίτερος σύνδεσμος του Αρχηγού μας ονόματι Δημήτριος Γ. Λεμονάκης, όστις έφευγε εκ του ασυρμάτου δι’ υπηρεσίαν, δεν αντελαμβάνετο τούτο και κατόπιν εγκαίρου ειδοποιήσεως τούτου ν’ απομακρυνθή ο σταθμός προς δυσμάς και ούτω εσώθη από βεβαίαν σύλληψιν των Γερμανών.
Άμα τη αφίξει του ο Αρχηγός μας Αντώνιος Γρηγοράκης ή Σατανάς και κατόπιν των εγγράφων και προφορικών οδηγιών και εντολών ας είχεν εκ Μέσης Ανατολής, περιώδευσε τη συνοδεία ορισμένων ανδρών διάφορα σημεία του νομού Ηρακλείου και δια συνεχούς προπαγάνδας ετόνωσε το φρόνημα του λαού εις τας πόλεις και τα χωρία.
Εν τω μεταξύ ήρχοντο εκ Μέσης Ανατολής και άλλοι πράκτορες και σύνδεσμοι μετ’ ασυρμάτων τους οποίους εν συνεννοήσει μετά των λοιπών ομάδων ετοποθετήσαμεν εις διάφορα ασφαλή και επίκαιρα σημεία δια την απρόσκοπον επικοινωνίαν μετά του Συμμαχικού Στρατηγείου.
Κατά τον Μάιον 1942, κατόπιν κοινής συσκέψεως μετά των Αρχηγών των άλλων Ανταρτικών Ομάδων και των Άγγλων Πρακτόρων, αποφασίζεται η εκτέλεσις πρακτόρων και φίλων του εχθρού πραγματοποιηθεισών ούτω πολλών εκτελέσεων, εν ω συγχρόνως εξετελούντο σαμποτάζ εις Καστέλλι, Τυμπάκι και Ηράκλειον Κρήτης, καθ’ά κατεστράφησαν πλέον των 40 Γερμανικών αεροπλάνων και πολλά αυτοκίνητα και γερμανικαί εγκαταστάσεις εις τον νομόν Ηρακλείου.
Οι Γερμανοί έλαβον αυστηρά μέτρα και εφήρμοσαν αντίποινα εναντίον του αμάχου πληθυσμού και των συγγενών και φίλων των υποτιθεμένων ότι εξυπηρετούν τας Ομάδας Αντιστάσεως. Έκαυσαν τας οικίας των ανδρών της Ομάδος μας κατόπιν βεβαιώσεως εκ πληροφοριών ως και των συγγενών αυτών και εξετέλεσαν αρκετάς δεκάδας εκ του αμάχου πληθυσμού, ιδία δε συγγενών των ανταρτών ως και πλείστους όσους κρατουμένους εις τας φυλακάς, πιστεύοντας ότι δια του τρόπου αυτού θα διελύοντο αι διαρκώς παρενοχλούσαι αυτούς ομάδες αντιστάσεως και θα εκάμπτετο το εθνικόν το φρόνημα του Λαού.
Λόγω όμως των συνεχών στερήσεων, της κοπώσεως, αλλά και της ηλικίας του, ο Αρχηγός μας Σατανάς ησθένησεν βαρέως και μη δυνάμενος ενταύθα να θεραπευθή απεφασίσαμεν να αποστείλομεν τούτον ημείς το εξαμελές επιτελείον του εις Αίγυπτον τον Ιούνιον 1942.
Πριν δε αναχωρήση, συνεκεντρώθη ολόκληρον το ένοπλον τμήμα της ομάδος εις το Λημέρι και παρά την τοποθεσίαν “Βρωμονερό” του όρους Ψηλορείτου, ένθα ανέλαβον την Αρχηγίαν της ομάδος οι μέχρι τότε επιτελείς αυτή και Διοικηταί Τμημάτων Μενέλαος Ι. Ξυλούρης, Ιωάννης Γ. Ανδρεαδάκης, Χαράλαμπος Ν. Γιανναδάκης, Νικόλαος Κ. Βιδάκης ή Τσικαλάς, Δημήτριος Γ. Δομαλάκης και Αντώνιος Γ. Δομαλάκης, οίτινες ορκισθέντες ενώπιον του Αρχηγού, ανέλαβον τας ευθύνας της Διοικήσεως της Ομάδος Σατανά. Οι εξ επιτελείς ηνωμένοι τώρα ως εις άνθρωπος με πλήρη την συναίσθησιν της αναληφθείσης αποστολής των, συνεχίζουν την Διοίκησιν της Ομάδος λαμβάνοντες αποφάσεις και εκτελούντες με απόλυτον πρωτοβουλίαν αυτών το εθνικόν καθήκον των.
Η κατάστασις όμως εν Κρήτη λόγω των συνεχώς λαμβανομένων σκληρών αντιποίνων υπό των Γερμανών εις βάρος του αμάχου πληθυσμού καθημερινώς γίνεται ζοφεροτέρα, ο άμαχος πληθυσμός υφίσταται καθημερινώς τα σκληρά αντίποινα του κατακτητού, όστις προβαίνει εις νέας εκτελέσεις αθώων πολιτών, ιδία δε συγγενών των αγωνιστών μας, τω λόγω δε τούτω αποφεύγομεν την επικοινωνίαν μετά του λαού, η δε τροφοδοσία μας καθίσταται δυσκολοτέρα και λόγω της επελθούσης εν τω μεταξύ γενικής ενδείας και εξαθλιώσεως του πληθυσμού.
Μετά την εις Αίγυπτον αναχώρησιν του Αρχηγού, όστις δεν επανήλθεν πλέον καθ’ ότι απεβίωσεν εις Αλεξάνδρειαν, οι ενταύθα Άγγλοι αντιπρόσωποι συνέστησαν λόγω των σκληρών μέτρων του κατακτητού κατά του αμάχου πληθυσμού, αλλά και του δυσκόλου της τροφοδοσίας μας, να διαλυθούν αι Ομάδες Αντιστάσεως και ν’ αναχωρήσουν οι Αρχηγοί μετά των επιτελείων των δια Μέσην Ανατολήν και δι’ον σκοπόν είχομεν κληθεί εις τον όρμον Άγιος Σάββας, αλλ’ουδείς εξ ημών εδέχθη την διάλυσιν της Ομάδος του, παρά την δραματικότητα της καταστάσεως.
Εις Άγιον Σάββαν εκυκλώθημεν υπό πολυαρίθμου δυνάμεως των Γερμανών Στρατιωτών και εις μεγάλην ακτίνα, η δε φυγή μας καθίστατο προβληματική χωρίς σύγκρουσιν με τον εχθρόν, οπότε ούτος θα εφήρμοζεν αντίποινα πυρπολών τα χωρία και εκτελών οιονδήποτε συλλαμβανόμενον άμαχον εις την περιφέρειαν. Προ τοιαύτης καταστάσεως ευρεθέντες κατώρθωσεν ολόκληρος η εκεί ευρισκομένη δύναμις της Ομάδος μας να διανοίξη τον κλοιόν και να περαιωθή χωρίς σύγκρουσιν εις τα ορεινά διαμερίσματα του Ψηλορείτου…».
Ο Γεώργιος Α. Καλογεράκης είναι Δρ. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Διευθυντής Δημοτικού Σχολείου Καστελλίου