Αυξάνεται συνεχώς η χρήση αντικαταθλιπτικών, ηρεμιστικών και αντιψυχωσικών φαρμάκων και την ίδια ώρα οι Ψυχιατρικές Κλινικές των νοσοκομείων λειτουργούν στα όριά τους, αδυνατώντας να καλύψουν τις ανάγκες λόγω έλλειψης διαθέσιμων κλινών για νέα περιστατικά.
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, το χρόνιο στρες έχει φτάσει στο «κόκκινο», οδηγώντας ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού στην εκδήλωση ψυχοσωματικών παθήσεων.
Πίσω από αυτή την έξαρση βρίσκεται μια σειρά επιβαρυντικών παραγόντων, όπως το διαρκές άγχος της επιβίωσης, η αβεβαιότητα για το μέλλον, οι εξαντλητικοί ρυθμοί ζωής και η καθημερινή πίεση του χρόνου που εξαντλούν τις ψυχικές αντοχές. Παράλληλα, ρόλο παίζει και η ψηφιακή απομόνωση, καθώς τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, παρά τις υποσχέσεις τους για σύνδεση, στην πραγματικότητα επιτείνουν τη μοναξιά και την αποξένωση.
Αν και πολλοί πολίτες αναγνωρίζουν το πρόβλημα και αναζητούν υποστήριξη, τελικά βρίσκουν «τοίχο».
Οι δημόσιες δομές που προσφέρουν δωρεάν ψυχοθεραπεία και συμβουλευτική παρουσιάζουν σοβαρή υποστελέχωση έως και πλήρη έλλειψη. Από την άλλη, η ιδιωτική ψυχοθεραπεία συνεπάγεται υψηλό κόστος, το οποίο η πλειονότητα των ασθενών αδυνατεί να καλύψει.
Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης είναι οι περισσότεροι ασθενείς να οδηγούνται αναγκαστικά αποκλειστικά στη φαρμακευτική αγωγή. Έτσι, τα αντικαταθλιπτικά και τα ηρεμιστικά μετατρέπονται στην πιο άμεση, γρήγορη και οικονομικά προσιτή επιλογή για τη διαχείριση του προβλήματος.
Ασήκωτο το βάρος στη Δημόσια Ψυχική Υγεία
«Υπάρχει άμεση ανάγκη για στελέχωση των δημόσιων δομών Ψυχικής Υγείας και για τη δημιουργία ενός δικτύου προσιτής ψυχολογικής υποστήριξης, γιατί η σημερινή κοινωνία πραγματικά τη χρειάζεται», έχει επισημάνει στην «Π» ο ψυχίατρος στο ΠΑΓΝΗ και διευθυντής ΕΣΥ, Βασίλης Κούδας.
Ο κ. Κούδας υπογραμμίζει πως τα προβλήματα των ασθενών και των οικογενειών τους διογκώνονται και επιδεινώνονται διαρκώς, εξαιτίας της τεράστιας έλλειψης υποδομών και εξειδικευμένου προσωπικού στο Δημόσιο Σύστημα Υγείας. Όπως εξηγεί, οι πολίτες δοκιμάζονται καθημερινά, αδυνατούν να κλείσουν ραντεβού και η ψυχολογική τους κατάσταση επιβαρύνεται, με ορατό τον κίνδυνο εκδήλωσης επιθετικότητας προς τους γύρω τους ή ακόμη και αυτοτραυματισμού. «Το θέμα της Ψυχικής Υγείας είναι σοβαρό και υπερτερεί όλων των άλλων αυτή τη στιγμή, αλλά κανείς από τους αρμόδιους δεν ενδιαφέρεται πραγματικά», δηλώνει χαρακτηριστικά.
Το «στίγμα» παραμένει
Η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία αναδεικνύει την ανάγκη αναδιαμόρφωσης του Συστήματος Ψυχικής Υγείας, με τη δυναμική συμμετοχή των ίδιων των ανθρώπων που βιώνουν την ψυχική νόσο.
Η επιστημονική ένωση υπογραμμίζει ότι οι προκαταλήψεις και τα στερεότυπα παραμένουν βαθιά ριζωμένα στην ελληνική κοινωνία, οδηγώντας στην περιθωριοποίηση των πασχόντων. Η Εταιρεία καταγγέλλει την ανεπιστημονική σύνδεση των σοβαρών διαταραχών με την επικινδυνότητα, την εσφαλμένη παρουσίαση της ψυχικής νόσου ως «ανίατης» -που αγνοεί την τεράστια θεραπευτική πρόοδο των τελευταίων δεκαετιών-, καθώς και την άρνηση αποδοχής του σύγχρονου κοινοτικού μοντέλου φροντίδας. Επιπλέον, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην παραβίαση του ιατρικού απορρήτου και των προσωπικών δεδομένων των ασθενών.
Παγκόσμια έξαρση των κρουσμάτων
Σε κατάσταση συναγερμού βρίσκεται η παγκόσμια κοινότητα εξαιτίας της ραγδαίας εξάπλωσης των προβλημάτων ψυχικής υγείας. Η κρίση αυτή βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη από το 1990, αγγίζοντας πλέον σχεδόν 1,2 δισεκατομμύρια ανθρώπους διεθνώς, με τα νεότερα ερευνητικά δεδομένα να επιβεβαιώνουν μια αντίστοιχα ανησυχητική αυξητική τάση και στην Ελλάδα.
Τα ευρήματα μελέτης, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet, είναι αποκαλυπτικά.
Ο συνολικός αριθμός των πασχόντων από ψυχικές νόσους παγκοσμίως σχεδόν διπλασιάστηκε κατά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες.
Η κατακόρυφη αύξηση ήταν ακόμα πιο έντονη στη μείζονα καταθλιπτική διαταραχή κατά 131% και στις αγχώδεις διαταραχές κατά 158%, καθιστώντας τες ως τις δύο πλέον συχνές παθήσεις.
Η χώρα μας κινείται σε υψηλά επίπεδα, εμφανίζοντας δείκτη επιβάρυνσης που ξεπερνά τον μέσο όρο της δυτικής Ευρώπης.
Θα έπρεπε να είναι στην «πρώτη γραμμή»
Όπως αναφέρει το Euronews, οι μελετητές συσχέτισαν την εμφάνιση διαταραχών -όπως η κατάθλιψη, η σχιζοφρένεια, η διπολική διαταραχή, οι αγχώδεις διαταραχές, οι διαταραχές συμπεριφοράς και η βουλιμία- με σοβαρούς παράγοντες κινδύνου, όπως η παιδική σεξουαλική κακοποίηση, η ενδοοικογενειακή βία και ο σχολικός εκφοβισμός (μπούλινγκ). Ωστόσο, οι ίδιοι διευκρινίζουν ότι οι παράγοντες αυτοί δεν αρκούν από μόνοι τους για να δικαιολογήσουν τη θεαματική αυτή έξαρση των κρουσμάτων.
Το κεντρικό συμπέρασμα της έρευνας αναδεικνύει μια σοβαρή υγειονομική ολιγωρία.
Τα Συστήματα Υγείας ανά τον κόσμο συνεχίζουν να μεταχειρίζονται την ψυχική υγεία ως ζήτημα δεύτερης προτεραιότητας, την ίδια στιγμή που οι αριθμοί δείχνουν ότι επιβάλλεται να βρεθεί στην πρώτη γραμμή.