Οι Καναδοί συνταξιούχοι έχουν μάθει να ζουν σε μια χώρα που τον χειμώνα έχει πολικό ψύχος και πολλοί από αυτούς ονειρεύονται να αποκτήσουν το δικό τους ηλιόλουστο σπίτι, εκεί όπου… είναι πάντα καλοκαίρι.
«Αυτό ακριβώς πιστεύουν για τη χώρα μας», λέει στην «Π» η Λώρη Κέζα, η Ελληνίδα δημοσιογράφος που ζει τα τελευταία χρόνια στον Καναδά και δημιούργησε το Greece Retirement Guide.com, το οποίο έχει αξιόπιστες πληροφορίες «χωρίς συμφέρον πίσω τους», όπως υπογραμμίζει, για εκείνους που σκέφτονται να μετακομίσουν και να ζήσουν σαν Έλληνες.
«Ήθελα έναν οδηγό που να λέει την αλήθεια στους ξένους», αναφέρει.
Είναι μια πλατφόρμα πολύ χρήσιμη: Δίνει απαντήσεις σε πρακτικά θέματα, τα οποία πρέπει να γνωρίζει όποιος σκέφτεται τη μετεγκατάσταση, για να ταλαιπωρηθεί όσο λιγότερο γίνεται από τη βασανιστική ελληνική γραφειοκρατία.
Φιλοξενεί προσωπικές διηγήσεις ανθρώπων που πήραν σύνταξη και, χωρίς να χάσουν χρόνο, μετακόμισαν στον τόπο που νοιώθουν σαν στο σπίτι τους και δημοσιεύει άρθρα που σχετίζονται με την καθημερινότητα για να καταλάβει πιο εύκολα ο αναγνώστης τι σημαίνει «ζω σαν Έλληνας».
Ξεχωρίσαμε ένα από αυτά: «Απογευματινή ησυχία: Η τέχνη του να μην κάνεις τίποτα», στο οποίο, μεταξύ άλλων, αναφέρεται:
«Από όλες τις προσαρμογές που απαιτούνται για τη μετεγκατάσταση στην Ελλάδα — τη γλώσσα, τη γραφειοκρατία, τη διοικητική πολυπλοκότητα της εγκατάστασης σε ένα νέο μέρος — η σιέστα είναι ίσως η πιο άμεσα εφικτή. Δεν κοστίζει τίποτα, δεν απαιτεί έγγραφα και δεν έχει περίοδο αναμονής. Είναι, με την πιο κυριολεκτική έννοια, ο ευκολότερος τρόπος για να αρχίσετε να ζείτε σαν Έλληνας».
Μύθοι και αλήθειες
-Ζείτε χρόνια στον Καναδά. Πώς γεννήθηκε η ιδέα του Greece Retirement Guide;
Αυτό που κυριαρχεί στο διαδίκτυο είναι γενικότητες, και σπάνια αξιόπιστη πληροφορία. Τα περισσότερα κείμενα έχουν κρυφό στόχο, γράφονται από δικηγορικά γραφεία που φτιάχνουν «τα χαρτιά» ή από μεσιτικά που πουλούν ακίνητα. Ήθελα να δημιουργήσω κάτι διαφορετικό: έναν οδηγό που να βοηθά τον ξένο που αποφάσισε να εγκατασταθεί στην Ελλάδα να βρει μόνος του τον δρόμο, να συνδεθεί με τους ιστότοπους του κράτους, να αποκτήσει ΑΦΜ και ΑΜΚΑ, να διαλέξει την κατάλληλη περιοχή. Πληροφορία, χωρίς συμφέρον πίσω της.
-Ποιες είναι οι πρώτες ανησυχίες που εκφράζουν αυτοί που σκέφτονται να μετακομίσουν;
Πάντα η υγεία. Το πρώτο κριτήριο για την επιλογή κατοικίας είναι η εγγύτητα σε νοσοκομείο και η πρόσβαση σε γιατρό. Υπάρχει επίσης μεγάλη ανησυχία για την ασφάλιση: τι καλύπτει ένα ιδιωτικό συμβόλαιο, πότε έχουν πρόσβαση στο δημόσιο σύστημα. Αυτό όμως που παρατηρώ είναι ότι, μόλις μαθαίνουν πώς λειτουργεί η πραγματικότητα, νιώθουν ανακούφιση. Έχουν εμπιστοσύνη στην ελληνική ψυχή. Ξέρουν ότι το ιατρικό προσωπικό δεν θα τους αφήσει στην τύχη τους.
-Πέρα από την υγεία, τι άλλο ζητούν;
Το χαμηλό κόστος ζωής και η απόκτηση κατοικίας με πολύ λιγότερα χρήματα από ό,τι στον Καναδά ή στις ΗΠΑ είναι ισχυρά κίνητρα. Υπάρχουν οι λεγόμενοι “snowbirds”, που ψάχνουν απλώς ήλιο για τους χειμερινούς μήνες. Υπάρχουν και εκείνοι που θέλουν μια ζωή χωρίς πίεση. Αλλά αυτό που με εντυπωσιάζει είναι πόσο σημαντικοί είναι οι ίδιοι οι άνθρωποι ως κριτήριο. Η φιλικότητα των Ελλήνων ζυγίζει όσο και το κλίμα.
-Ποιοι είναι οι μεγαλύτεροι μύθοι που έχουν οι Καναδοί για την Ελλάδα;
Το αιώνιο καλοκαίρι. Εκπλήσσονται όταν μαθαίνουν ότι η Ελλάδα έχει χιονοδρομικά κέντρα, ότι οι θερμοκρασίες πέφτουν στο μηδέν. Η Κρήτη βέβαια είναι ιδιαίτερη περίπτωση, με κλίμα που δεν συγκρίνεται με αυτό της Ηπείρου ή της ορεινής Πελοποννήσου. Αλλά και εκεί χρειάζεται ρεαλισμός.
Ένα κέρασμα στην ταβέρνα, αυτό το «άμα δεν έχεις ψιλά, μου τα φέρνεις αύριο»
-Τι τους εκπλήσσει θετικά όταν εγκατασταθούν;
Πιο πολύ από όλα η εμπιστοσύνη στις ανθρώπινες σχέσεις. Αυτό το «άμα δεν έχεις ψιλά, μου τα φέρνεις αύριο», που θα πει ένας μικρέμπορος, είναι κάτι που δεν το έχουν ξαναζήσει. Και η γενναιοδωρία, ένα κέρασμα στην ταβέρνα, μια χειρονομία που δεν περιμένουν. Αυτές οι λεπτομέρειες τους κάνουν να «νιώσουν σπίτι τους» πιο γρήγορα από οποιοδήποτε γραφειοκρατικό βήμα.
-Και οι δυσκολίες;
Η γλώσσα είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο, ιδίως επειδή όλα τα ψηφιακά συστήματα είναι στα ελληνικά. Υπάρχει επίσης η πολυνομία και η αντίφαση ανάμεσα στο γράμμα του νόμου και την εφαρμογή του. Η γραφειοκρατία όμως ξεπερνιέται. Μια επίσκεψη στο ΚΕΠ, ένας καλός δικηγόρος ή λογιστής, και τα περισσότερα προβλήματα λύνονται. Δεν είναι αυτό που τους σταματά.
Κρήτη: Ζεστασιά, γενναιοδωρία και ντομάτα που έχει γεύση… ντομάτας
-Η Κρήτη είναι από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς. Τι την κάνει ελκυστική για ξένους συνταξιούχους;
Η Κρήτη είναι από μόνη της μια «πατρίδα». Η κουζίνα της, τα τοπία της, η ιδιαίτερη κουλτούρα της, τα γλέντια της, είναι πράγματα που μιλούν σε ανθρώπους από κάθε γωνιά του κόσμου. Ταυτόχρονα, δεν μπορούμε να αποκρύψουμε τα αρνητικά: η οπλοφορία, κάποιες επιθέσεις σε τουρίστες που έγιναν είδηση, η επιθετική οδική συμπεριφορά. Αλλά ο ένας σκάρτος Κρητικός που μπαίνει στις εφημερίδες δεν αντιπροσωπεύει τους χίλιους που ήταν σωστοί και δεν αποτελούν είδηση. Η τελική εικόνα παραμένει θετική.
-Αν έπρεπε να πείσετε έναν Καναδό συνταξιούχο να επιλέξει την Κρήτη, ποια θα ήταν τα τρία επιχειρήματά σας;
Οι άνθρωποι, το φαγητό, το κλίμα. Με αυτή τη σειρά. Όποιος έχει ζήσει σε χώρα όπου η ντομάτα, το κολοκύθι και το καρπούζι έχουν ίδια γεύση, δηλαδή γεύση χαρτιού, καταλαβαίνει αμέσως τι εννοώ. Και όταν αντιλαμβάνεται ότι αυτοί οι άνθρωποι δίπλα του είναι ζεστοί και γενναιόδωροι, η απόφαση γίνεται εύκολη.
-Τι συμβαίνει με όσους ζουν ανάμεσα σε δύο χώρες; Είναι εύκολο να χαράξεις τη ζωή σου μεταξύ Καναδά και Ελλάδας;
Η σύγκριση είναι αναπόφευκτη. Όταν είσαι στη μια χώρα, σου λείπουν τα καλά της άλλης. Πάντα «πατάμε σε δύο βάρκες». Αλλά για πολλούς αυτό δεν είναι πρόβλημα, είναι προνόμιο. Ο συνταξιούχος που έχει ελευθερία κινήσεων μπορεί να επιλέγει ανάλογα με την εποχή, τις ανάγκες, τη διάθεση. Αυτή η ευελιξία είναι ένα από τα μεγάλα πλεονεκτήματα της εποχής μας.
-Ποια είναι η συμβουλή σας σε κάποιον που ονειρεύεται να κάνει αυτό το βήμα;
Να ετοιμαστεί πριν το κάνει. Να έχει τη σωστή βίζα, λογαριασμό σε ελληνική τράπεζα, ελληνικό κινητό, να έχει τακτοποιήσει ένα σωρό λεπτομέρειες που φαίνονται ασήμαντες αλλά καθορίζουν αν θα ριζώσει κανείς ή θα παλεύει με το σύστημα. Το Greece Retirement Guide υπάρχει ακριβώς γι’ αυτό: για να κάνει αυτή την προετοιμασία λίγο πιο εύκολη.
Οι συνταξιούχοι του Καναδά σήμερα
Για να έχουμε μια εικόνα, σύμφωνα με τα στοιχεία που μας έδωσε η Λ. Κέζα, ο Καναδάς έχει σήμερα περίπου 7,6 εκατομμύρια κατοίκους άνω των 65 ετών και οι προβλέψεις μιλούν για 11 εκατομμύρια έως το 2043.
Το ποσοστό εκείνων που λαμβάνουν σύνταξη ζώντας στο εξωτερικό, παραμένει σταθερό την τελευταία δεκαετία στο περίπου 5%.
Η μέση κρατική σύνταξη για νέους δικαιούχους το 2026 ανέρχεται σε 925 δολάρια τον μήνα, με μέγιστο τα 1.507 δολάρια, στα οποία προστίθεται επίδομα με μέγιστο τα 743 δολάρια τον μήνα.
Με ενοίκιο στο Τορόντο γύρω στα 2.100 δολάρια για ένα υπνοδωμάτιο και συνολικό μηνιαίο κόστος διαβίωσης που ξεπερνά τα 3.000 δολάρια, η κρατική σύνταξη απλώς δεν φτάνει.
Γι’ αυτό οι Καναδοί αποταμιεύουν από νωρίς μέσα από συνταξιοδοτικά επενδυτικά προγράμματα, που δεν φορολογούνται.
Οι Καναδοί μεταξύ 55 και 64 ετών έχουν κατά μέσο όρο αποταμιεύσεις γύρω στα 645.000 δολάρια σε συνταξιοδοτικούς λογαριασμούς.
Όσοι αποφασίσουν να πουλήσουν το σπίτι τους στον Καναδά, εισπράττουν το 2026 κατά μέσο όρο 695.000 δολάρια.
Ωστόσο, οι διαφορές ανά πόλη είναι τεράστιες: στο Βανκούβερ η μέση τιμή αγγίζει το 1.098.000 δολάρια, ενώ στο Τορόντο ο μέσος όρος ανήλθε στα 1.069.700 δολάρια τον Μάιο του 2026.