Η είδηση που μου έκανε τη μεγαλύτερη εντύπωση στη χθεσινή ειδησεογραφία ήταν η ιστορική απόφαση της Βρετανίας να ανοίξει τον δρόμο για την «πρώτη γενιά χωρίς καπνιστές». Τι σημαίνει αυτό;
Ότι όσοι έχουν γεννηθεί από την 1η Ιανουαρίου 2009 και μετά θα απαγορεύεται δια βίου να αγοράσουν προϊόντα καπνού. Το όριο ηλικίας πώλησης καπνικών προϊόντων στη Βρετανία δεν θα παραμένει σταθερό στα 18 έτη, όπως ισχύει μέχρι σήμερα, αλλά θα αυξάνεται σταδιακά κάθε χρόνο, αποκλείοντας έτσι τις νεότερες γενιές από την πρόσβαση σε προϊόντα νικοτίνης.
Αυτό προβλέπει μεταξύ άλλων το νέο νομοσχέδιο «Καπνού και Άτμισης» που πέρασε από το βρετανικό Κοινοβούλιο και τώρα αναμένεται η τυπική του έγκριση από τον βασιλιά για να γίνει νόμος του κράτους και να αρχίσει να εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου του 2027.
Πρόκειται για έναν από τους πιο πρωτοποριακούς αντικαπνιστικούς νόμους παγκοσμίως. Σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Συστήματος Υγείας, το κάπνισμα εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις κυριότερες αιτίες πρόωρων θανάτων στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η δραστική μείωσή του αποτελεί λοιπόν στρατηγικό στόχο, σημειώνουν οι υπερασπιστές του νόμου.
Όπως υπογραμμίζουν, εκτός των άλλων, θα αποσυμφορήσει και το βρετανικό ΕΣΥ, το οποίο καθημερινά επιβαρύνεται σημαντικά από ασθένειες που σχετίζονται με το κάπνισμα.
Ο νόμος δεν περιορίζεται μόνο στον παραδοσιακό καπνό, αλλά επεκτείνεται και στα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα οποία τα τελευταία χρόνια έχουν γνωρίσει μεγάλη εξάπλωση, ιδιαίτερα στις νεαρές ηλικίες.
Έτσι, μεταξύ άλλων, απαγορεύει την πώληση καπνικών προϊόντων με γεύσεις που θεωρούνται ότι προσελκύουν ανηλίκους, ενώ υιοθετούνται αυστηρότεροι κανόνες για τη συσκευασία και τη διαφήμιση, καθώς και για την προβολή και προώθηση των προϊόντων στα σημεία πώλησης.
Οργανώσεις δημόσιας υγείας χαιρέτισαν την πρωτοβουλία, χαρακτηρίζοντάς την «ιστορικό βήμα κατά του εθισμού». Στον αντίποδα, οι επικριτές του νόμου, συμπεριλαμβανομένων εκπροσώπων της καπνοβιομηχανίας και ορισμένων πολιτικών, κάνουν λόγο για υπερβολική κρατική παρέμβαση, εγείροντας ζητήματα ατομικών ελευθεριών και πιθανής ανάπτυξης παράνομου εμπορίου.
Το νομοσχέδιο πέρασε τόσο από τη Βουλή των Κοινοτήτων όσο και από την Βουλή των Λόρδων με ευρεία διακομματική πλειοψηφία, παρά τις κάποιες αισθητές διαφοροποιήσεις.
Γι’ αυτό και οι αναλυτές σημειώνουν πως η συγκεκριμένη ψηφοφορία έχει καταγραφεί ως μία από τις πιο καθαρές εκφράσεις διακομματικής συναίνεσης σε ζητήματα δημόσιας υγείας στο Ηνωμένο Βασίλειο τα τελευταία χρόνια. Την ίδια στιγμή, σημειώνουν πως με την εφαρμογή του νόμου, η Βρετανία φιλοδοξεί να καταστεί μία από τις πρώτες χώρες που θα οδηγηθούν σταδιακά σε μια κοινωνία χωρίς κάπνισμα.
Ο καπνός παραμένει ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την υγεία που μπορεί να αποφευχθεί και ευθύνεται για 700.000 θανάτους ετησίως μόνο στην Ε.Ε.
Επιπλέον, περίπου το 50% των καπνιστών πεθαίνουν πρόωρα, κατά μέσο όρο 14 χρόνια νωρίτερα από τους μη καπνιστές.
Η κατανάλωση καπνού είναι επίσης η κύρια αιτία καρκίνου, που μπορεί να αποφευχθεί, καθώς το 27% όλων των όγκων αποδίδεται στη χρήση του, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
Η Ελλάδα βρίσκεται στην τρίτη θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών με τα υψηλότερα ποσοστά καπνιστών μετά τη Βουλγαρία και την Τουρκία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει φιλόδοξο στόχο: έως το 2040 λιγότερο από το 5% του πληθυσμού να χρησιμοποιεί προϊόντα καπνού – από το σημερινό 24%, σύμφωνα με την τελευταία ευρωπαϊκή έρευνα.
Το κάπνισμα συνεχίζει να αποτελεί μία από τις κυριότερες αιτίες θανάτου στην Ελλάδα, καθώς περίπου το 1/5 των θανάτων του συνόλου, περισσότεροι από 20.000 τον χρόνο, οφείλεται σε νοσήματα που σχετίζονται με το κάπνισμα.
Έρευνα του ΕΟΔΥ αποκάλυψε ότι, σήμερα, το 38% των Ελλήνων ενηλίκων κάνει χρήση προϊόντων καπνού ή ηλεκτρονικών τσιγάρων.
Ο καπνός είναι να τοξικό κοκτέιλ με θανάσιμες συνέπειες και το θέμα είναι να μην αρχίσεις ποτέ το κάπνισμα, γιατί μετά είναι πραγματικά δύσκολο να το διακόψεις.
Ρωτήστε όλους εκείνους που προσπαθούν.