Χιλιάδες ιδιοκτησίες, δικαστήρια μέχρι το 2028 και αποζημιώσεις σε εκκρεμότητα. Το μεγάλο έργο της Κρήτης αποκαλύπτει μια ακόμη ελληνική αντίφαση.
Ο νέος ΒΟΑΚ είναι ένα έργο που η Κρήτη περιμένει εδώ και δεκαετίες. Ένα έργο αναγκαίο, που κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει τη σημασία του. Μόνο που πίσω από τις εξαγγελίες, τις συμβάσεις και τα χρονοδιαγράμματα εξελίσσεται μια άλλη ιστορία. Αυτή των απαλλοτριώσεων. Και, δυστυχώς, θυμίζει περισσότερο ελληνική γραφειοκρατική τρέλα παρά οργανωμένη διαδικασία ενός σύγχρονου κράτους.
Μόνο στο τμήμα Χανιά – Ηράκλειο, οι απαλλοτριώσεις αφορούν 7.832 στρέμματα και 4.466 ιδιοκτήτες. Χιλιάδες άνθρωποι, δηλαδή, που καλούνται να παραχωρήσουν την περιουσία τους για να κατασκευαστεί ο αυτοκινητόδρομος. ΟK… Τα μεγάλα δημόσια έργα απαιτούν απαλλοτριώσεις.
Το παράλογο αρχίζει όταν το Δημόσιο μπορεί να προχωρά στην κατάληψη των εκτάσεων, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, ενώ ο ιδιοκτήτης εξακολουθεί να περιμένει τον οριστικό καθορισμό της αποζημίωσής του.
Νόμιμη διαδικασία, ασφαλώς. Αλλά το ότι κάτι προβλέπεται από τον νόμο δεν σημαίνει πως είναι και δίκαιο για εκείνον που βρίσκεται στην άλλη πλευρά.
Δηλαδή, ο δρόμος πρέπει να προχωρήσει σήμερα, αλλά ο πολίτης θα συνεχίσει να περιμένει τη Δικαιοσύνη για να μάθει πόσο αποτιμάται η περιουσία του.
Και σαν να μην έφτανε αυτό, υπάρχουν λάθη στα κτηματολογικά στοιχεία, προβλήματα στην αποτύπωση ιδιοκτησιών και διορθώσεις που απαιτούν πρόσθετες διαδικασίες. Ακόμη και δικαστικές αποφάσεις χρειάζεται να επιστρέψουν στο δικαστήριο για διορθώσεις.
Όλα αυτά μεταφράζονται σε χρόνο, έξοδα, δικηγόρους και αβεβαιότητα. Όχι για το Δημόσιο, που έχει στη διάθεσή του ολόκληρο διοικητικό μηχανισμό, αλλά για τον απλό ιδιοκτήτη που προσπαθεί να προστατεύσει τα δικαιώματά του.
Και εδώ έχουμε το θέμα… Δεν μπορεί το κράτος να απαιτεί ταχύτητα από τον πολίτη, όταν το ίδιο αδυνατεί να εξασφαλίσει αντίστοιχη ταχύτητα στην απονομή της αποζημίωσης.
Δεν μπορεί να ζητά την άμεση παράδοση μιας ιδιοκτησίας και να αφήνει τον άνθρωπο που τη χάνει μπλεγμένο σε μια διαδικασία με άγνωστο τελικό κόστος και διάρκεια.
Ο ΒΟΑΚ πρέπει να γίνει. Και να γίνει όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Αλλά όχι με τους ιδιοκτήτες να αισθάνονται ότι αποτελούν το τελευταίο εμπόδιο που πρέπει να ξεπεραστεί.
Γιατί η πρόοδος ενός έργου δεν μετριέται μόνο με τα χιλιόμετρα ασφάλτου.
Μετριέται και με το πόσο δίκαια αντιμετωπίζει το κράτος εκείνους που καλούνται να παραχωρήσουν την περιουσία τους για να κατασκευαστεί.
Και σε αυτό το κομμάτι, ο νέος ΒΟΑΚ έχει ακόμη πολύ δρόμο μπροστά του.