Η εφημερίδα "ΠΑΤΡΙΣ" κλείνει 80 χρόνια ενημέρωσης και ιστορίας, 1946-2026

Τα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης «σκανάρουν» τις πληροφορίες που υπάρχουν -όπως ο ανθρώπινος νευρώνας- αλλά σε ταχύτητες πολύ υψηλές. Μια αναζήτηση δείχνει ότι τα εργαλεία ΑΙ «σκέφτονται» περίπου 3.000.000 φορές γρηγορότερα από έναν άνθρωπο.

Όμως, ακόμη δεν έχουν κατακτήσει τη «σοφία» της ανθρώπινης νόησης, αφού σχεδόν ποτέ δεν παραδέχονται τα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης ότι δεν ξέρουν την απάντηση.

Αντιθέτως, εφεύρουν απαντήσεις, λειτουργώντας συνθετικά στις πληροφορίες που «σκανάρουν» και δίνουν απαντήσεις με τρόπο αυθεντίας, ακόμη και παραπλανώντας με την απάντησή τους. Και ακριβώς εδώ βρίσκεται η αχίλλειος πτέρνα!

Τα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης δε διαθέτουν την κοινή λογική που μπορεί ο ανθρώπινος νους να διαθέτει, όπως ένας άνθρωπος που ερωτάται να αποκριθεί «Δεν ξέρω», όταν απλώς δε γνωρίζει την απάντηση.

Τα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης δε διαθέτουν την ικανότητα της νόησης, παρά μόνο της συλλογής πληροφοριών και της σύνθεσής τους. Δηλαδή είναι προγραμματισμένα!

Όπως είναι προγραμματισμένη μια μέλισσα -που σημείωνε ο Μαρξ- να δημιουργεί αρχιτεκτονήματα αλλά χωρίς να διαθέτει ανθρώπινη νόηση, δηλαδή να σκεφτεί γιατί το κάνει. Απλώς είναι προγραμματισμένη από τη φύση να το κάνει.

Έτσι και τα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης είναι προγραμματισμένα να δίνουν απαντήσεις, αλλά δεν είναι προγραμματισμένα να μη δίνουν όταν δεν ξέρουν. Και μπορεί ο Σωκράτης 2.500 χρόνια πριν να είχε αποδείξει τη σοφία του με το «Έν οἶδα ὅτι οὐδὲν οἶδα», όμως η Τεχνητή Νοημοσύνη ακόμη εκπαιδεύεται σε αυτή τη σοφία που οι Αρχαίοι Έλληνες είχαν κατακτήσει χιλιετηρίδες πριν.

Και ακριβώς εδώ είναι το ερώτημα: Πώς είναι δυνατόν ένας άνθρωπος που γνωρίζει ex officio ότι έχει μεγάλες πιθανότητες να λάβει λάθος απάντηση για κάτι που ρωτάει, να εμπιστεύεται περισσότερο τα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης και τις πλατφόρμες social media -όπως το κινέζικο TikTok ή τα αμερικανικά Youtube και Instagram- περισσότερο από τα παραδοσιακά Μέσα Ενημέρωσης;

Γιατί ο κόσμος θεωρεί ότι τα Μ.Μ.Ε είναι εξαρτημένα από την εξουσία, ενώ ταυτόχρονα τα AI chatbots δέχονται διευκρινιστικές ερωτήσεις για την κατανόηση περίπλοκων ζητημάτων και αυτό τους κάνει να νιώθουν ότι διαμορφώνουν αντικειμενικότερη άποψη.

Όμως, υπό την αίρεση ότι το AI chatbot μπορεί να δώσει λάθος απάντηση, γιατί δε γνωρίζει να απαντήσει «Δεν ξέρω»; Έτσι πολλά Μ.Μ.Ε στην Αμερική συμβάλλονται με τα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης της Silicon Valley, υπογράφοντας πολυετή συμβόλαια εκατομμυρίων για την αγορά περιεχομένου, προκειμένου τα μοντέλα τους να έχουν πρόσβαση σε επιβεβαιωμένες πληροφορίες.

Τα νέα κέρδη των Μ.Μ.Ε έρχονται λοιπόν μέσα από την Τεχνητή Νοημοσύνη που έχει ταχύτητα και γνώση, ωστόσο δεν διαθέτει «σοφία».

Στην Ελλάδα τώρα. Επισήμως δεν έχει γίνει γνωστό ότι κάποιο Μέσο Ενημέρωσης συνεργάζεται με εταιρεία Τεχνητής Νοημοσύνης, που να τροφοδοτεί το μοντέλο της με πληροφορίες. Η εμπιστοσύνη των Ελλήνων αναγνωστών έχει πέσει κατά 4% και πλέον. Μόνο το 18% τα εμπιστεύονται, ενώ μόνο το 4% σε παγκόσμιο επίπεδο κάνει κλικ σε μια είδηση παραδοσιακού μέσου.

Ταυτόχρονα, ο δείκτης στην Ελλάδα δείχνει ότι σε έναν χρόνο διπλασιάστηκε το ποσοστό των Ελλήνων από 6 σε 12% που επιλέγουν τη χρήση AI chatbots για να ενημερωθούν.

Λόγω του μικρού μεγέθους της ελληνικής αγοράς, τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα πραγματοποιούν αυτόματη συλλογή δεδομένων (scraping) από τα ελληνικά site χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα. Αντίθετα, η Silicon Valley εισέρχεται στην Ελλάδα κυρίως μέσα από τη θεσμική πόρτα: μέσω στρατηγικών συνεργασιών με το Δημόσιο, την Εκπαίδευση και το οικοσύστημα των startups.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η επίσημη σύμπραξη της OpenAI με την ελληνική Κυβέρνηση, το Ίδρυμα Ωνάση και την Endeavor Greece. Η συμφωνία αυτή εστιάζει στην εισαγωγή του ChatGPT Edu στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και στην παροχή τεχνικής υποστήριξης σε ελληνικές νεοφυείς επιχειρήσεις, που αναπτύσσουν εφαρμογές για τη Δημόσια Διοίκηση και την Υγεία. Παράλληλα, επαφές πραγματοποιούνται και με στελέχη της Google DeepMind για την ψηφιακή μεταρρύθμιση του κράτους.

Συμπερασματικά, το μέλλον της ενημέρωσης τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε εθνικό επίπεδο δεν χαρακτηρίζεται από την άμεση εξαγορά των Μ.Μ.Ε, αλλά από την καθολική κυριαρχία των πλατφορμών που ελέγχουν την πρόσβαση σε αυτά.

Τα ελληνικά Μέσα Ενημέρωσης, χρησιμοποιώντας ήδη την AI εσωτερικά για τη διευκόλυνση της καθημερινής παραγωγής (μεταφράσεις, απομαγνητοφωνήσεις), καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα περιβάλλον, όπου ο έλεγχος της διανομής και της χρηματοδότησης θα γίνεται με αλγόριθμο.

Δηλαδή η διανομή του πλούτου θα γίνεται με αλγόριθμο. Κι ευλόγως θα αναρωτηθεί κάποιος: Και ποιος είναι αυτός που επιλέγει τον αλγόριθμο;