Πόση ζάχαρη «κρύβεται» πραγματικά σε ένα κουτί με δημητριακά; Πόσο αλάτι περιέχει ένα έτοιμο γεύμα; Και τι σημαίνουν τελικά όλα αυτά τα συστατικά που βλέπουμε στην ετικέτα αλλά συχνά προσπερνάμε;
Απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα επιχειρεί να δώσει το BiteWatch, μια νέα δωρεάν εφαρμογή που φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο «διαβάζουμε» τα τρόφιμα στο ράφι του σούπερ μάρκετ. Η εφαρμογή παρουσιάστηκε από την Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου Preventia και λειτουργεί με έναν ιδιαίτερα απλό τρόπο: ο καταναλωτής σκανάρει με το κινητό του το barcode ενός προϊόντος και αποκτά άμεσα μια πιο κατανοητή εικόνα για το περιεχόμενό του.
Οι διατροφικές ετικέτες συχνά περιλαμβάνουν πολλές πληροφορίες, οι οποίες δεν είναι πάντα εύκολο να αξιολογηθούν γρήγορα. Το BiteWatch επιχειρεί να λειτουργήσει σαν ένας «μεταφραστής» αυτών των δεδομένων, παρουσιάζοντας τις πληροφορίες με πιο απλό και φιλικό τρόπο.
Με ένα μόνο σκανάρισμα, ο χρήστης μπορεί να δει μεταξύ άλλων την ποσότητα ζάχαρης που περιέχει ένα προϊόν, ενώ η ποσότητα παρουσιάζεται ακόμη και σε κουταλάκια του γλυκού, ώστε να γίνεται πιο εύκολα αντιληπτή.
Παράλληλα, η εφαρμογή δείχνει τα επίπεδα ζάχαρης, αλατιού και κορεσμένων λιπαρών σε σχέση με τις συνιστώμενες ημερήσιες προσλήψεις. Έτσι, ο καταναλωτής δεν βλέπει απλώς έναν αριθμό στην ετικέτα, αλλά αποκτά ένα πιο εύχρηστο πλαίσιο για να τον αξιολογήσει.
Ένα ακόμη ενδιαφέρον χαρακτηριστικό είναι η πληροφόρηση για τα πρόσθετα τροφίμων. Η εφαρμογή χρησιμοποιεί χρωματική κωδικοποίηση και επεξηγήσεις, ενώ παρέχει και επιστημονικές αναφορές. Με αυτόν τον τρόπο, ένα συστατικό που μπορεί να μοιάζει ακατανόητο στον καταναλωτή αποκτά περισσότερο πλαίσιο και εξήγηση.
Το BiteWatch εμφανίζει επίσης τον δείκτη επεξεργασίας NOVA, επιτρέποντας στον χρήστη να αποκτήσει μια εικόνα για τον βαθμό επεξεργασίας του τροφίμου.
Και για όσους ακολουθούν συγκεκριμένο τρόπο διατροφής, υπάρχει ακόμη μία χρήσιμη λειτουργία: η εφαρμογή ενημερώνει εάν ένα προϊόν είναι κατάλληλο για χορτοφαγική ή vegan διατροφή.
Το BiteWatch δεν περιορίζεται στην ίδια αξιολόγηση για όλους.
Οι χρήστες μπορούν να δηλώσουν τις δικές τους διατροφικές προτεραιότητες και στη συνέχεια να λαμβάνουν μια βαθμολογία συμβατότητας για κάθε προϊόν που σκανάρουν.
Με άλλα λόγια, η εφαρμογή επιχειρεί να περάσει από την απλή πληροφόρηση στην εξατομικευμένη ενημέρωση: το ερώτημα δεν είναι μόνο «τι περιέχει αυτό το προϊόν;», αλλά και «πόσο ταιριάζει στις δικές μου διατροφικές επιλογές;».
Η λογική πίσω από το BiteWatch είναι απλή: η ενημερωμένη επιλογή πρέπει να γίνεται τη στιγμή που ο καταναλωτής βρίσκεται μπροστά στο ράφι.
Αντί να χρειάζεται να γνωρίζει εκ των προτέρων τι σημαίνει κάθε συστατικό ή να αναζητά πληροφορίες ξεχωριστά, μπορεί να χρησιμοποιήσει το κινητό του για να αποκτήσει γρήγορα μια συνολική εικόνα.
Η εφαρμογή παρουσιάζεται έτσι όχι απλώς ως ένας ακόμη barcode scanner, αλλά ως εργαλείο διατροφικής εκπαίδευσης και ενημέρωσης, με στόχο να ενισχύσει τη διαφάνεια και να βοηθήσει τους καταναλωτές να κάνουν πιο συνειδητές επιλογές. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο Preventia, ευρωπαϊκό έργο που εστιάζει στην πρόληψη και την προαγωγή της υγείας και χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα EU4Health.
Το BiteWatch διατίθεται δωρεάν για κινητές συσκευές σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σε πολλές γλώσσες. Η εφαρμογή είναι διαθέσιμη τόσο στο Apple App Store όσο και στο Google Play, με δημιουργό τη Safe Food Advocacy Europe.
Σε μια εποχή όπου οι καταναλωτές «βομβαρδίζονται» καθημερινά με πληροφορίες, το μεγάλο στοίχημα δεν είναι απλώς να υπάρχουν περισσότερα δεδομένα, αλλά να μπορούν να κατανοηθούν και να αξιοποιηθούν.
Και αυτό ακριβώς επιχειρεί το BiteWatch: να κάνει την ετικέτα του τροφίμου λιγότερο «δυσανάγνωστη» και την επιλογή στο ράφι λίγο πιο συνειδητή.
Τελικά, ίσως η επόμενη φορά που θα αναρωτηθούμε «να το πάρω ή όχι;», η απάντηση να βρίσκεται… ένα σκανάρισμα μακριά.