Έχω μια φίλη, τριάντα περίπου χρόνια πριν τη γνώρισα, που τον τελευταίο καιρό έρχεται όποτε διαθέτει λίγο χρόνο και με βοηθά με την καθαριότητα και την τάξη του σπιτιού. Ανιδιοτελώς.
Κι αναρωτιέμαι γιατί να το κάνει κάτι τέτοιο, αφού μερικές φορές ο χρόνος της είναι τόσο περιορισμένος που δεν προλαβαίνουμε να ανταλλάξουμε ούτε δυο-τρεις κουβέντες ουσίας. Ρώτησα άλλους φίλους, κανείς δεν ήξερε να μου απαντήσει.
Μόνο θυμήθηκα κάποια φορά που με βοηθούσε στην κουζίνα τον καιρό που είχε εκδημήσει η μητέρα μου, όταν σε κάποιον επισκέπτη μίλησε για μια «γλυκειά έγνοια» -όταν τη ρώτησε σχετικά.
Καθώς έτρεχαν όμως τα χρόνια, έπιασα στο λεξιλόγιό της την έννοια της χριστιανικής αγάπης, που ισοδυναμεί -όπως δήλωσε- με φροντίδα και ευθύνη. Αυτή η φράση της ξεδιάλυνε επιτέλους το μυστήριο για μένα.
Διότι έχουμε εκπέσει τόσο πολύ σαν κοινωνία, που ακόμη και μια καλή πράξη από μια χρυσή καρδιά προερχόμενη, τη θεωρούμε εξώφθαλμα «παράωρη». Ναι, «η κοινωνία μας νοσεί». Ούτε καν οι «γιατροί» της, οι νομοθέτες και οι πολιτικοί δηλαδή, είναι δυνατό πια να την επαναφέρουν.
Διατηρούμε μονάχα ο καθένας μας την «ανακουφιστική ψευδαίσθηση του απόρθητου καταφυγίου» που σηματοδοτεί την καθημερινή τοποθέτηση του σύγχρονου εαυτού των πόλεων.
Αλλά τι κάνει ένας καλός γιατρός στην πράξη; Προάγει την εμπιστοσύνη πρώτιστα και την καλλιεργεί ασκώντας μια έμψυχη ιατρική, κοιτώντας με τα μάτια της καρδιάς τον ασθενή του.
Νοιάζεται, τον αγαπά με εκείνη τη χριστιανική αγάπη, παράδειγμα της οποίας ήδη αναφέραμε. Κι αυτή η αγάπη υπάρχει, συντηρείται και ακολουθεί τον ασθενή έως το τέλος της ζωής του, άσχετα με το αν έχει επιτευχθεί η ίαση ή όχι.
Όμως, τι κάνει η σύγχρονή μας Ιατρική στον Δυτικό μας κόσμο; Χορηγεί φάρμακα. Απλά και μόνο φάρμακα, λαμβάνοντας βέβαια υπόψη την ανάλογη συμπτωματολογία. Λέμε «αν πας στον γιατρό, κάτι θα σου δώσει». Δεν καλλιεργεί σχέσεις καρδιάς με καρδιά.
Η χριστιανική αγάπη, τόσο ιαματική, απουσιάζει. Δεν έχουμε «έμψυχη» προσέγγιση της Ιατρικής στη χώρα μας, έμψυχη προσέγγιση με βάση το συναίσθημα, με βάση έστω τις πρώτες αρχές που μας παρέδωσε ο Ιπποκράτης. Μας λέει λοιπόν ο Ιπποκράτης: «[…] Ως προς το ήθος, ο γιατρός οφείλει να είναι καλός και αγαθός, […] σεμνός και φιλάνθρωπος. […] Επίσης να μην είναι συνοφρυωμένος, γιατί τότε θα νομισθή ως απότομος και μισάνθρωπος. […]
Πρέπει να γνωρίζει επίσης να σιωπά». Και ναι, ο Ιπποκράτης στοχεύει σε μία ολιστική θεραπευτική μέθοδο, χωρίς να ασκεί μονάχα τα ευρήματα της λογικής των θετικών επιστημών -παρόλο που συχνά αντιπαραθέτει στην ανάπτυξη της θεραπευτικής του την αντίστιξη λ.χ. του θερμού με το ψυχρό.
Ο ομότιμος καθηγητής της Ιατρικής και ακαδημαϊκός Μαρίνος Γερουλάνος, ήδη από το 1956 -εβδομήντα χρόνια πριν- αφιερώνει το βιβλίο του «Η Ιατρική από Πνευματικής Επισκοπήσεως», Αθήναι, 1956, εκδ. «Η Δαμασκός», «Εις την νέαν ιατρικήν γενεάν, η οποία, αντί της σήμερον κρατούσης κοινωνικο-οικονομικής κατευθύνσεως εν τη ιατρική, θα καθοδηγείται από την Ιπποκράτειον συναισθηματικήν αντίληψιν και την Χριστιανικήν αγάπην».
Τα συμπεράσματα τα αφήνουμε στον αναγνώστη.
Ο Μπάμπης Λάσκαρις είναι κοινωνικός ανθρωπολόγος, μέλος της Ελληνικής Φιλοσοφικής Εταιρείας