Ηράκλειο, Μεγάλη Παρασκευή στα 1951. Ζωηρότατη κίνηση παρουσίαζαν οι Ιεροί Ναοί της πόλης μας, αλλά και των προαστίων. Πλήθη από πιστούς συνέρρεαν καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας για να προσκυνήσουν το σεπτό λείψανο, αλλά και τον Σταυρό του μαρτυρίου του Θεανθρώπου.
Όπως και σήμερα το πρωί, ψάλλονταν η Ακολουθία των Μεγάλων και Βασιλικών ωρών, καθώς και ο Μέγας Εσπερινός, το δε απόγευμα οι προσκυνητές προσέρχονταν με μεγάλη ευλάβεια. Τον πρώτο λόγο βέβαια στον στολισμό των Επιταφίων είχαν οι κυρίες, αλλά περισσότερο οι δεσποινίδες των διαφόρων ενοριών.
«Ξεκινώ» το οδοιπορικό μου από τον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Μηνά, όπου ο Επιτάφιος είναι στολισμένος με εξαιρετική καλαισθησία. Λευκά τριαντάφυλλα, λευκοί κρίνοι και μωβ βουκαμβίλιες, ταιριασμένες αρμονικά, προσέδιδαν στον Επιτάφιο επιβλητική και φαντασμαγορική όψη. Όλα αυτά χάρη στις φιλότιμες προσπάθειες των δεσποινίδων:
Βασιλείας Σαατσάκη, Καίτης Βασιλάκη, Ευτυχίας Βουμβουλάκη, Καίτης Κοκκινάκη, Ειρήνης Κολοβού, Βούλας Μανούσου, Βάντας Σεφεριάδου και Κατίνας Βασιλογαμβράκη.
Στον Ιερό Ναό του Αγίου Τίτου κυριαρχούν στον στολισμό του Επιταφίου τα λευκά κρίνα με τις μωβ βιόλες, καθώς και τα κόκκινα τριαντάφυλλα.
Εδώ, την επιμέλεια του στολισμού είχαν οι κυρίες: Γεωργία Δουνδουλάκη, Αίγλη Σμυρνάκη, Ματθίλδη Πατεράκη και οι δεσποινίδες: Μαρίκα Ρουσάκη, Ριρίκα και Χρυσούλα Σφακιανάκη, Μαρίκα και Πέλα Μαρκάκη, Ηρώ Παρασκευοπούλου, καθώς και οι αδελφές Μανωλεσάκη.
Επόμενος σταθμός, ο Ιερός Ναός του Αγίου Δημητρίου, όπου η μεγάλη ποικιλία των ανθέων καθιστά τον Επιτάφιον του Ιερού Ναού καλαισθητικώτατον. Τη φροντίδα του είχαν οι δεσποινίδες: Σκεύα Γαλυφιανάκη, Ριρίκα Κορνάρου, Πολύμια Μαρκάκη, Αριάδνη Κορνάρου, Μαρίκα Μπελιμπασάκη, Στέλλα Χρυσοφάκη, Πολυξένη Χατζηκυριάκου και Ελισάβετ Ζαχαριουδάκη.
Ιδιαίτερη φροντίδα κατέβαλαν οι δεσποινίδες: Κική Θέμελη, Μαρίνα Μαυρομάκη, Όλγα και Ανδρονίκη Δραμουντάκη, Ρίτσα Σταυρουλάκη, Μαρίκα Μαρκάκη, Αρίτσα και Τόνια Καλεγκούρη και Μαρίκα Βαμβουκάκη, κατά τον στολισμό του Επιταφίου του Ιερού Ναού Αγίας Τριάδας.
Εξαιρετική αρμονία χρωμάτων παρουσίαζε ο Επιτάφιος του Ιερού Ναού της Αγίας Παρασκευής. Μεγάλη η συμβολή των κυριών Παρασύρη και Κάβου, καθώς και των δεσποινίδων Κατίνας Βλάσση, Ελευθερίας Παπυράκη, Ευαγγελίας Βατίστα, Ιωάννας Τσίκουρα, Κατίνας Γερμανάκη και Ευαγγελίας Κελαϊδή.
Ανάλογη υπήρξε και η επιμέλεια του στολισμού του Επιταφίου του Ιερού Ναού Αγίου Παντελεήμονα από τις αδελφές του Πανανείου Νοσοκομείου, δεσποινίδες: Γεωργία Καρανικόλα, Δέσποινα Παπαγιάννη, Στέλλα Βογοπούλου, Ειρήνη Συντιχάκη, Κωνσταντίνα Φραγκιαδουλάκη, Μαγδαληνή Πετροπούλου και Κατίνα Λαγουδάκη.
Εξίσου καλλιτεχνικό υπήρξε και το σύνολο του Επιταφίου του Ιερού Ναού Αναλήψεως από τις δεσποινίδες: Μαρίκα Μαρκάκη, Ευαγγελία Περακάκη, Μαρίκα Ντελή, Ευαγγελία Χατζοπούλου, Στέλλα Μαλλιωτάκη και Άννα Μαρκάκη.
Με ιδιαίτερο ζήλο επιμελήθηκαν τον στολισμό του Επιταφίου του Ιερού Ναού Ζωοδόχου Πηγής η πρεσβυτέρα Βιτσαξάκη, οι κυρίες Μαρία Μεραμβελιωτάκη, Ειρήνη Κουλουράκη και οι δεσποινίδες: Ελένη Παναγιωτάκη, Χαρούλα Καπιτσάκη, Ειρήνη Κουλουράκη, Ειρήνη Παυλάκη και Φερεντίνη Σταυρακάκη.
Επίσης, σε ποικιλία ανθέων και χρωμάτων δεν θα μπορούσε να υστερήσει ο Επιτάφιος του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Πόρου, όπου τη διακόσμησή του έκαναν οι δίδες: Κωστούλα Πλατάκη, Σοφία Πολυχρονάκη, Ευδοξία και Σοφία Πολυχρονάκη, Ευδοξία και Νίκη Πατεινού, Δέσποινα Βασιλάκη, Κωστούλα Στειακάκη και Ελευθερία Φανιουδάκη. Εξαιρετικό σύνολο παρουσίασε ο Επιτάφιος του Ιερού Ναού Αγίου Δημητρίου (Νέων Βρυούλων).
Μεγάλη προσπάθεια κατέβαλαν οι δίδες: Σταματία Σαμιώτου, Χρυσούλα Ζωγράφου, Καίτη Σπίρτση, Τζούλια Τουρή, Ουρανία Πουλάκη, Μαρίνα Αγριόγιαννου, Ευαγγελία Σεραμετίδου, Δώρα Αγγελάκη και Στέλλα Αλεξιάδου.
Άψογος ήταν και ο στολισμός του Επιταφίου της Παναγίας Μασταμπά, τον οποίο φιλοτέχνησαν οι δεσποινίδες: Βουρεξάκη, Καρφοπούλου, Μαρία Καρυδάκη, Ευαγγελία Πιπεροπούλου και Μαρίκα Ρούσου.
Τέλος, τον στολισμό του Επιταφίου του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου στη ΣΕΑΠ είχαν αναλάβει οι κυρίες: Ελένη Σπυριδάκη, Ουρανία Ροδίτου, Άννα Βαμβουκάκη και οι δεσποινίδες Άννα Πεδιαδίτη, Μαρίκα Βαμβουκάκη και Ευθυμία Πεδιαδίτη.
Κλείνοντας τη σημερινή μου αναφορά, πρέπει να αναφέρουμε ότι στον αρωματισμό των Επιταφίων συνεισέφεραν οι κύριοι: Γεώργιος Γεπεσάκης, Γεώργιος Κανάκης και ο κ. Γκίκας, με εξαιρετικές ποιότητες και ποσότητες αρωμάτων.
Από τη στήλη μας, σας ευχόμαστε ολόψυχα «Χριστός Ανέστη», χρόνια πολλά με υγεία, χαρά ευτυχία και ειρήνη!