Κάποτε, πριν από πολλά χρόνια, δεν θυμάμαι με ποια ιδιότητα (πολυτεχνίτης γαρ, γι’ αυτό και ερημοσπίτης) είχα επισκεφτεί τον δήμαρχο Ηρακλείου, που επίσης δεν θυμάμαι αν ήταν ο Κώστας Ασλάνης ή ο Γιάννης Κουράκης. Πάνω στο γραφείο του είχε ως «ντεκόρ» μια ζωγραφισμένη αμμουδόπετρα που έγραφε «Τα παράπονα σου στο δήμαρχο!».
Πολύ έξυπνη υποδοχή του δημάρχου στους επισκέπτες του, που αν μη τι άλλο, παρότρυνε και ενθάρρυνε τον παραπονούμενο να πει το παράπονο, το αίτημα, την γκρίνια, την καταγγελία, την υπόδειξη ή ό,τι τέλος πάντων ήθελε να πει.
Τα χρόνια πέρασαν και επειδή τα «πάντα ρει», η φράση αυτή, από πρώτου βαθμού επαφή του πολίτη με την εξουσία, πέρασε σε παροιμιώδη λαϊκή θυμοσοφία, χιουμοριστική έκφραση ή καμουφλαρισμένη καταγγελία της αδιαφορίας!
Εκείνη η πραγματική και ουσιαστική εξουσία που κάποτε διέθεταν οι δήμαρχοι και οι κοινοτάρχες δεν υπάρχει πια! Και επειδή παραμένει σε αναλλοίωτη ισχύ το Δημοσθενικό: «Δει δη χρημάτων, ω άνδρες Αθηναίοι και άνευ τούτων ουδέν εστί γενέσθαι των δεόντων», οι δήμαρχοι σήμερα φαίνεται να το βιώνουν καθημερινά στην άσκηση των καθηκόντων τους.
Η κεντρική εξουσία θέλει απόλυτα εξαρτώμενη την Τοπική Αυτοδιοίκηση από τη δική της βούληση και έχει φυσικά τον τρόπο να το επιβάλει μέσα από τη χρηματοδότησή της.
Τον τελευταίο καιρό, τα παράπονα των δημάρχων ακόμη και μέσα από την ΚΕΔΕ, πολλαπλασιάστηκαν με τον νέο Κώδικα της Αυτοδιοίκησης που χρειάστηκε να τροποποιηθεί πριν καν μπει σε εφαρμογή, αλλά κι εκείνη η αξιολόγηση των Δήμων μέσω του… gov.gr, που πολλαπλώς ελέγχει πλέον τη ζωή μας, φαίνεται πως ανάβει φωτιές στην Αυτοδιοίκηση!
Αλλά ας το αφήσουμε για την ώρα τουλάχιστον, μέχρι να το αναλύσουν οι αρμοδιότεροι δήμαρχοι που το βιώνουν και τα ξαναλέμε…
Πάντως, στο σημερινό αυτοδιοικητικό (και ευρύτερο πολιτικό) περιβάλλον φαίνεται να εφαρμόζει σαν «γάντι» η παραπάνω φράση του αρχαίου ρήτορα Δημοσθένη. Η Αυτοδιοίκηση παραμένει οικονομικά εξαρτώμενη από το κράτος, αφού δεν υπάρχει οικονομική αυτοτέλεια και οι θεσμοθετημένοι πόροι δεν αποδίδονται ή όσοι αποδίδονται δεν επαρκούν, ενώ την ίδια ώρα οι πόλεις και τα χωριά δεν μπορούν να έχουν ούτε καν την καθαριότητα που επιβάλλουν οι υγειονομικές ανάγκες από έλλειψη προσωπικού, που επίσης επιβάλλεται άνωθεν με την απαγόρευση προσλήψεων!
Η πολύπαθη ατάκα επομένως σήμερα, ισχύει στο ακέραιο για τους πολίτες «τα παράπονα σου στο δήμαρχο», αλλά και οι δήμαρχοι να νοηματοδοτήσουν κάπως ανάλογα τη δική τους ατάκα «Τα παράπονα του δημάρχου» προς τη «μαμά» εξουσία.
Τα δικά μου παράπονα σήμερα, που η ιδιότητά μου ως «πρώην δημάρχου» μού επιτρέπει και επιβάλλει να εκφράσω, είναι: η εύλογη απορία και ανησυχία που ακούω από τους Λασιθιώτες:
⁃Πότε επιτέλους θα ολοκληρωθούν εκείνα τα έρημα δίκτυα άρδευσης του κάμπου από τη λιμνοδεξαμενή του Αγίου Γεωργίου;
⁃Είναι και οι παρενέργειες της κατασκευής τους (κατεστραμμένοι δρόμοι που έγιναν πάλι χωματόδρομοι από ασφαλτόστρωτοι, στένεμα του ασφαλτοτάπητα σε πολλούς δρόμους όπου επέβαλε την καταστροφή του η υπογειοποίηση του δικτύου, αλλά και επικίνδυνα σημεία από ανοιχτά ακόμη χαντάκια του δικτύου με προφανείς κινδύνους ατυχήματος να εγκυμονούνται.
⁃Είναι και οι απώλειες αγροτικού εισοδήματος για όσους θέλουν και μπορούν να καλλιεργήσουν τις ξηρικές εκτάσεις τους στον μη αρδευόμενο κάμπο.
⁃Είναι και το «γαμώτο» της «αδιαφορίας» του κράτους να τηρήσει τις δεσμεύσεις του και τη συμφωνία κυρίων που είχαμε κάνει τότε, για παράλληλη λειτουργία όλου του φάσματος των έργων Αποσελέμη, με τη λειτουργία του αρδευτικού στον λασιθιώτικο κάμπο.
⁃Ξαναλέω κάτι που έλεγα πάντα: Καλός δημότης είναι ο καλά ενημερωμένος δημότης.
⁃Δεν γνωρίζω τον ανάδοχο του έργου και ούτε την όποια ευθύνη του για την καθυστέρηση. Υποψιάζομαι, όμως, πως αν φορέας υλοποίησης είναι ο ίδιος της διαχείρισης του φράγματος με όσα διαδραματίστηκαν τον Μάιο με τη λειτουργία της σήραγγας απορροής του οροπεδίου Λασιθίου, τότε υπάρχουν δύο λύσεις:
⁃1) Να κάνει τα παράπονά του ο δήμαρχος Λασιθίου αρμοδίως…
⁃2) Να πάρω κι εγώ πρωί-πρωί με τη δροσιά τον ανήφορο για τον Τούμπα-Μούτσουνα εκεί στη σπηλιά του Δία, να του κάνω σπονδή μια μεγάλη λασιθιώτικη καρπούζα και να τον παρακαλέσω να βάλει το χέρι του.