1946 — 2026
το ΧΘΕΣ
80
Συναντά το ΑΥΡΙΟ
80 ΧΡΟΝΙΑ ΠΑΤΡΙΣ · Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ
ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΕΙΣ →

Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2026. Ο 43oς Κλασικός Μαραθώνιος ανασταίνει μνήμες Ελλήνων ηρωικές από τα βάθη των αιώνων, μη και τις καταπιεί ο αδηφάγος χρόνος και αποκοπούμε από τις ρίζες μας. Η Αθήνα και πάλι το κέντρο του κόσμου.

Πρωτοφανής η συμμετοχή αθλητών και θεατών.

Δυνατός ο παλμός και ο ενθουσιασμός στα ύψη. Με την καρδιά να χτυπά στον ρυθμό του συμπαντικού παλμού, οι Έλληνες μαραθωνοδρόμοι, φορώντας τα γοργόφτερα σαντάλια του Ερμή, οδεύουν την ιστορική διαδρομή ξεκινώντας από τον ιερό χωμάτινο Τύμβο.

Πρώτα θα αποτίσουν φόρο τιμής στους 192 νεκρούς τής ανεξήγητης ακόμη νίκης τού Μαραθώνα κι εκεί μπροστά στο επιτύμβιο επίγραμμα του Σιμωνίδη, θα νιώσουν κι αυτοί κι όλοι εμείς οι θεατές το μεγαλείο της φυλής να γιγαντώνεται μέσα μας.

Ανερμήνευτη ακόμη, μες στο πέρασμα των αιώνων, η νίκη των Ελλήνων απέναντι στη χρυσοφόρα στρατιά του «θεού» Δαρείου. Η ανατολή εναντίον της δύσης. Και δύση τότε ήταν μόνο η Ελλάδα. Στον Μαραθώνα συγκρούστηκαν ο υλικός πλούτος και η δύναμη των όπλων των Περσών με την αντρειοσύνη, τη δύναμη του νου και το πύρωμα της ελληνικής ψυχής. Τα δεύτερα αποδείχτηκαν ισχυρότερα.

Ο ηρωισμός Αθηναίων και Πλαταιέων και το στρατηγικό σχέδιο του Μιλτιάδη φέρνουν τη νίκη. Μια νίκη που μόνο με την επέμβαση υπερβατικών οντοτήτων θα μπορούσε να επιτευχθεί. Έτσι ο Φειδιππίδης (ενώ επιστρέφει από τη Σπάρτη από όπου ζήτησε βοήθεια) βλέπει και ακούει τον τραγοπόδαρο Πάνα να υπόσχεται ότι θα είναι παρών στη μάχη.

Παρούσες ήταν και κατά κοινή ομολογία, η Αθηνά με το άρμα της, η Άρτεμις με τα βέλη της, η μεγάλη Εκάτη, ένας Κένταυρος. Αλλά και πλήθος άλλων αγνώστων μορφών που συμμετείχαν στο πανηγύρι του Μαραθώνα στο πλευρό των Ελλήνων που μάχονταν για τα όσια και τα ιερά τους. Κατατρόπωσε η Ελλάδα των εξ ανατολής εισβολέα της.

Δάτης και Αρταφέρνης οπισθοχωρούν πανικόβλητοι. Η πρώτη απόπειρα των Περσών κατά της δύσης σκοντάφτει στου Μαραθώνα τα ηρωικά χώματα. Ο Δαρείος χάνει 6.400 στρατιώτες και τη φήμη ότι ο πολυάριθμος στρατός τους με τις χρυσές πανοπλίες είναι ανίκητος.

Προπύργιο της δύσης η Ελλάδα, και τότε και αργότερα. Συστηματικά και με σχέδιο η συμβολή της Ελλάδος στο γίγνεσθαι του παγκόσμιου πολιτισμού αποσιωπάται.

Οι επέτειοι των ηρωικών αγώνων της έπαψαν να γιορτάζονται, όπως και πλήθος άλλων αρχαιοελληνικών γιορτών. (Παναθήναια, Διονύσια, Πύθια, Ολύμπια, γιορτές δεμένες με την ιστορία μας και την κληρονομιά μας). Η πορεία μας προς τη λήθη έχει αρχίσει.

Η χώρα αυτή, που άναψε τον πυρσό της γνώσης και φωταγώγησε τα σκοτάδια της απολίτιστης τότε Ευρώπης, βρίσκεται τώρα στο στόχαστρο των ευεργετηθέντων.

Βαριά σύννεφα σκεπάζουν τη χώρα των Ολυμπίων. Το Απολλώνιο φως βάλλεται από δυνάμεις του σκότους και εμείς, συμμέτοχοι εν αγνοία μας στο σχέδιο του αφανισμού μας.

Βήμα με βήμα, σχεδόν αθόρυβα, χρόνια τώρα, επιχειρείται η αλλοτρίωση της ελληνικής συνείδησης. Σωβινιστής θεωρείσαι αν μιλάς με λατρεία για τον τόπο σου.

Εθνικιστής ο δάσκαλος, αν τονίσει την υπεροχή της Ελλάδος, εθνικιστής αν εξάρει τις αρετές και το μεγαλείο της ελληνικής ψυχής, εθνικιστής αν μιλήσει για προγόνους μοναδικούς, εθνικιστής αν κατορθώσει να πείσει τους μαθητές του ότι «αγιότερο και τιμιώτερον εστί η πατρίς».

Σε τίτλους πια περνούν τα ιστορικά γεγονότα, αλλοιωμένα και λειψά. Οι καταστροφές της Ελλάδος αποκρύπτονται και ωραιοποιούνται από καθοδηγούμενους ανθέλληνες.

Ποιος μαθητής γνωρίζει σήμερα τη σημασία της μάχης του Μαραθώνα; Ποιος γνωρίζει το επιτύμβιο επίγραμμα;

Εμείς στο Δημοτικό αποστηθίζαμε όλα τα επιγράμματα και ζούσαμε με την αφήγηση του δασκάλου μας, σαν να είμαστε παρόντες την άνιση μάχη. Η νίκη των Ελλήνων μάς γέμιζε χαρά και νιώθαμε περήφανοι που ήμασταν απόγονοι τέτοιων προγόνων μοναδικών.

Το παράδειγμά τους ακολούθησαν οι επόμενες γενεές και κατάφεραν και διατήρησαν ελεύθερη την πολύπαθη τούτη χώρα. Τώρα η προσπάθεια επικεντρώνεται στον αφελληνισμό των Ελλήνων. Η Ιστορία γίνεται μάθημα επιλογής. Τα παιδιά μας από την Πρώτη διδάσκονται τα αγγλικά, με στόχο να μπει σιγά-σιγά στο περιθώριο η θεόπεμπτη ελληνική γλώσσα.

Τα αρχαία ελληνικά που τα έχουν ευαγγέλιο στου κόσμου τα σχολεία, στα ελληνικά σχολεία είναι ελάσσονος αξίας. Βάφτισαν την ιστορία μας μυθολογία και προσπαθούν να μας πείσουν για την ινδοευρωπαϊκή καταγωγή μας. Το αρχαιότατο ελληνικό αλφάβητο παρουσιάζεται σαν φοινικικό και αμφισβητείται η ελληνική μας συνέχεια.

Ποιους συμφέρει να μας αποπροσανατολίσουν και αμφισβητούν την ελληνική καταγωγή μας; Ποιοι έχουν βάλει στόχο την ιστορική μας λήθη; Ποιοι μας πολεμούν με όπλα δικά μας; Ποιοι μας φοβούνται και σχεδιάζουν τον αφανισμό μας;

Έλληνα, αυτός ο διεθνούς ακτινοβολίας Μαραθώνιος ας δώσει λάκτισμα στην αδιαφορία μας. Τώρα που έφτασαν ξανά οι Ξέρξηδες κι οι Δάτηδες, ας αποδείξουμε ότι είμαστε γνήσιοι απόγονοι ενδόξων προγόνων. Ας μην επιτρέψουμε ανίερες συμμαχίες και προπαντός, μην πιστέψουμε ότι είμαστε διεφθαρμένοι κι ένοχοι.

Ας μην παίξουμε το παιχνίδι τους. Ο εορτασμός τής εφετινής επετείου, με την αθρόα συμμετοχή στον Μαραθώνιο, είναι καθαρή απόδειξη ότι στην ψυχή του Έλληνα ζουν καταλαγιασμένες μνήμες και αρχαίες αρετές που δεν πέθαναν, που ζητούν την κατάλληλη στιγμή να ζωντανέψουν για να μας δώσουν το μήνυμα ότι εξακολουθούμε να είμαστε οι Έλληνες. Κι όλοι μαζί, ενωμένοι, μεγαλουργούμε. Κι ότι αγαπούμε πολύ αυτή τη χώρα που είναι:

Η φύτρα των ιδανικών, του ήλιου η πρώτη έννοια

στο περιδέραιο της γης χάντρα μαλαματένια!

Η Ελένη Μανιωράκη-Ζωιδάκη είναι δασκάλα, λογοτέχνις