Ηράκλειο, 16η Νοεμβρίου 1927. Οι νομομηχανικοί του Δήμου Ηρακλείου, Εμμανουήλ Καυγαλάκης και Δημήτριος Κυριακός, καθώς και ο ιδιοτεύων νομομηχανικός, σύμφωνα με την απόφαση 87/1 του Δημοτικού Συμβουλίου, ορίσθηκαν ως αρμόδια επιτροπή, η οποία, κατά την καταγγελία της 12ης Νοεμβρίου από τον εργολάβο Ανδρέα Ευγενή, έπρεπε να ερευνήσουν και να απαντήσουν σχετικά με τη θεμελίωση του Μεγάρου «Αχτάρικα».
Πράγματι, σύμφωνα με διαβεβαίωσή τους, προέβησαν σε βαθμιαία εκσκαφή των φρεάτων, εκτός από εκείνα που ήταν κτισμένα εντός του αραβικού τείχους και δεν ήταν εύκολο να ελεγχθούν. Το αποτέλεσμα της έρευνας αυτής ήταν θετικό και η θεμελίωση έγινε κατά τον καλύτερο έντεχνο τρόπο. Από την όλη έρευνα προέκυψε ότι οι ελλείψεις που παρατηρήθησαν ήταν ασήμαντοι και η στερεότητα των έργων ήταν πλήρης.
Το έγγραφο υπογράφουν οι προαναφερόμενοι, πραγματογνώμονες μηχανικοί: Εμμανουήλ Καυγαλάκης, Δημήτριος Κυριακός και Ιωάννης Μαραγιάννης. Η καταγγελία του εργολάβου Ανδρέα Ευγενή απευθυνόταν στην εταιρεία του Νικολάου Τσακίρη, η οποία είχε αναλάβει την εργολαβία της ανέγερσης του Δημοτικού Μεγάρου «Αχτάρικα».
Έλεγε ότι οι θεμελιώσεις του Μεγάρου δεν εκτελούνται κατά τους κανόνες της τέχνης και τους σχετικούς όρους συγγραφής, αλλά με απλή σχεδόν λιθορριπή χωρίς συνδετική ύλη από τον πυθμένα των φρεάτων θεμελίωσης και μέχρι του ύψους των τεσσάρων πέμπτων αυτών εις τρόπον, ώστε να καθίσταται λίαν προβληματική η στερεότης των βάσεων αυτών.
Ύστερα από όλα αυτά, η Δημαρχιακή Επιτροπή έδωσε εντολή να γίνει ο απαραίτητος έλεγχος από αρμόδια επιτροπή των πραγματογνωμόνων μηχανικών, όπως και προαναφέραμε το αποτέλεσμά της.
Την εντολή για τη διενέργεια αυτή την έδωσε ο δημαρχεύων του Δήμου Ιωάννης Δρακοντίδης. Δήμαρχος την περίοδο εκείνη είναι ο Ιωάννης Βογιατζάκης και δημαρχεύων ο Ιωάννης Δρακοντίδης. Πρόεδροι Δημοτικού Συμβουλίου διετέλεσαν οι: Αλέξανδρος Γεωργιάδης, Δημήτριος Χαλκιαδάκης και Αριστείδης Ανδρουλάκης.
Εδώ πρέπει να αναφερθεί ότι οι δύο τελευταίοι διετέλεσαν και δήμαρχοι Ηρακλείου κατά τη μεταπολεμική περίοδο.
Ο Δημήτριος Χαλκιαδάκης (1944-1946 και 1949-1950) και ο Αριστείδης Ανδρουλάκης (1946-1949). Ο δήμαρχος Ιωάννης Βογιατζάκης συμμετείχε στην «Επαναστατική Επιτροπή» που οργάνωσε το μεγάλο συλλαλητήριο στο Ηράκλειο το 1916, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τα όσα συνέβαιναν στην Αθήνα σχετικά με τους διωγμούς των οπαδών του Ελευθερίου Βενιζέλου.
Ήταν δικηγόρος στο επάγγελμα. Θα επανέλθω όμως στο Δημοτικό Μέγαρο «Αχτάρικα». Το κτήριο που στεγάζει σήμερα τη Βικελαία Βιβλιοθήκη. Στον χώρο αυτόν ήταν πριν τα χαμηλοτάβανα ντουκιανάκια (μαγαζάκια) των χριστιανών, αλλά και των Τούρκων εμπόρων, των αχτάρηδων που πουλούσαν στους περαστικούς τις σακοραφοβελόνες τους και όλα τα μπαχαρικά και τα ιλάτζα (πρακτικά φάρμακα) και τα μοσχοκαρυδοπιπεροκύμινά τους.
Γι’ αυτό τα μαγαζιά αυτά τα έλεγαν αχτάρικα, από τα οποία πήρε την ονομασία και το Δημοτικό Μέγαρο. Τα μαγαζιά αυτά κατεδαφίσθηκαν το 1960 και χτίστηκε το σημερινό ονομαζόμενο 50 τετράγωνο.
Μέγαρο «Αχτάρικα», πλατεία του Μεγάλου Σαντριβανιού. Εδώ υπήρχαν μικρομέγαλα ντουκιάνια, εδώ χτυπούσε η καρδιά του Μεγάλου Κάστρου. Από το σημείο αυτό ξεκινούσε η ζωή και η κίνηση της πόλης μας. Αρχές του εικοστού αιώνα, πολύ κόσμο συγκέντρωνε η ταβέρνα «Λαβύρινθος» με τον εκλεκτό μαρουβά, το εξαιρετικό ούζο και τους καταπληκτικούς μεζέδες του.
Αργότερα εκεί στεγάστηκε το εστιατόριο «Καπρίς» με την εκλεκτή του κυρίως πελατεία που συγκέντρωνε και ακριβώς απέναντι ο Ρεγκινάκης, καινουργιοερχόμενος από την Αμερική. Θα κλείσω το σημερινό μου πόνημα με την περιγραφή του Μανόλη Δερμιτζάκη, μέσω της οποίας παρουσιάζεται η εικόνα αυτής της περιοχής: «Η κίνηση στην πλατέα του Μεγάλου Σαντριβανιού δεν ήταν μοναχά στην ταβέρνα του «Λαβύρινθου».
Και η μικρή ταβέρνα του Χαιρέτη, το εστιατόριο του Ιακωβίδη, του Μεταξά το ζαχαροπλαστείο, του «Ταζέδικου» ο καφενές και το καινουργιοανοιγμένο ζαχαροπλαστείο του Μανώλη Ρεγκινάκη, το «Άι λάιφ», όπως έδειχνε η μεγάλη του ταμπέλα, δεν επήγαιναν και αυτά στην κίνησή τους πίσω.
Καινουργιοερχόμενος από την Αμέρικα ο Ρεγκινάκης, με τον μοντέρνο τρόπο που είχε παρουσιάσει το ζαχαροπλαστείο του μαζί με τα νέα ζαχαρωτά, τα λικέργια και τ’ άλλα πανωμερίτικα πιοτά του, εσυγκέντρωνε το εκλεκτότερο κοινό από τους ανθρώπους των γραμμάτων και της επιστήμης εκείνου του καιρού». Μέγαρο «Αχτάρικα», ένα κομμάτι της ιστορίας κι αυτό, όπως και τόσα άλλα της πόλης μας!