- «Η δικαιοσύνη δε θα ’ρθει μοναχή της, δεν έχει πόδια. Έλληνες, εμείς θα τη σηκώσουμε στους ώμους μας και θα τη φέρουμε»
- Νίκος Καζαντζάκης
Το 79 μ.Χ., οι κάτοικοι της Πομπηίας θάφτηκαν κάτω από τη στάχτη του Βεζούβιου. Επί σχεδόν είκοσι χρόνια, η γη έτρεμε κάτω από τα πόδια τους, δίνοντας ξεκάθαρα προειδοποιητικά σήματα. Εκείνοι, όμως, έμεναν εκεί. Δεν ήταν παράνομοι, ούτε τυχοδιώκτες.
Ήταν άνθρωποι που είχαν επενδύσει τους κόπους μιας ζωής σε εκείνη τη γη, ακολουθώντας τους κανόνες της εποχής τους, χτίζοντας νόμιμα τα σπίτια και τις περιουσίες τους. Θεωρούσαν αυτονόητο ότι το έδαφος πάνω στο οποίο πατούσαν ήταν στέρεο.
Στην Ελλάδα, η ιστορία μάς έχει διδάξει με τον πιο σκληρό τρόπο τι συμβαίνει όταν αγνοούμε τα «σεισμικά σήματα» ενός επερχόμενου διχασμού. Πριν από την έκρηξη του Εμφυλίου (1946-1949), προηγήθηκαν χρόνια βαθιών ρηγμάτων, αδικίας και κατάρρευσης της εμπιστοσύνης στους θεσμούς. Όταν ο πολίτης νιώθει ότι το ίδιο το κράτος τού γυρίζει την πλάτη, η κοινωνική συνοχή διαλύεται και η χώρα οδηγείται στον αλληλοσπαραγμό.
Σήμερα, βρισκόμαστε μπροστά σε ένα νέο, σύγχρονο «ηφαίστειο», και το όνομά του είναι εκτός σχεδίου δόμηση.
Είναι αλήθεια ότι η εκτός σχεδίου δόμηση δεν υπήρξε ποτέ μια «άναρχη» διαδικασία. Έχει αυστηρούς κανόνες, πλευρικά όρια, νόμους, αρτιότητες και όρους που θέσπισε η ίδια η Πολιτεία. Πάνω σε αυτούς τους κανόνες, περισσότεροι από 1.000.033 πολίτες έως σήμερα, συμπαρασύροντας και τις οικογένειές τους, εργάστηκαν σκληρά μια ολόκληρη ζωή, απέκτησαν άρτια και οικοδομήσιμα γεωτεμάχια. Έβαλαν τις οικονομίες τους, τον ιδρώτα τους για το μέλλον των παιδιών τους, πιστεύοντας στην υπογραφή και τον νόμο του κράτους.
Τα τελευταία χρόνια, όμως, τα «σεισμικά σήματα» ηχούν εκκωφαντικά, με αποκορύφωμα την απόφαση 176/2023 του ΣτΕ (από δικαστές μη εκλεγμένους από τον ελληνικό λαό), η οποία στοχεύει στον ξαφνικό θάνατο της εκτός σχεδίου δόμησης και επιφέρει τον ξαφνικό οικονομικό θάνατο της περιουσίας εκατοντάδων χιλιάδων ιδιοκτητών ανά την επικράτεια.
Όπως εύστοχα έγραψε ο Ελύτης, εδώ «φτιάχτηκε» μια νέα, βολική «αλήθεια» πάνω στα ερείπια της νομιμότητας (δηλαδή η ξαφνική απαίτηση σε δρόμο με ΦΕΚ μετά από 40 χρόνια) μέσα από έναν απαράδεκτο συνδυασμό:
- Της ηθελημένης διαστρέβλωσης και παρανάγνωσης του Πρ. Δ/γματος 24/31-5-1985 (ΦΕΚ 270 Δ’).
- Της αυθαίρετης ερμηνείας των προθέσεων του νομοθέτη του Ν. 3212/31-12-2003, Άρθρο 10 παρ. 1 (ΦΕΚ 308 Α’).
- Της συνειδητής απόκρυψης και εξαφάνισης του άρθρου 23 παρ. 3 του ίδιου νόμου 3212/2003.
Μπροστά στα μάτια μας συντελείται η μεγαλύτερη «αναίμακτη σφαγή» περιουσίας πανελλαδικά. Συντελείται μια ασύλληπτη απώλεια εθνικού πλούτου, ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ απευθείας και 500 δισεκατομμυρίων ευρώ σε βάθος εικοσαετίας, την ίδια ακριβώς στιγμή που ο απλός Έλληνας δεν μπορεί πλέον να φτιάξει ένα σπίτι στον τόπο του, στο γεωτεμάχιο του, ενώ μεγάλες επενδύσεις προχωρούν απρόσκοπτα με ειδικά καθεστώτα, την ίδια ώρα όπου οι αρμόδιοι κάνουν «πυρηνική φυσική» τα αυτονόητα, αδιαφορώντας για τον πόνο και τη ζημιά που προκαλούν.
Αυτή η κατάφωρη αδικία δεν είναι απλώς ένα πολεοδομικό ζήτημα. Είναι η θρυαλλίδα*** ενός νέου κοινωνικού αλληλοσπαραγμού:
- Είναι ο διχασμός ανάμεσα στους πολίτες που έχτισαν χθες και σε εκείνους που χάνουν το δικαίωμα σήμερα.
- Είναι η σύγκρουση γειτόνων στα δικαστήρια για έναν δρόμο, για ένα σπίτι όπου πρόλαβε ο ένας και δεν πρόλαβε ο άλλος.
- Είναι η οργή του πολίτη απέναντι σε ένα κράτος που του αλλάζει τους κανόνες στη μέση του παιχνιδιού, αυθαίρετα χωρίς να ενημερώσει από πριν.
Όταν οι δημοκρατικοί θεσμοί και τα παραδοσιακά κόμματα -τα «δικά μας» κόμματα, στα οποία εμπιστευτήκαμε την τύχη μας- ακυρώνουν στην πράξη τον μόχθο του πολίτη, το αποτέλεσμα είναι η πλήρης απώλεια εμπιστοσύνης στη Δημοκρατία. Ο πολίτης που νιώθει προδομένος, που βλέπει το βιος του να χάνεται χωρίς να έχει παρανομήσει, στρέφεται μοιραία στα άκρα (βλέπε κόμμα Χρυσή Αυγή), ΌΧΙ από ιδεολογική ταύτιση, αλλά από απόγνωση και οργή.
Σε αντίθεση με τους κατοίκους της Πομπηίας, εμείς έχουμε ακόμη χρόνο. Οι δονήσεις είναι εδώ και τις νιώθουμε όλοι. Η Πολιτεία οφείλει να καταλάβει ότι δεν παίζει απλώς με χάρτες και συντελεστές δόμησης, αλλά με την κοινωνική ειρήνη και την ίδια τη σταθερότητα της Δημοκρατίας. Αν δεν προστατευθεί ο κόπος του νόμιμου πολίτη, η έκρηξη που θα ακολουθήσει δεν θα αφήσει κανέναν αλώβητο. Τα σκάγια θα λαβώσουν και αυτούς όπου νομίζουν ότι είναι μακριά…
(Μεσότιτλος) Εν κατακλείδι: H ερώτηση προς τον πρωθυπουργό της Ελλάδας μας:
Αξιότιμε κύριε πρωθυπουργέ Κυριάκο Μητσοτάκη,
Δημοκρατία. Ποια Δημοκρατία βλέπουμε να ισχύει σήμερα; Όλοι μιλούν για αυτήν, λίγοι όμως την καταλαβαίνουν και λιγότεροι έχουν τη θέληση, την επιμονή και την ικανότητα να την εφαρμόζουν.
Στην περίπτωσή μας -στην περίπτωση όλων μας- παραβιάζονται κατάφωρα οι αρχές της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του διοικούμενου και της ισονομίας. Βιάζεται η ιδιοκτησία, στραγγαλίζεται η ανάπτυξη και χάνεται ο ίδιος ο λόγος για τον οποίο ο πολίτης εμπιστεύεται το κράτος.
Ο παππούς μου, ο Μπελεχόκωστας ψήφιζε Νέα Δημοκρατία με σήμα τον πυρσό και τη φλόγα της ελευθερίας. Σήμερα, εμείς ως απόγονοι βρισκόμαστε μπροστά σε μια μετάλλαξη, όπου η Νέα Δημοκρατία μοιάζει να παίρνει τη μορφή μιας «Νέας Δικτατορίας» -ή μήπως όχι; Οι πράξεις σας είναι εκείνες που θα κρίνουν το σύμβολό της το έτος 2027.
Αναμένουμε άμεσες ενέργειες προς αποκατάσταση της ασφάλειας Δικαίου, πριν «ανάψουμε φωτιά και μεγαλώσει» και η στάχτη αυτής καλύψει τα πάντα… και στο τέλος έρθει ο λογαριασμός**…
Σκοτάδι δεν χωράει στη χώρα του φωτός
Μετά λύπης μου και απογοητεύσεως από τους θεσμούς του κράτους μας.
«Κατά τον δαίμονα εαυτού»
Υ.Γ 1: Μηδέν της τύχης, αλλά πάντα της ευβουλίας και της προνοίας (Πλούταρχος, 47-120 μ.Χ.), όπως μας έμαθε ο κ. Γιάννης Χρονάκης στο Γυμνάσιο στη Νεάπολη.
Υ.Γ 2: Η υπόθεση των 33 ιδιοκτητών ακινήτων στο Σίσι Λασιθίου Κρήτης αναδεικνύει ένα πανελλαδικά ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα: τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ πολίτη και Πολιτείας. Δεν ζητείται προνομιακή μεταχείριση. Ζητείται θεσμική συνέπεια και σοβαρότητα.
* Ακριβής αναγραμματισμός της φράσης «εκτός σχεδίου δόμηση»
** επόμενη παρέμβαση (σε περίπτωση κρατικής αδιαφορίας)
*** θρυαλλίδα: Η σπίθα που αρκεί για να ξεσπάσει μια σύγκρουση, μία κρίση ή ένα κύμα αντιδράσεων
Ο Βαγγέλης Γρηγοράκης είναι αρχιτέκτονας μηχανικός και ο Τίτος Κάββαλος είναι εκπρόσωπος επικοινωνίας τριάντα τριών (33) ιδιοκτητών ακινήτων, καθώς και ιδιοκτήτης στο χωριό Σίσι, Τ.Κ. Βραχασίου, Δήμου Αγίου Νικολάου Κρήτης