Σε αρκετά ζευγάρια υπάρχει μια συχνή εμπειρία: «μιλάμε συνέχεια, αλλά δεν συνεννοούμαστε».
Οι συζητήσεις γίνονται, οι λέξεις ανταλλάσσονται, όμως συχνά δεν υπάρχει η αίσθηση ότι ο ένας καταλαβαίνει πραγματικά τον άλλον.
Από συστημική σκοπιά, η επικοινωνία δεν αφορά μόνο το περιεχόμενο του λόγου, αλλά και τη σχέση μέσα στην οποία αυτός ο λόγος παράγεται. Με άλλα λόγια, το ίδιο μήνυμα μπορεί να έχει διαφορετικό νόημα, ανάλογα με τη δυναμική του ζευγαριού τη συγκεκριμένη στιγμή.
Για παράδειγμα, μια φράση, όπως «δεν με βοηθάς αρκετά», μπορεί να ειπωθεί με την πρόθεση να εκφραστεί κούραση ή ανάγκη για στήριξη.
Όμως, μπορεί να ακουστεί από τον άλλον ως κατηγορία ή απόρριψη.
Έτσι, πολλές φορές το πρόβλημα δεν βρίσκεται στο τι λέγεται, αλλά στο πώς αυτό γίνεται αντιληπτό μέσα στη σχέση.
Γι’ αυτό και κάποιες συζητήσεις επαναλαμβάνονται. Όχι επειδή δεν ειπώθηκαν αρκετά πράγματα, αλλά επειδή το νόημα δεν κατάφερε να περάσει από τον έναν στον άλλον.
Ο καθένας προσπαθεί να εξηγήσει τη δική του εμπειρία, όμως η επικοινωνία μένει συχνά στο επίπεδο της αντίδρασης και όχι της κατανόησης.
Ίσως, λοιπόν, το ζήτημα δεν είναι αν ένα ζευγάρι μιλάει.
Αλλά αν μέσα σε αυτό που λέγεται, υπάρχει πραγματική δυνατότητα να ακουστεί η εμπειρία του άλλου όπως είναι -όχι όπως την ερμηνεύουμε.
Γιατί η επικοινωνία δεν είναι μόνο η ανταλλαγή λόγων.
Είναι και η δυνατότητα να συναντιούνται δύο διαφορετικοί τρόποι θέασης της ίδιας σχέσης.
Μια απλή ερώτηση που μένει:
Όταν μιλάμε με τον άλλον,
προσπαθούμε να τον καταλάβουμε ή να τον πείσουμε;
Και όταν ακούμε, ακούμε αυτό που λέγεται ή αυτό που ήδη πιστεύουμε ότι ισχύει;
*Η Μαρία Κονταξάκη είναι σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ατόμου, ζεύγους, οικογένειας και ομάδας,
πιστοποιημένη στη Συστημική
Ψυχοθεραπεία και επιστημονική συνεργάτιδα της «Αλληλεπίδρασις ΙΚΕ»