Ισχυριζόμαστε ότι δεν διαφαίνονται ευοίωνες προοπτικές για τις κοινωνίες των πολιτών στις επόμενες γενιές. Οι δυσοίωνες αυτές προβλέψεις θα μπορούσαν να αποτραπούν, μόνο εάν από τις Κυβερνήσεις καλλιεργηθούν πολιτικές περιορισμού των ανεξέλεγκτων πλουτισμών και των άκρατων υπερβολών.
Εάν αυτό δεν επιτευχθεί, το οποίο θα συντείνει στη μείωση των κοινωνικών και των οικονομικών ανισοτήτων, η διαβίωση για τις μελλοντικές γενιές τίθεται σε επισφάλεια!
Ο εντυπωσιακός, μα συγχρόνως και τραγικός 20ός αιώνας
Ο 20ός αιώνας που μόλις αφήσαμε, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ο αιώνας των μεγάλων αντιφάσεων. Υπήρξε κατά πρώτον η περίοδος της πολύ μεγάλης τεχνολογικής προόδου, αλλά και των εντυπωσιακών δημοκρατικών κατακτήσεων προς όφελος των κοινωνιών.
Κατά δεύτερον όμως, υπήρξε παράλληλα και η περίοδος όπου συνέβησαν τα τεράστια κοινωνικά και ανθρωπιστικά τραύματα για την ανθρωπότητα, με τους δύο παγκόσμιους και τους δεκάδες διακρατικούς πολέμους, τις γενοκτονίες, αλλά ακόμη και τους εμφυλίους με νεκρούς που έφτασαν ίσως και τα 100 εκατομμύρια!
Στα θετικά συμβάντα του αιώνα θα μπορούσαν να αναφερθούν:
-Η ανεξαρτητοποίηση πολλών δεκάδων λαών, καθώς και η ίδρυση του Ο.Η.Ε. το 1945 ως του φορέα αναγνώρισής τους. Έτσι, το πλήθος των ανεξάρτητων χωρών από τον αριθμό των 50-60 που ήταν αρχές του 1900 έφτασε στα 190 μέλη του οργανισμού τέλη του αιώνα!
-Η εδραίωση πολλών δεκάδων δημοκρατιών στον πλανήτη που σήμερα από τις 190 χώρες μέλη του ΟΗΕ, μόνο 6 διατηρούν ως πολίτευμά τους την απόλυτη μοναρχία.
-Η διάδοση της ηλεκτρικής ενέργειας για εμπορική χρήση στην παραγωγή, αλλά και στην υπηρεσία των νοικοκυριών σε όλο τον πλανήτη.
-Η πολύ μεγάλη πρόοδος στις επιστήμες της Ιατρικής, της Φαρμακευτικής και της Βιολογίας, η οποία συνετέλεσε στην μεγάλη αύξηση του προσδόκιμου ζωής των πολιτών.
-Η ανάπτυξη της τεχνολογίας και τελευταία της ηλεκτρονικής τεχνολογίας, και κυρίως των εφαρμογών της κινητής τηλεφωνίας, προς όφελος των πολιτών. Στα αρνητικά συμβάντα θα μπορούσαν να αναφερθούν:
-Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι του ‘12-‘13, η γενοκτονία των Αρμενίων, ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, η γενοκτονία των Ποντίων, η Μικρασιατική Καταστροφή, ο Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος, ο Σινο-ιαπωνικός πόλεμος, ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, ο Ελληνικός Εμφύλιος, ο Πόλεμος της Αλγερίας-Γαλλίας, ο Πόλεμος Ιράν-Ιράκ, η γενοκτονία των Τούτσι στη Ρουάντα και τελευταία ο Πόλεμος Σερβίας-Βοσνίας, καθώς και η γενοκτονία της Σρεμπρένιτσα στη Βοσνία. Όλες αυτές οι συγκρούσεις -αλλά και άλλες μικρότερης έκτασης- στοίχισαν στην ανθρωπότητα τουλάχιστον 100 εκατομμύρια νεκρούς!
-Η εμφάνιση και εξάπλωση των δύο μεγάλων επιδημιών, καταρχήν της πανώλης κατά το πρώτο μισό του 1900 κυρίως στην Ινδία και την Κίνα, καθώς και της ισπανικής γρίπης στα τέλη της δεκαετίας του 1910, με τουλάχιστον 65-85 εκατομμύρια θύματα.
Η αποτίμηση
Αλήθεια, αν ρωτιόμασταν όλοι εμείς που έχουμε ζήσει και τις τελευταίες δεκαετίες του 20ού αιώνα και από τον οποίο διατηρούσαμε προσωπικές μνήμες ή μνήμες από διηγήσεις προσφιλών μας προσώπων, θα τον κρίναμε συνολικά ως μια θετική εξέλιξη της ανθρωπότητας, αναλογιζόμενοι τόσο τα θετικά συμβάντα, όσο όμως και τις εκατόμβες των θυμάτων του;
Εκτίμησή μας είναι ότι οι απαντήσεις θα διατηρούσαν μια πολυφωνία, χωρίς να μπορούμε να προβλέψουμε προς τα πού θα έκλεινε η πλάστιγγα. Προς τη θετική ή την αρνητική αποτίμηση. Θα ήταν επιθυμητό δηλαδή να επαναληφθεί ένας αιώνας ωσάν τον προηγούμενο;
Επίσης, για μια κοινωνιολογική μελέτη, εξίσου σημαντικό εύρημα θα ήταν αν δινόταν από τους πολίτες και μια απάντηση στο εξής ερώτημα: Tι κατά τη γνώμη σας θα πρέπει να προσεχθεί, ώστε να μην υπάρξουν και τον 21ο αιώνα οι αρνητικές επιπτώσεις του προηγούμενου; Ζητώντας τους να επιλέξουν από μια συγκεκριμένη γκάμα απαντήσεων, όπως:
i.Περισσότερες ευκαιρίες εκπαίδευσης και μόρφωσης;
ii.Περισσότερες ατομικές ελευθερίες;
iii.Περισσότερη αλληλεγγύη μεταξύ των λαών;
iv.Εφαρμογή πολιτικών για μείωση των κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων;
v.Αποτελεσματικότερη απόδοση δικαιοσύνης;
vi.Κάτι άλλο, και ποιο;
Σε ένα εντελώς φανταστικό σενάριο, μια τέτοια έρευνα θα μπορούσε να διενεργηθεί τουλάχιστον σε επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μάλιστα εντελώς εθελοντικά με μια ηλεκτρονική πλατφόρμα με την ευθύνη των Υπουργείων Εσωτερικών ή Παιδείας της κάθε χώρας μέλους. Έτσι, θα μπορούσαμε να διαπιστώσουμε τις προσδοκίες των Ευρωπαίων πολιτών, αλλά και πώς αυτές διαφοροποιούνται διεθνικά.
Βαδίζοντας στο 2ο τέταρτο του 21ου αι.
Όμως σήμερα πια, ήδη βαδίζοντας στο 2ο τεταρτημόριο του νέου μας αιώνα, δεν διακρίνουμε ιδιαίτερες διαφοροποιήσεις από τον προηγούμενο, εκτός βέβαια από κάποιες αρκετά οφθαλμοφανείς, όπως:
i.Την ακόμη μεγαλύτερη διεύρυνση των κοινωνικών και περισσότερο των οικονομικών ανισοτήτων ενδοεθνικά ή και διεθνικά.
ii.Την αδιαλλαξία των ισχυρών του πλανήτη, όπως των ΗΠΑ και της Ρωσίας πρωτίστως, όσον αφορά τα οικονομικά τους συμφέροντα, στρεφόμενοι ακόμη και εναντίον ξένων χωρών.
iii.Την προσπάθεια χειραγώγησης των συνηθειών της καθημερινότητας των πολιτών και κυρίως των νέων, με τη χρήση των επιτευγμάτων της ηλεκτρονικής και της κινητής τηλεφωνίας.
Όλα αυτά κατά τη γνώμη μας, συνθέτουν ένα πλέγμα στοχευμένων παρεμβάσεων, το οποίο εφαρμόζεται με ιδιαίτερη επιμέλεια, όπως σχεδιάζεται από τα μεγάλα παγκόσμια κέντρα λήψης των αποφάσεων για όλον τον πλανήτη. Όπως βέβαια και οι οποιεσδήποτε εξελίξεις δεν είναι αφημένες στην τύχη τους!