Το παρακάτω κείμενο αποτελεί τη συνέχεια της Α΄ ενότητας που δημοσιεύτηκε στο προηγούμενο φύλλο με τίτλο «Αποτιμώντας τη μετάβαση από τον 20ό στον 21ο αιώνα.
Οι εμφανείς υπερβολές
Όμως, αν αποτολμήσουμε ανά την υφήλιο μια καταρχήν εκτίμηση της τρέχουσας κατάστασης στο σήμερα, θα εκπλαγούμε τόσο με τον ρυθμό πλουτισμού κάποιων επιχειρηματιών, αλλά και με τον ρυθμό μεγέθυνσης μερικών εταιρειών που έχουν σαν αντικείμενό τους τη μικροηλεκτρονική τεχνολογία ή την ανάπτυξη λογισμικού.
Την ίδια έκπληξη βέβαια δοκιμάζουμε και με πρωτοβουλίες και ενέργειες σε διεθνές επίπεδο που κυριολεκτικά μας τρομάζουν.
Θεωρούμε, λοιπόν, πως τέτοια συμβάντα και καταστάσεις δικαιολογημένα θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως οι απόλυτες υπερβολές. Ενδεικτικά, θα μπορούσαμε να αναφέρουμε τα παραδείγματα:
- Για πρώτη φορά εμφανίζεται, κατά το περιοδικό “Forbes”, που καταγράφει διεθνώς τους πλουσιότερους του πλανήτη, τρισεκατομμυριούχος στον κόσμο. Το 2026, ο Αμερικανός Έλον Μασκ.
- Οι εταιρείες «οικονομικά μεγαθήρια» διαχείρισης λογισμικού ή κατασκευής συστημάτων μικροηλεκτρονικών, όπως η Microsoft, η Oracle, η Broad com, η Google, ASML και άλλες και οι οποίες ελέγχονται από συγκεκριμένα πρόσωπα που είναι και οι κύριοι μέτοχοί τους, αποτιμώνται σε μέγεθος κεφαλαίων όσο είναι το ΑΕΠ ολόκληρων χωρών μεσαίων οικονομικών μεγεθών, όπως για παράδειγμα είναι και η χώρα μας.
- Ο απέραντος πλουτισμός χωρών και των βασιλικών τους οικογενειών, όπως της Σαουδικής Αραβίας, του Ομάν , του Μπρουνέϊ, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ και ίσως και άλλων.
- Η δυνατότητα ηλεκτρονικής παρακολούθησης οποιουδήποτε πολίτη του κόσμου σε οποιοδήποτε σημείο και αν βρίσκεται από τις μυστικές υπηρεσίες κάποιων χωρών, ακόμη και ξένων.
- Η συνήθης τακτική του να συνοδεύουν τον πρόεδρο Τραμπ χίλια άτομα για την ασφάλειά του, όπως στην πρόσφατη μετακίνησή του στην Άγκυρα της Τουρκίας για την ετήσια σύνοδο του ΝΑΤΟ του Ιουλίου του 2026.
- Το ότι ένας πίνακας ζωγραφικής μπορεί να αγοράζεται, όπως ο πίνακας “Salvador Mundi” που αποδίδεται στον Λεονάρντο ντα Βίντσι, το 2017, 450 εκατ. δολάρια! Αλλά και ο πίνακας “Interchange” του Βίλεμ ντε Κούνινγκ αγοράστηκε το 2015, 300 εκατ. δολάρια, όπως και ο πίνακας του Πωλ Σεζάν “card players”, το 2011, 250 εκατ. δολάρια. Ή ακόμη και ο πίνακας «Το πορτραίτο της Ελίζαμπεθ Λέντερερ» του Αυστριακού ζωγράφου Γούσταβ Κλιμτ, που πωλήθηκε το 2025 236 εκατομ. δολάρια!
- Όπως βέβαια και τα αστρονομικά ποσά που πληρώνονται για την αγορά κάποιων κορυφαίων ποδοσφαιριστών, όπως του Neymar το 2017 από τη Barcelona στη Paris Saint-Germain αντί του ποσού των 222 εκατομμυρίων ευρώ!
- Όλες οι παραπάνω μεμονωμένες, βέβαια και όχι συλλογικές, τρομακτικές οικονομικές επιτυχίες, θεωρούμε ότι κατά ένα τρόπο, σίγουρα δυσεξήγητο, ενισχύουν τη φτώχεια των υπανάπτυκτων λαών.
Το αποτέλεσμα αυτής της οικονομικής ανέχειας είναι το να δημιουργούνται ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές, είτε από την Κεντρική και τη Λατινική Αμερική προς τις ΗΠΑ και τον Καναδά, είτε από την Ασία και την Αφρική προς την Ευρώπη.
Στον αντίποδα αυτής της απίστευτης συσσώρευσης πλούτου και των αλόγιστων σπαταλών, καταγράφονται καθημερινά στον πλανήτη δεκάδες περιπτώσεις λιμοκτονίας και θάνατοι παιδιών από πείνα.
Συνολικά, σύμφωνα με τη UNICEF τουλάχιστον 3 εκατομμύρια παιδιά κάτω των 5 ετών πεθαίνουν κάθε χρόνο εξ αιτίας της έλλειψης επαρκούς τροφής και καθαρού νερού.
Υπάρχουν όρια;
Αναρωτιόμαστε, λοιπόν, ως πού θα φτάσει αυτή «η απληστία πλουτισμού», η εδραίωση απεριόριστης οικονομικής δύναμης, αλλά και η ασυδοσία σε σπατάλες! Είναι φανερό πια ότι όρια δεν υπάρχουν.
Και αυτό, καθότι στο όνομα της ελευθερίας για την ατομική έκφραση και συμπεριφορά, οι Κυβερνήσεις του ώριμου καπιταλισμού είτε δεν το επιθυμούν είτε σε δεύτερη σκέψη διστάζουν να το διαχειριστούν. Φανταζόμαστε, λοιπόν, με πόσους τρομακτικούς ρυθμούς διευρύνονται πια οι κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες στον σύγχρονο κόσμο.
Θεωρούμε ότι έχει αρχίσει να απειλείται η παγκόσμια ειρήνη και εξ αιτίας αυτού του φαινομένου του άκρατου πλουτισμού. Για παράδειγμα, αναφέρουμε την περίπτωση του προέδρου Τραμπ και την τρομερή αναστάτωση που ήδη προκαλεί στον πλανήτη.
Αλήθεια, θα μπορούσε ο Τραμπ να εκλεγεί πρόεδρος των ΗΠΑ αν δεν διέθετε και ο ίδιος αυτή την τεράστια περιουσία των δισεκατομμυρίων, όσο όμως και τα διάφορα οικονομικά κέντρα που τον στηρίζουν; Αυτό εξάλλου ήταν και το μεγάλο ατού στην επικράτησή του ως υποψήφιος σε συνδυασμό βέβαια και με το απολίτικο κλίμα που κυριαρχεί στον λαό των ΗΠΑ, τουλάχιστον τα τελευταία χρόνια.
Οι προβλέψεις
Συνοψίζοντας λοιπόν τους παραπάνω συλλογισμούς μας, καταλήγουμε ότι δεν υπάρχουν καθόλου ευοίωνες προβλέψεις για τις κοινωνίες των πολιτών και τις επόμενες γενιές.
Οι δυσοίωνες αυτές προβλέψεις θα μπορούσαν να αποτραπούν και μόνο εάν από τις Κυβερνήσεις καλλιεργηθούν πολιτικές περιορισμού των ανεξέλεγκτων πλουτισμών και των άκρατων υπερβολών. Εάν αυτό δεν επιτευχθεί, το οποίο θα συντείνει στη μείωση των κοινωνικών και των οικονομικών ανισοτήτων, η διαβίωση για τις μελλοντικές γενιές τίθεται σε επισφάλεια!
Η επισφάλεια βέβαια αυτή δεν θα περιορίζεται σε οικονομική δυσπραγία και μόνον, αλλά θα επεκτείνεται και σε θέματα συνέχισης των κατακτήσεων σε ανθρωπιστικό επίπεδο που έχουν έως τώρα υπάρξει.
Μια νέα χάρτα ανθρωπίνων κατακτήσεων αλλά και υποχρεώσεων
Στον αντίποδα της κατάστασης των άκρατων σημερινών υπερβολών, θα προτείναμε να αναληφθεί μια νέα πρωτοβουλία για μια νέα κάρτα ανθρωπίνων κατακτήσεων αλλά και υποχρεώσεων, όπως το 1945 αναλήφθηκε η πρωτοβουλία για την ίδρυση του ΟΗΕ.
Ο ρόλος του ΟΗΕ είναι πάντα κορυφαίος, παρόλη τη χειραγώγηση που υφίσταται από τις υπερδυνάμεις και την αδυναμία που προκύπτει στην εφαρμογή των ψηφισμάτων του εξαιτίας αυτής της χειραγώγησης. Και μάλιστα εμείς ως ελλαδικός χώρος έχουμε άμεση γνώση για αυτό, εφόσον αδυνατούν στην πραγματικότητα να εφαρμοστούν τα ψηφίσματα του ΟΗΕ για την κατοχή της Κύπρου από το 1974.
Η πρωτοβουλία λοιπόν αυτή θα συνίσταται στη δημιουργία ενός παράλληλου οργανισμού εντελώς ανεξάρτητου από τον ΟΗΕ και με εντελώς διαφορετική αποστολή. Σκοπός του θα είναι ο συντονισμός πανεθνικών πολιτικών για όλα τα έθνη μέλη του, ώστε να επιτυγχάνονται κοινωνικές κυρίως συγκλίσεις για την προστασία και την αποφυγή ακραίων απειλών για τους πολίτες τους.
Θα είναι δηλαδή σαν ένας ΟΗΕ κοινωνικής επιτήρησης και προστασίας, χωρίς να διαχειρίζεται οικονομικά κεφάλαια ανθρωπιστικής βοήθειας προς τους πληγέντες πληθυσμούς, που αυτός είναι ο ρόλος που έχει αναληφθεί και σήμερα επιτελείται μέσα στα πλαίσια του ΟΗΕ.
Σαν παράδειγμα δράσης θα μπορούμε να αναφέρουμε ότι θα μπορεί να δρα και προληπτικά ή και διαμεσολαβητικά για να αποφεύγονται εμφύλιες συγκρούσεις, λιμοκτονίες, επιθετικές ενέργειες ξένων δυνάμεων, ή ακόμη και για την υποστήριξη δημοκρατιών από δικτατορική επιβουλή.
Εκτίμησή μας είναι το ότι εάν υπήρχε ο οργανισμός αυτός το 1974 και αναλάμβανε δυναμική πρωτοβουλία παρέμβασης, πιθανόν να αποτρέπετο και η τραγωδία της Κύπρου.
Ο οδικός χάρτης
Εύκολα θα μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι ένας τέτοιος διεθνής φορέας με ένα τέτοιο σκοπό θα είναι ένα ακατόρθωτο εγχείρημα. Ωστόσο, αν αναλογιστεί κανείς τις τεράστιες επιπτώσεις που έχουν αυτά τα συμβάντα, που θα μπορούσαν να διευθετούνται μέσω αυτού του οργανισμού, θα το σκεφτόταν διαφορετικά.
Ας αναλογιστούμε μόνον το πόσες ενέργειες και διεθνείς συσκέψεις κορυφής γίνονται, καθώς και πόσα τεράστια ποσά δαπανούνται ή χάνονται όταν συμβεί ένα τέτοιο γεγονός. Και προπαντός ας αναλογιστούμε την ανθρωπιστική προσφορά μιας τέτοιας αποτροπής. Ο οργανισμός αυτός μπορεί να ονομαστεί για παράδειγμα ως “UNITED THOUGHT CITIZENS” (Σκέψη Ενωμένων Πολιτών).
Στη δημιουργία του, προτείνεται να αναληφθεί μια πρωτοβουλία από τουλάχιστον 10 ιδρυτικά μέλη κράτη και στα οποία θα υπάρχουν οι ανάλογες δημοκρατικές Κυβερνήσεις που θα δύνανται να στηρίξουν την ιδέα.
Ως τέτοιες χώρες, οι οποίες θα πρέπει να διακατέχονται και από ιδιαίτερες δημοκρατικές ευαισθησίες κατά την ιστορική τους διαδρομή, καθώς και την πρόθεσή τους για διεθνιστική αλληλεγγύη, προτείνονται: η Ισπανία, η Γαλλία, η Σουηδία, η Δανία, η Νορβηγία, η Κύπρος, η Πορτογαλία, η Αίγυπτος, η Τσεχία, ο Καναδάς, η Βραζιλία, η Ινδία, η Σερβία, η Πολωνία και η Ελλάδα.
Σαφέστατα, στην ιδρυτική σύσταση θα μπορούν να συμμετάσχουν και όποιες άλλες χώρες το επιθυμούν, αρκεί να διαθέτουν, τη συγκεκριμένη τουλάχιστον χρονική συγκυρία, Κυβέρνηση η οποία θα εγγυάται τον σεβασμό στις Διεθνικές Αρχές και ειλικρινή θέση για τη βούληση της πάταξης των ανισοτήτων μεταξύ των λαών και των πολιτών.
(Με περισσότερες λεπτομέρειες για τον σκοπό και τη λειτουργία του προτεινόμενου οργανισμού, θα αναφερθούμε σε επόμενη δημοσίευσή μας).