Συνεκτιμώντας τα σημερινά πολιτικο-κοινωνικά δεδομένα της χώρας μας, ας αναλογιστούν οι υπεύθυνοι εκείνων των πολιτικών σχηματισμών που αυτοπροσδιορίζονται ως προοδευτικοί, ότι ακόμη κι αν καταφέρουν να πάρουν την εντολή σχηματισμού Κυβέρνησης, οι συνθήκες ευημερίας του ελληνικού λαού δύνανται να εξασφαλιστούν και μόνο μετά από τον μετασχηματισμό της ελληνικής κοινωνίας.
Η ιστορική διαδρομή
Αν θεωρήσουμε ότι η Ελλάδα στο σύνολό της ως γεωγραφική επικράτεια έχει συμπληρώσει ήδη έναν αιώνα από τους Βαλκανικούς πολέμους και την απελευθέρωση της Ηπείρου και της Μακεδονίας το 1912-1913, της Δυτικής Θράκης το 1920, ή και από την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1922-1923, ο ελληνικός λαός έχει αποδυθεί έκτοτε σε ένα «μαραθώνιο» πολιτικών και κοινωνικών αγώνων.
Στόχος των λαϊκών αυτών αγώνων ήταν πάντα, αφενός το στέριωμα της Δημοκρατίας, αλλά και παράλληλα να υπάρξουν καλύτερες ημέρες για τον τόπο μας και τους πολίτες του.
Η προσπάθεια αυτή, άλλοτε είχε θετική έκβαση, που οδηγούσε σε λαϊκές κατακτήσεις και άλλοτε υπήρχαν σοβαρά πισωγυρίσματα όπως στις περιόδους των δικτατοριών, αλλά και στις περιόδους με αυταρχικές Κυβερνήσεις, με αποτέλεσμα να εξαϋλώνονται οι προηγούμενες πρόοδοι.
Δυστυχώς, οι περίοδοι των ευνοϊκών διακυβερνήσεων είχαν χρονική διάρκεια πολύ λιγότερη από εκείνες των δυσμενών. Έτσι, το ισοζύγιο της προόδου έναντι της στασιμότητας ή ακόμη και της οπισθοδρόμησης, πάντα ήταν ελλειμματικό.
Ακόμη και οι κάποιες βελτιώσεις οι οποίες συνέβαιναν, μπορούσαν να θεωρηθούν ότι ήταν απόρροια, λόγω της εξελικτικής διαδικασίας του κοινωνικού χρόνου.
Ο 20ός αιώνας
Με αυτές περίπου τις συνθήκες κινηθήκαμε ακόμη και την περίοδο της μεταπολίτευσης, μετά το βαρύτατο τίμημα που πλήρωσε ο λαός μας, κατά τη διάρκεια της επτάχρονης δικτατορίας.
Εκτίμησή μας, λοιπόν, είναι ότι οι περίοδοι των προοδευτικών διακυβερνήσεων βελτίωσαν τις συνθήκες διαβίωσης των Ελλήνων πολιτών, σε αντίθεση με τις περιόδους των συντηρητικών διακυβερνήσεων, που αποτέλεσαν τροχοπέδη των όποιων κοινωνικών και οικονομικών κατακτήσεων που είχαν κατορθωθεί έως τότε.
Ωστόσο, και στις περιόδους των προοδευτικών διακυβερνήσεων, και πιο συγκεκριμένα αναφερόμαστε σε εκείνες του ΠΑΣΟΚ, κατά τις οποίες υπήρξαν εντυπωσιακές λαϊκές κατακτήσεις, δυστυχώς δεν εδραιώθηκαν εκείνες οι πολιτικές και κοινωνικές νόρμες, που θα διασφάλιζαν τη λειτουργία της Δημοκρατίας σε βαθύτερα και ποιοτικότερα επίπεδα.
Έτσι, τα όποια επιτεύγματα για τον ελληνικό λαό και αν προέκυψαν, δεν στάθηκαν ικανά να διατηρήσουν την εμπιστοσύνη των Ελλήνων πολιτών στον πολιτικό σχηματισμό του ΠΑΣΟΚ. Το ίδιο συνέβη και με την περίοδο διακυβέρνησης της χώρας από τον προοδευτικό πολιτικό σχηματισμό του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος επίσης απώλεσε την εμπιστοσύνη του λαού σε χρόνο μάλιστα πολύ συντομότερο.
Οι μη αξιολογήσιμοι παράγοντες και οι αφοσιωμένοι
Δόθηκαν πολλές ερμηνείες για την εγκατάλειψη της εμπιστοσύνης μεγάλου μέρους των πολιτών προς τις προοδευτικές αυτές διακυβερνήσεις. Όμως, κάποιοι παράγοντες δεν επισημάνθηκαν και δεν αξιολογήθηκαν στον βαθμό που πραγματικά ευθύνονταν.
Από τις περιόδους αυτές των προοδευτικών διακυβερνήσεων μετά την Μεταπολίτευση, διαφάνηκε το πόσο καθοριστικό ρόλο είχαν οι παρακάτω παράγοντες, και οι οποίοι ποτέ δεν αξιολογήθηκαν όπως θα έπρεπε:
i.Ο πρώτος ήταν, το πόσο ικανά ήταν τα κυβερνητικά στελέχη αλλά και η απουσία εφαρμογής μιας διαδικασίας συνεχούς αξιολόγησής τους σε υψηλότατο επίπεδο.
ii.O δεύτερος ήταν, το ότι δεν υπήρχαν οι ασφαλιστικές δικλείδες της ανιδιοτελούς λειτουργίας όλων εκείνων, οι οποίοι διαχειρίζονταν τα σημαντικά θέματα τόσο της Κεντρικής, όσο και της Περιφερειακής Διοίκησης.
iii.Και ο τρίτος, ήταν η ατολμία των κυβερνώντων να προχωρήσουν σε ισχυρές πολιτικές και κοινωνικές καινοτομίες, που όμως συγχρόνως θα εξασφάλιζαν και την επιτυχή τους εφαρμογή, και οι οποίες θα συνέβαλαν στη μείωση των ανισοτήτων και εν τέλει θα αποσκοπούσαν στον μετασχηματισμό της ελληνικής κοινωνίας.
Με άλλα λόγια, ο κοινωνικός μετασχηματισμός, ο οποίος είναι εντελώς απαραίτητος για να διασφαλιστεί ότι οι Έλληνες πολίτες θα μπορέσουν ζήσουν καλύτερες ημέρες, θα μπορέσει να γίνει κατορθωτός και μόνον με ρηξικέλευθες θέσεις και με κυβερνητικά στελέχη «απόλυτα αφοσιωμένα στο καθήκον και στο όραμα».
Αρκεί άραγε και μόνον η αλλαγή Κυβέρνησης
Σε λίγους μήνες, στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση, θα δοθεί η ευκαιρία στους Έλληνες πολίτες να επιλέξουν ξανά για την επόμενη Κυβέρνησή τους. Η τωρινή συντηρητική Κυβέρνηση, όπως είναι αναμενόμενο, δεν δύναται εκ των πραγμάτων να συνεισφέρει στο όραμα των Ελλήνων πολιτών για μια άλλη κοινωνία, καθότι αυτό δεν συμβαδίζει ούτε με την ιδεολογία της, όπως βέβαια δεν ήταν και ποτέ στις προθέσεις της.
Όμως εδώ, τίθεται και το κρίσιμο ερώτημα. Αποτελεί την αναγκαία και ικανή συνθήκη, για να μπορέσουν οι Έλληνες πολίτες να οραματίζονται για ένα καλύτερο μέλλον, η κατάκτηση της Κυβέρνησης από έναν προοδευτικό πολιτικό σχηματισμό;
Εκτίμησή μας είναι ότι εάν δεν εφαρμοστούν μαζί φυσικά με την ύπαρξη ενός ιδιαίτερα αισιόδοξου κυβερνητικού προγράμματος διακυβέρνησης και οι παραπάνω τρεις θεμελιώδεις προϋποθέσεις, η εναλλαγή διακυβέρνησης δεν θα φέρει τις πολυπόθητες αλλαγές.
Η μεγάλη σημασία της ατομικής συμμετοχικής δράσης και ικανότητας
Οι γενικές θεωρήσεις αρχών των αριστερών και προοδευτικών πολιτικών σχηματισμών προέτασσαν πάντα την αναγκαιότητα της συλλογικής δράσης έναντι της ατομικής.
Όμως, από τις εμπειρίες τουλάχιστον των τελευταίων δεκαετιών στον ευρωπαϊκό πολιτικό χώρο, αποδείχτηκε και η μεγάλη αξία της ατομικής συμμετοχικής δράσης. Σύμφωνα λοιπόν με τις παλιότερες θεωρήσεις, την αξία την είχε η δράση, ανεξάρτητα από το ποιος θα την επιχειρούσε!
Υποτίθετο τουλάχιστον, ότι τα επιθυμητά αποτελέσματα θα οφείλονταν στη συλλογική προσπάθεια. Όμως, έχει αποδειχτεί, και μάλιστα και με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο, ότι εάν οι ενεργούντες τη δράση, δεν είναι τα κατάλληλα πρόσωπα και μάλιστα η επιλογή τους δεν διαπνέεται από διαβεβαιώσεις ακραιφνούς δημοκρατίας, τα αποτελέσματα δεν μπορούν να είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά.
Αυτό εξάλλου, η έλλειψη δηλαδή πνεύματος ακραιφνούς δημοκρατίας στις επιλογές των ανώτατων κυβερνητικών στελεχών, ήταν και μια βασική αιτία της κατάρρευσης των καθεστώτων του «υπαρκτού σοσιαλισμού», καθότι οδηγούσαν σε συνθήκες απόλυτου αυταρχισμού και ακραίας διαφθοράς.
Η παραίνεση
Επανερχόμενοι λοιπόν στα σημερινά πολιτικο-κοινωνικά δεδομένα της χώρας μας, ας αναλογιστούν οι υπεύθυνοι εκείνων των πολιτικών σχηματισμών που αυτοπροσδιορίζονται ως προοδευτικοί, ότι ακόμη και αν καταφέρουν να πάρουν την εντολή σχηματισμού Κυβέρνησης, θα πρέπει να λάβουν υπόψιν τους ότι:
i.Κατά πρώτον, οι συνθήκες ευημερίας για τον ελληνικό λαό δύνανται να εξασφαλιστούν και μόνο μετά από τον μετασχηματισμό της ελληνικής κοινωνίας.
ii.Και κατά δεύτερον, χωρίς τα πεφωτισμένα και αφοσιωμένα πρόσωπα, αυτό δεν θα μπορέσει να γίνει κατορθωτό!
Καταλήγοντας λοιπόν, εκτιμούμε πως και μόνον με αυτές τις προϋποθέσεις, μια προσπάθεια προοδευτικής διακυβέρνησης δεν θα καταλήξει και πάλι σε μια μικρής διάρκειας «παρένθεση διακυβέρνησης».