1946 — 2026
το ΧΘΕΣ
80
Συναντά το ΑΥΡΙΟ
80 ΧΡΟΝΙΑ ΠΑΤΡΙΣ · Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ
ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΕΙΣ →
Παρουσιάζεται το βιβλίο «Η Άνοδος της Αξιοκρατίας» του Μάικλ Γιάνγκ

Εκδήλωση για την παρουσίαση του βιβλίου «Η Άνοδος της Αξιοκρατίας» του Μάικλ Γιάνγκ, που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις «Αλφειός», θα πραγματοποιηθεί σήμερα, Παρασκευή 20 Νοεμβρίου, στις 19:00, στο «Αναλόγιο».

Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο μεταφραστής του έργου, Χρήστος Ποζίδης, εκπαιδευτικός, καθώς και ο Γιώργος Πολάκης, επίσης εκπαιδευτικός.

Ο Βρετανός κοινωνιολόγος Μάικλ Γιάνγκ, μέλος του Εργατικού Κόμματος της Αγγλίας, έγραψε το βιβλίο το 1958, με τη μορφή ενός δυστοπικού, σατιρικού και μελλοντολογικού μυθιστορήματος. Μέσα από την αφήγησή του, αναφέρεται σε μια κοινωνία του 2034, περιγράφοντας ένα μέλλον που, σήμερα, μοιάζει πιο κοντινό από ποτέ.

Η έννοια της αξιοκρατίας, η οποία τα τελευταία χρόνια βρίσκεται συχνά στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης στην Ελλάδα, έχοντας σε μεγάλο βαθμό ταυτιστεί με την έννοια της «αριστείας», υποδηλώνει την οργάνωση της κοινωνίας με βάση την αναγνώριση και την επιβράβευση των ικανότερων ανθρώπων, με κριτήριο το ταλέντο και την προσπάθειά τους, καθώς και την ανάθεση σε αυτούς της ευθύνης για τη διαχείριση της εξουσίας και της διοίκησης.

Ωστόσο, όπως συμβαίνει και με πολλές άλλες έννοιες, η αξιοκρατία φαίνεται να έχει απογυμνωθεί από το ουσιαστικό περιεχόμενο που της απέδωσε ο ίδιος ο Γιάνγκ, αλλά και άλλοι στοχαστές που επηρεάστηκαν από το έργο του. Οι αυτοαποκαλούμενοι «άξιοι» και «άριστοι» φαίνεται να έχουν συμβάλει στην αλλοίωση της έννοιας, όπως έχει συμβεί και με άλλες θεμελιώδεις αξίες, όπως η δημοκρατία και η δικαιοσύνη. Στην ουσία, αυτό επιτυγχάνεται με την αφαίρεση δύο βασικών προϋποθέσεων της πραγματικής αξιοκρατίας: της ισότητας και της αλληλεγγύης.

Σε μια κοινωνία χωρίς ισότητα και αλληλεγγύη, υποστήριζε ο Γιάνγκ, η αξιοκρατία καταλήγει να μετατρέπεται στο ακριβώς αντίθετό της: σε μια δικτατορία του ταλέντου και των προνομίων. Στη σύγχρονη εποχή, αυτό θα μπορούσε να μεταφραστεί σε μια δικτατορία του πλούτου και των δημοσίων σχέσεων.

Τα τελευταία χρόνια, στην Ελλάδα, η κοινωνία έχει δεχθεί έναν συνεχή καταιγισμό μηνυμάτων υπέρ της «αριστείας». Η επίκλησή της χρησιμοποιείται συχνά ως βασικό επιχείρημα για την προώθηση αλλαγών στο εκπαιδευτικό σύστημα, οι οποίες, σύμφωνα με την κριτική που διατυπώνεται, ευνοούν την ιδιωτική εκπαίδευση μέσα από τη σταδιακή απαξίωση της δημόσιας παιδείας. Αντίστοιχες τάσεις παρατηρούνται και στους τομείς της υγείας και της δημόσιας διοίκησης.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι απλό αλλά ουσιαστικό: Πώς είναι δυνατόν μια χώρα, στην οποία υποτίθεται ότι κυβερνούν, διοικούν και ηγούνται οικονομικά και ακαδημαϊκά οι πλέον άξιοι, να έχει φτάσει στη σημερινή της κατάσταση;

Ένα ερώτημα που αναδεικνύει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο την επικαιρότητα του έργου του Μάικλ Γιάνγκ και καθιστά τη συζήτηση γύρω από την αξιοκρατία ιδιαίτερα επίκαιρη.