H Εθνική Λυρική Σκηνή ταξιδεύει με την Ορχήστρα της για πρώτη φορά στη Νέα Υόρκη για να παρουσιάσει μια ιδιαίτερη συναυλία στο ιστορικό Carnegie Hall (Stern Auditorium-Perelman Stage), με σπουδαία έργα Ελλήνων συνθετών εμπνευσμένα από το έργο και την προσωπικότητα του Νίκου Καζαντζάκη.
Αύριο Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026, η Εθνική Λυρική Σκηνή με τη συναυλία Nikos Kazantzakis: An Odyssey in Music, θα παρουσιάσει στο κοινό της Νέας Υόρκης ένα πανόραμα της ελληνικής λόγιας μουσικής με εμβληματικά έργα των Μάνου Χατζιδάκι, Μίκη Θεοδωράκη, Νίκου Σκαλκώτα, Δημήτρη Μητρόπουλου και Γιώργου Κουμεντάκη. Διευθύνει ο διεθνώς καταξιωμένος Έλληνας μαέστρος και μουσικός, διευθυντής της Όπερας του Γκρατς της Αυστρίας, Βασίλης Χριστόπουλος. Ερμηνεύουν η διεθνώς αναγνωρισμένη μεσόφωνος Ανίτα Ρατσβελισβίλι και η Ελληνίδα υψίφωνος Μαρία Κωστράκη. Συμμετέχουν η Ορχήστρα της ΕΛΣ και το Σύνολο «Μάνος Χατζιδάκις».
Η συναυλία υλοποιείται με τη δωρεά του Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος» (ΙΣΝ) για την ενίσχυση της καλλιτεχνικής εξωστρέφειας της ΕΛΣ και εντάσσεται στις επετειακές εκδηλώσεις για τα 30 χρόνια φιλανθρωπικής δράσης του ΙΣΝ.
Ο Νίκος Καζαντζάκης -ο πιο πολυμεταφρασμένος Έλληνας συγγραφέας παγκοσμίως- αποτελεί μια από τις πιο διαχρονικές και γόνιμες πηγές έμπνευσης για την ελληνική μουσική δημιουργία του 20ού και του 21ου αιώνα. Μέσα από τη μουσική και τον κινηματογράφο, το έργο του έχει ταξιδέψει στα πέρατα της Γης, καθιστώντας τον μια από τις πιο αναγνωρίσιμες λογοτεχνικές μορφές παγκοσμίως. Έργα όπως «Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά», «Καπετάν Μιχάλης», «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται», «Ο τελευταίος πειρασμός» και η «Ασκητική» έχουν ταξιδέψει τον ελληνικό πολιτισμό στα πέρατα του κόσμου. Το έργο του, βαθιά φιλοσοφικό και τραγικό, αλλά ταυτόχρονα έντονα λαϊκό και βιωματικό, αγγίζει καίρια ζητήματα ελευθερίας, μοίρας, πίστης και ανθρώπινης υπέρβασης. Η ποιητική και δραματουργική δύναμη της γραφής του προσέλκυσε κορυφαίους Έλληνες συνθέτες, οι οποίοι επιχείρησαν, μέσα από τις μελοποιήσεις τους, να μεταφέρουν στον μουσικό λόγο την ένταση, τον στοχασμό και τον υπαρξιακό παλμό του καζαντζακικού σύμπαντος. Η έμμεση συνεισφορά του στο ρεπερτόριο της μουσικής καλύπτει τουλάχιστον πέντε διαφορετικά είδη: συμφωνική μουσική, όπερα, μπαλέτο, μουσική για το θέατρο και τον κινηματογράφο. Τα μουσικά έργα που έχουν αντλήσει έμπνευση από τον Καζαντζάκη δεν λειτουργούν απλώς ως μουσικές αποδόσεις των κειμένων, αλλά ως δημιουργικοί διάλογοι ανάμεσα στη λογοτεχνία και τη μουσική, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διαμόρφωση της σύγχρονης ελληνικής μουσικής και καλλιτεχνικής ευρύτερα ταυτότητας. Δίχως την ανάγκη κανενός είδους «μετάφρασης», η παγκόσμια γλώσσα της μουσικής είναι ίσως το πιο πρόσφορο μέσο για ένα συναρπαστικό ταξίδι περιπλάνησης στον κόσμο του συγγραφέα.
Το πρόγραμμα της συναυλίας Nikos Kazantzakis: An Odyssey in Music της ΕΛΣ, που θα παρουσιαστεί στο Carnegie Hall, δημιουργεί μια μοναδική μουσική γέφυρα που συνδέει διάφορες γενιές Ελλήνων συνθετών. Παρά τις διαφορετικές αισθητικές και καλλιτεχνικές τους διαδρομές, όλοι οι συνθέτες επηρεάστηκαν βαθιά από τον πνευματικό κόσμο του Νίκου Καζαντζάκη και το νησί της Κρήτης -είτε ως τόπο καταγωγής είτε ως κληρονομιά ή ως συμβολική αναφορά.
Θα παρουσιαστούν τα εμβληματικά έργα της ελληνικής λόγιας μουσικής:
- Μάνος Χατζιδάκις: Καπετάν Μιχάλης (μουσική από τη θεατρική παράσταση του 1966)
- Μίκης Θεοδωράκης: Αποσπάσματα από τον Ζορμπά
- Νίκος Σκαλκώτας: Τρεις Κρητικοί Χοροί
- Δημήτρης Μητρόπουλος: Κρητική Γιορτή (σε ενορχήστρωση Ν. Σκαλκώτα)
- Γιώργος Κουμεντάκης: Amor Fati (Αμερικανική πρεμιέρα για το έργο του καλλιτεχνικού διευθυντή της ΕΛΣ)