Τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι νοσηλευτές στο ΠΑΓΝΗ, λόγω της έλλειψης προσωπικού και της αυξημένης πίεσης στην εργασία τους, αναδεικνύει ο Δημήτρης Βρυσάλης, νοσηλευτής ΜΕΠΚ και μέλος του 5ου Περιφερειακού Τμήματος Κρήτης της Ένωσης Νοσηλευτών Ελλάδος (ΕΝΕ).
Με αφορμή τη νοσηλευτική διημερίδα που πραγματοποιείται στο Ηράκλειο για την ασφαλή διαχείριση της φαρμακευτικής αγωγής, επισημαίνει ότι η σωστή φροντίδα των ασθενών δεν εξαρτάται μόνο από την εκπαίδευση των νοσηλευτών, αλλά και από την επαρκή στελέχωση και τις κατάλληλες συνθήκες εργασίας.
Η παρέμβαση του Δημήτρη Βρυσάλη Στην Επιστημονική Νοσηλευτική Διημερίδα «Ασφαλής Διαχείριση Φαρμακευτικής Αγωγής στο Σύγχρονο Νοσοκομείο»
Με αφορμή την επιστημονική διημερίδα της Νοσηλευτικής Υπηρεσίας, που πραγματοποιείται στο Ηράκλειο στις 6 Νοεμβρίου, με αντικείμενο την ασφαλή διαχείριση και χορήγηση της φαρμακευτικής αγωγής, θεωρούμε αναγκαίο να αναδείξουμε μια κρίσιμη διάσταση του ζητήματος: τη σύνδεση της ασφάλειας των ασθενών με τις πραγματικές συνθήκες εργασίας των νοσηλευτών στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου (ΠΑΓΝΗ).
Στο ΠΑΓΝΗ, η υποστελέχωση, οι μεγάλες αναλογίες ασθενών ανά νοσηλευτή, η εντατικοποίηση, οι συνεχόμενες βάρδιες και η ασφυκτική πίεση χρόνου αποτελούν καθημερινή πραγματικότητα. Δεν πρόκειται απλώς για εργασιακά προβλήματα. Είναι παράγοντες που επηρεάζουν άμεσα την ασφάλεια των ασθενών και την ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας.
Δεν αρκεί να εκπαιδεύεις τον νοσηλευτή στα «πέντε σωστά» της χορήγησης φαρμάκων, όταν ταυτόχρονα τον υποχρεώνεις να φροντίζει περισσότερους ασθενείς από όσους μπορεί να διαχειριστεί με ασφάλεια.
Η εκπαίδευση, χωρίς προσλήψεις, επαρκή στελέχωση και ουσιαστική οργάνωση της εργασίας, δεν αντιμετωπίζει τις πραγματικές αιτίες του προβλήματος. Αντίθετα, κινδυνεύει να μεταφέρει την ευθύνη από το σύστημα στον εργαζόμενο.
Αναμφίβολα, η ασφαλής χορήγηση φαρμάκων αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της επιστημονικής επάρκειας και της επαγγελματικής ευθύνης κάθε νοσηλευτή.
Ο νοσηλευτής έχει την ευθύνη να εφαρμόζει τους κανόνες ασφαλούς χορήγησης. Το κράτος και η διοίκηση έχουν την ευθύνη να εξασφαλίζουν τις συνθήκες για να μπορεί να τους εφαρμόζει.
Χρειάζεται, λοιπόν, να απαντήσουμε σε δύο κρίσιμα ερωτήματα:
Μπορεί να υπάρξει ασφάλεια για τον ασθενή χωρίς ασφάλεια και αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας για τον εργαζόμενο;
Μπορούμε να συζητάμε για την ατομική ευθύνη του νοσηλευτή, χωρίς να αναδεικνύουμε την ευθύνη του κράτους και της διοίκησης για την υποστελέχωση, την εντατικοποίηση και την οργάνωση της εργασίας;
Δεν θα δεχτούμε η κουλτούρα ασφάλειας να μετατραπεί σε μηχανισμό ενοχοποίησης των νοσηλευτών για τις συνέπειες της υποστελέχωσης και μιας πολιτικής που διαχρονικά αφήνει τα δημόσια νοσοκομεία να λειτουργούν στα όρια των αντοχών τους.
Η ασφάλεια των ασθενών δεν είναι υπόθεση αποκλειστικά ατομικής υπευθυνότητας του νοσηλευτή. Είναι ευθύνη ολόκληρου του συστήματος υγείας. Στο επίκεντρο αυτής της ευθύνης πρέπει να βρίσκονται οι ανάγκες των ασθενών, αλλά και οι πραγματικές συνθήκες μέσα στις οποίες εργάζονται οι υγειονομικοί.
Η ασφάλεια του ασθενούς δεν μπορεί να στηρίζεται στο φιλότιμο, στην υπερεργασία και στην εξάντληση του νοσηλευτή.
Απαιτούνται συγκεκριμένα μέτρα:
Μαζικές προσλήψεις μόνιμου νοσηλευτικού προσωπικού.
Ασφαλείς αναλογίες ασθενών ανά νοσηλευτή.
Επαρκής χρόνος για την ολοκληρωμένη νοσηλευτική φροντίδα.
Σύγχρονες υποδομές και κατάλληλος εξοπλισμός.
Ουσιαστική και διαρκής εκπαίδευση, εφαρμογή επιστημονικών πρωτοκόλλων και έμπρακτη στήριξη των νοσηλευτών από τη διοίκηση.
Μέτρα προστασίας των εργαζομένων από την εντατικοποίηση και την επαγγελματική εξουθένωση.
Δεν αντιπαραθέτουμε την εκπαίδευση με τη στελέχωση. Αντίθετα, υποστηρίζουμε ότι είναι αλληλένδετες προϋποθέσεις για την ασφαλή νοσηλευτική φροντίδα. Η εκπαίδευση χωρίς τις αναγκαίες συνθήκες άσκησης του νοσηλευτικού έργου κινδυνεύει να γίνει άλλοθι για τη μεταφορά των ευθυνών από το σύστημα στον εργαζόμενο.
Οι νοσηλευτές δεν ζητάμε επιβράβευση επειδή κρατάμε όρθια τα νοσοκομεία μέσα στην εξάντληση. Απαιτούμε να μπορούμε να ασκούμε το επιστημονικό και νοσηλευτικό μας έργο με επάρκεια, αξιοπρέπεια και ασφάλεια, τόσο για εμάς όσο και για τους ασθενείς μας.
Γιατί η ασφάλεια του ασθενούς δεν εξασφαλίζεται με περισσότερες ευθύνες στον νοσηλευτή, αλλά με τις αναγκαίες προϋποθέσεις για να μπορεί να κάνει σωστά τη δουλειά του.