Φανταστείτε να πηγαίνετε στον γιατρό επειδή η μνήμη σας τελευταία σάς προδίδει. Περιμένετε εξετάσεις, ίσως κάποιο φάρμακο ή μια σειρά από συστάσεις. Αντίθετα, ο γιατρός γράφει στη «συνταγή»: Περισσότερες συναντήσεις με φίλους, μια έξοδο στον κινηματογράφο, συμμετοχή σε μια ομάδα ή μερικές ώρες εθελοντισμού.
Μπορεί να ακούγεται ασυνήθιστο, ωστόσο αυτή η ιδέα της «κοινωνικής συνταγογράφησης» αποκτά ολοένα μεγαλύτερο επιστημονικό ενδιαφέρον. Νέα μελέτη δείχνει ότι η ενεργή κοινωνική ζωή στην τρίτη ηλικία συνδέεται με βραδύτερη γήρανση του εγκεφάλου και καλύτερες γνωστικές επιδόσεις.
Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στις 12 Αυγούστου στο Alzheimer’s & Dementia: The Journal of the Alzheimer’s Association και βασίζονται σε δεδομένα περισσότερων από 6.000 ηλικιωμένων που συμμετείχαν σε μεγάλη αμερικανική μελέτη για την υγεία και τη γήρανση.
Οι 9 δραστηριότητες που εξέτασαν οι επιστήμονες
Οι ερευνητές δεν περιορίστηκαν στο πόσους φίλους είχε κάθε συμμετέχων. Θέλησαν να αποτυπώσουν συνολικά πόσο ενεργά παρέμενε συνδεδεμένος με τους άλλους και με την καθημερινή ζωή.
Έτσι, οι ηλικιωμένοι συμπλήρωσαν ερωτηματολόγιο σχετικά με εννέα διαφορετικές μορφές κοινωνικής συμμετοχής. Μεταξύ άλλων εξετάστηκε εάν ήταν παντρεμένοι, εάν ζούσαν με άλλους ανθρώπους, εάν οδηγούσαν και μετακινούνταν, εάν έβγαιναν για ψυχαγωγία, συμμετείχαν σε συλλόγους ή μαθήματα, παρακολουθούσαν θρησκευτικές δραστηριότητες, επισκέπτονταν συγγενείς και φίλους, εργάζονταν ή πρόσφεραν εθελοντική εργασία.
Το μοτίβο που προέκυψε ήταν σαφές: Όσο πιο δραστήρια ήταν η κοινωνική ζωή των συμμετεχόντων, τόσο μεγαλύτερο ήταν το γνωστικό όφελος που καταγραφόταν.
Καλύτερη μνήμη, σκέψη και οργάνωση
Οι ηλικιωμένοι με μεγαλύτερη κοινωνική συμμετοχή παρουσίαζαν καλύτερες επιδόσεις στη μνήμη, αλλά και σε δεξιότητες που είναι απαραίτητες για την αυτονομία στην καθημερινότητα: Την ικανότητα να σκέφτονται, να οργανώνουν και να σχεδιάζουν.
Παράλληλα, η μεγαλύτερη κοινωνική δραστηριότητα συνδέθηκε με πιο αργή γήρανση του εγκεφάλου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι οι ερευνητές παρατήρησαν μια σχέση «δόσης – οφέλους». Όσο περισσότερο συμμετείχαν οι ηλικιωμένοι σε κοινωνικές δραστηριότητες, τόσο περισσότερα γνωστικά οφέλη εμφάνιζαν.
Τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν, βέβαια, ότι μια έξοδος με φίλους αποτελεί θεραπεία για την άνοια. Υποστηρίζουν όμως την ιδέα ότι η κοινωνική συμμετοχή μπορεί να αποτελέσει έναν ακόμη παράγοντα που αξίζει να εντάσσεται στις στρατηγικές υγιούς γήρανσης.
Μια διαφορετική «συνταγή» από τον γιατρό
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η πρακτική αξία της μελέτης. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι τέτοιες δραστηριότητες θα μπορούσαν να ενσωματωθούν σε ευρύτερα προγράμματα για την υγιή γήρανση και την υποστήριξη των ανθρώπων που θέλουν να παραμείνουν δραστήριοι και ανεξάρτητοι όσο μεγαλώνουν.
«Συνδέοντας μετρήσιμες κοινωνικές συμπεριφορές με συγκεκριμένα συστήματα του εγκεφάλου και με τη μακροπρόθεσμη γνωστική υγεία, η εργασία αυτή προσφέρει μια βιολογική βάση για την κοινωνική συνταγογράφηση», εξηγεί η επικεφαλής ερευνήτρια Dr. Cynthia Felix, μεταδιδακτορική ερευνήτρια Ψυχιατρικής και Γηριατρικής στο Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ.
Η έννοια είναι απλή. Mαζί με τις κλασικές συμβουλές για την υγεία, οι επαγγελματίες θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν τους μεγαλύτερους ανθρώπους να διατηρούν συγκεκριμένες μορφές κοινωνικής δραστηριότητας προσαρμοσμένες στις δυνατότητες και τα ενδιαφέροντά τους.
Και αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όσο ο παγκόσμιος πληθυσμός γερνά και η άνοια εξελίσσεται σε μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τα συστήματα υγείας.
Όπως επισημαίνει η Dr. Felix, τα νέα δεδομένα μπορούν να βοηθήσουν γιατρούς και κοινότητες να προτείνουν πιο στοχευμένες κοινωνικές δραστηριότητες στο πλαίσιο της υγιούς γήρανσης και της πρόληψης της άνοιας.
Το μήνυμα, πάντως, είναι πολύ πιο απλό από την επιστημονική ορολογία: Mεγαλώνοντας, η παρέα, οι έξοδοι, οι δραστηριότητες και η επαφή με τους άλλους δεν κάνουν απλώς την καθημερινότητα πιο ευχάριστη. Μπορεί να αποτελούν και πολύτιμη επένδυση για έναν εγκέφαλο που γερνά καλύτερα.
Πηγή: ygeiamou.gr