Παρά το γεγονός ότι η παραδοσιακή διατροφή της Κρήτης ,η οποία βασίζεται σε απλά υλικά, πλούσια σε χόρτα, όσπρια, φρούτα, λαχανικά και ελάχιστη κατανάλωση κρέατος, θεωρείται από τις πιο υγιεινές παγκοσμίως, το νησί παρουσιάζει τα υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας στην Ελλάδα .
Συχνά, οι προσπάθειες ανδρών και γυναικών για απώλεια βάρους δεν φέρνουν τα επιθυμητά αποτελέσματα.
Αυτό συμβαίνει είτε επειδή οι μέθοδοι που ακολουθούνται δεν είναι οι ενδεδειγμένες, είτε διότι παραλείπεται η σωματική άσκηση, η οποία αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιτυχία μιας τέτοιας προσπάθειας.
Όταν σκεφτόμαστε μια υγιεινή διατροφή, συνήθως δίνουμε έμφαση στις τροφές που καταναλώνουμε, στις θερμίδες και στα θρεπτικά συστατικά τους.
Ωστόσο, σύμφωνα με ολοένα και περισσότερες έρευνες, σημαντικό ρόλο φαίνεται να έχει και η ώρα κατά την οποία τρώμε.
Ο οργανισμός μας λειτουργεί με βάση έναν εσωτερικό βιολογικό ρυθμό, ο οποίος επηρεάζει τον ύπνο, την πείνα, την πέψη, τις ορμόνες και τον τρόπο με τον οποίο το σώμα διαχειρίζεται την τροφή.
Έτσι, ένα γεύμα μπορεί να έχει διαφορετική επίδραση στον οργανισμό ανάλογα με το αν καταναλωθεί νωρίς ή αργά μέσα στην ημέρα.
Έρευνες που αφορούν την απώλεια βάρους έχουν δείξει ότι η ώρα του μεσημεριανού γεύματος μπορεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο.
Σε μελέτη με 420 ενήλικες που ακολουθούσαν το ίδιο πρόγραμμα απώλειας βάρους, όσοι έτρωγαν το μεσημεριανό τους νωρίτερα έχασαν περισσότερα κιλά και μάλιστα γρηγορότερα από όσους έτρωγαν αργότερα. Παράλληλα, άλλη μικρή μελέτη έδειξε ότι το καθυστερημένο μεσημεριανό συνδεόταν με χειρότερο έλεγχο του σακχάρου και μικρότερη καύση υδατανθράκων.
Η ώρα του φαγητού φαίνεται να επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός διαχειρίζεται τη γλυκόζη. Όταν ένα γεύμα καταναλώνεται πολύ κοντά στην ώρα του ύπνου, το σώμα φαίνεται να επεξεργάζεται λιγότερο αποτελεσματικά τη γλυκόζη, με αποτέλεσμα υψηλότερα επίπεδα σακχάρου και μικρότερη παραγωγή ινσουλίνης.
Η διαδικασία αυτή συνδέεται και με τη μελατονίνη, την ορμόνη που αυξάνεται καθώς πλησιάζει η ώρα του ύπνου.
Το να τρώμε αργά μπορεί επίσης να επηρεάσει την πείνα της επόμενης ημέρας. Σύμφωνα με τις έρευνες που παρουσιάζονται, όσοι καταναλώνουν τα γεύματά τους αργότερα μπορεί να αισθάνονται περισσότερη πείνα και να εμφανίζουν αλλαγές στις ορμόνες που σχετίζονται με το αίσθημα κορεσμού. Επιπλέον, η καθυστερημένη κατανάλωση τροφής έχει συσχετιστεί με μεγαλύτερη τάση αποθήκευσης λίπους και, σε ορισμένες ομάδες, με υψηλότερο δείκτη μάζας σώματος.
Ωστόσο, δεν λειτουργούν όλοι οι άνθρωποι με τον ίδιο τρόπο. Ο λεγόμενος «χρονότυπος» επηρεάζει τις ώρες που προτιμά κάποιος να κοιμάται, να ξυπνά και να τρώει.
Οι άνθρωποι που είναι περισσότερο πρωινοί τύποι τείνουν να τρώνε νωρίτερα, ενώ οι βραδινοί τύποι συχνά μεταφέρουν τα γεύματά τους προς αργότερες ώρες. Ο χρονότυπος φαίνεται επίσης να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο το σώμα ανταποκρίνεται στην τροφή.
Ο ύπνος αποτελεί ακόμη έναν σημαντικό παράγοντα. Η έλλειψη ύπνου μπορεί να αυξήσει την πείνα και την επιθυμία για τροφές με υψηλή ενεργειακή πυκνότητα, γεγονός που μακροπρόθεσμα μπορεί να συμβάλει στην αύξηση του σωματικού βάρους.
Οι ειδικοί προτείνουν, όπου είναι εφικτό, να διατηρούμε σταθερές ώρες στα γεύματά μας, να καταναλώνουμε περισσότερες τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες νωρίτερα μέσα στην ημέρα και να επιλέγουμε ένα πιο ελαφρύ, πρωτεϊνούχο βραδινό.
Γενικά, το μεγαλύτερο γεύμα της ημέρας είναι προτιμότερο να καταναλώνεται νωρίτερα, ενώ το βραδινό καλό είναι να απέχει τουλάχιστον τρεις ώρες από την ώρα του ύπνου.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η διατροφή δεν αφορά μόνο το τι τρώμε, αλλά και το πότε τρώμε.
Η χρονική κατανομή των γευμάτων μέσα στην ημέρα φαίνεται να αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που μπορεί να επηρεάσει το βάρος, τον μεταβολισμό και τη γενικότερη υγεία.