Με σημαντικές ελλείψεις σε προσωπικό και υποδομές εξακολουθεί να λειτουργεί η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας στην Κρήτη, δυσχεραίνοντας την εξυπηρέτηση των πολιτών και περιορίζοντας τη δυνατότητα αποσυμφόρησης των νοσοκομείων.
Η εικόνα που παρουσιάζουν τα Κέντρα Υγείας του νησιού αποτυπώνει το μέγεθος του προβλήματος. Όπως έχει επισημάνει ο πρόεδρος των εργαζομένων στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας Κρήτης, Παναγιώτης Παπαθεοδώρου, από τις 1.700 προβλεπόμενες οργανικές θέσεις καλύπτονται μόλις περίπου 700, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 40% των αναγκών σε επίπεδο οργανικών θέσεων. Παράλληλα, περισσότερο από το ένα τρίτο του προσωπικού που σήμερα υπηρετεί στις δομές εργάζεται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου.
Οι ελλείψεις αυτές έχουν άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινή λειτουργία των δομών και στην εξυπηρέτηση των ασθενών. Ο στόχος της παροχής ολοκληρωμένης φροντίδας κοντά στον τόπο κατοικίας των πολιτών, ώστε να περιορίζεται η προσέλευση στα νοσοκομεία, παραμένει δύσκολος, όσο δεν εξασφαλίζονται το αναγκαίο ανθρώπινο δυναμικό και οι απαιτούμενοι οικονομικοί πόροι.
Ανακαινίσεις χωρίς το απαραίτητο προσωπικό
«Οι παρεμβάσεις αναβάθμισης και ανακαίνισης των κτιριακών υποδομών δεν αρκούν από μόνες τους για να αλλάξουν την κατάσταση, εφόσον δεν συνοδεύονται από την πρόσληψη γιατρών και άλλων εργαζομένων, επισημαίνουν οι εκπρόσωποι του κλάδου» είπε στο patris.gr ο κ.Παπαθεοδώρου.
Η υποστελέχωση επηρεάζει και τις επιμέρους υπηρεσίες των Κέντρων Υγείας. Σε πολλές περιπτώσεις, τα εργαστηριακά τμήματα λειτουργούν μέρα παρά μέρα, ενώ οι ακτινολογικές υπηρεσίες παρέχονται μόνο κατά τις πρωινές ώρες. Οι περιορισμοί αυτοί δυσκολεύουν την έγκαιρη εξυπηρέτηση των ασθενών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, οδηγούν στην αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων για τη διενέργεια των απαραίτητων εξετάσεων.
Ελλείψεις και στα πληρώματα των ασθενοφόρων
Προβλήματα καταγράφονται και στη στελέχωση των πληρωμάτων των ασθενοφόρων. Η αξιοποίηση στρατιωτικών για την κάλυψη μέρους των αναγκών, η οποία είχε παρουσιαστεί ως προσωρινή λύση, εξακολουθεί να εφαρμόζεται, χωρίς να αντιμετωπίζει οριστικά τις ελλείψεις.
Όπως υπογραμμίζει ο πρόεδρος εργαζομένων, η κάλυψη των αναγκών απαιτεί εξειδικευμένο προσωπικό και εκπαιδευμένους διασώστες, με τις κατάλληλες γνώσεις για την αντιμετώπιση επειγόντων περιστατικών και την ασφαλή μεταφορά των ασθενών.
Η ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας αποτελεί, σύμφωνα με τους εργαζομένους, βασική προϋπόθεση για να περιοριστεί η πίεση που δέχονται τα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών των νοσοκομείων.
Για να επιτευχθεί αυτό, ωστόσο, απαιτείται ουσιαστικός σχεδιασμός, επαρκής χρηματοδότηση και κάλυψη των κενών με μόνιμο και κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό.
Χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις, οι δυνατότητες των Κέντρων Υγείας να ανταποκριθούν στον ρόλο τους παραμένουν περιορισμένες, με τους πολίτες να εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας κοντά στον τόπο κατοικίας τους.
Αιματολογικές εξετάσεις: Με κούριερ στα νοσοκομεία
Ακόμα και για απλές αιματολογικές εξετάσεις, τα Κέντρα Υγείας αδυνατούν να πραγματοποιήσουν την εργαστηριακή ανάλυση εντός της μονάδας, στέλνοντας τα δείγματα στα νοσοκομεία.
Ο ομότιμος καθηγητής Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου Κρήτης, Αλέξανδρος Βγόντζας, μίλησε στην «Π» για την περίπτωση νεαρού ασθενούς του από τη Μεσαρά.
Ο ασθενής πήγε στο Κέντρο Υγείας Μοιρών προκειμένου να υποβληθεί σε έναν τυπικό ιατρικό έλεγχο.
Ωστόσο, ενημερώθηκε ότι το Κέντρο Υγείας θα πραγματοποιούσε μόνο την αιμοληψία, ενώ το δείγμα επρόκειτο να σταλεί στο ΠΑΓΝΗ, από όπου και θα αναμένονταν τα αποτελέσματα.
Προκειμένου να αποφύγει τις καθυστερήσεις, ο ασθενής αναγκάστηκε τελικά να απευθυνθεί σε ιδιωτικό ιατρικό κέντρο της περιοχής.
«Είναι απίστευτο ότι σε ένα Κέντρο Υγείας δεν γίνονται ούτε απλές αιματολογικές και πρέπει να τις κάνει το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου. Τι είδους Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας είναι αυτή;» διερωτάται ο κ. Βγόντζας.
Η απάντηση της Διεύθυνσης του Κέντρου Υγείας
Σε επικοινωνία με τη διευθύντρια του Κέντρου Υγείας Μοιρών, Μαρία Φασουλάκη Κουτεντάκη,ενημερωθήκαμε ότι το Κ.Υ. κάνει τις αιμοληψίες με ραντεβού, όλα τα δείγματα αίματος αποστέλλονται καθημερινά (εκτός Παρασκευής) στο ΠΑΓΝΗ μέσω εταιρείας courier.
Οι εργαστηριακές εξετάσεις πραγματοποιούνται εξ ολοκλήρου στο νοσοκομείο, το οποίο στη συνέχεια ενημερώνει για τα αποτελέσματα.
Να σημειωθεί ότι αυτή η διαδικασία, ακολουθείται από όλα τα Κέντρα Υγείας,που κάνουν αιμοληψίες και στέλνουν τα δείγματα για έλεγχο στα νοσοκομεία.
Η ίδια ανέφερε ότι το Κέντρο Υγείας παρέλαβε τον τελευταίο μήνα νέο βιοιατρικό εξοπλισμό, όμως μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμία επίσημη ενημέρωση για το πώς και το πότε αυτός θα τεθεί σε λειτουργία.
«Η διεκπεραίωση των εργαστηριακών αιματολογικών εξετάσεων όσον αφορά τα Κέντρα Υγείας της Κρήτης είναι απόλυτα εξαρτημένη από τα κατά τόπους νοσοκομεία», είπε στο patris.gr ο πρόεδρος των εργαζομένων στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας Κρήτης κ.Παπαθεοδώρου ο οποίος εξήγησε:
«Για παράδειγμα τα δείγματα από το Κέντρο Υγείας Αρκαλοχωρίου αποστέλλονται στο Βενιζέλειο νοσοκομείο, από το Κέντρο Υγείας Χαράκα στο ΠΑΓΝΗ. Παρομοίως το Γενικό Νοσοκομείο Χανίων εξυπηρετεί τα κέντρα υγείας του νομού Χανίων και το Νοσοκομείο Ρεθύμνου τις αντίστοιχες δομές της περιφέρειας Ρεθύμνου.»
Είμαστε η μόνη Περιφέρεια χωρίς αυτόνομα Κεντρικά Διαγνωστικά Εργαστήρια
Ο ίδιος, σημείωσε: Πρέπει κάποτε να ανοίξει η συζήτηση γιατί δεν εφαρμόζεται ο νόμος 4486/2017 που προβλέπει την ίδρυση αυτόνομων Κεντρικών Διαγνωστικών Εργαστηρίων στα οποία αναφέρονται οι δομές ΠΦΥ.
Η Κρήτη είναι η μόνη υγειονομική περιφέρεια στην οποία δεν λειτουργούν παρόμοια κέντρα , τα οποία αφενός θα μειώσουν το φόρτο των εργαστηρίων των νοσοκομείων , αφετέρου θα αποδοθεί στον προϋπολογισμό της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας όλο αυτό το παραγόμενο εργαστηριακό έργο.
Απαραίτητο είναι επίσης η στελέχωση των εργαστηρίων των Κέντρων Υγείας με προσωπικό και εξοπλισμό , ώστε να μπορούν να παρέχουν μια πλήρη βασική κάλυψη στον πληθυσμό ευθύνης τους , χωρίς ο κόσμος να χρειάζεται να προστρέχει σε ιδιωτικά κέντρα ή στα γενικά νοσοκομεία.
Βρύσαλης: Συνεχής υποβάθμιση της ΠΦΥ σε βάρος των πολιτών
Σε δηλώσεις του ο πρόεδρος εργαζομένων του ΠΑΓΝΗ Δημήτρης Βρύσαλης, σημείωσε:
«Η απόφαση του 2017, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, για τη μεταφορά των εργαστηριακών εξετάσεων των Κέντρων Υγείας στα νοσοκομεία την οποία διατήρησε και η ΝΔ, αποδεικνύει ότι διαχρονικά οι κυβερνήσεις δεν έχουν ως προτεραιότητα την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου και πλήρως στελεχωμένου συστήματος Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας σε πόλεις και χωριά.
Αντί για την ουσιαστική ενίσχυση των Κέντρων Υγείας με προσωπικό, εξοπλισμό και εργαστήρια, προωθείται η υποβάθμιση του ρόλου τους, με αποτέλεσμα να περιορίζονται σε δομές στοιχειώδους αντιμετώπισης επειγόντων περιστατικών και να μεταφέρεται πρόσθετος φόρτος στα ήδη επιβαρυμένα νοσοκομειακά εργαστήρια.
Δεν αρκεί να ανακαινίζονται τα κτίρια, όταν δεν υπάρχουν οι εργαζόμενοι που χρειάζονται για να λειτουργήσουν. Δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως αναβάθμιση η ανακαίνιση των υποδομών, όταν οι ασθενείς εξακολουθούν να αναγκάζονται να μετακινούνται, να ταλαιπωρούνται και να απευθύνονται στα νοσοκομεία για υπηρεσίες που θα έπρεπε να παρέχονται ολοκληρωμένα στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.
Οι κάτοικοι της υπαίθρου έχουν δικαίωμα σε έγκαιρες, δωρεάν και αξιόπιστες εξετάσεις, κοντά στον τόπο κατοικίας τους. Αυτό προϋποθέτει επαρκώς στελεχωμένα Κέντρα Υγείας, σύγχρονο εξοπλισμό, λειτουργικά εργαστήρια και μόνιμο προσωπικό, όχι αποσπασματικές λύσεις που μεταφέρουν τις ελλείψεις από τη μία δημόσια δομή στην άλλη.»