Αντιμέτωπες με χρόνια λειτουργικά προβλήματα, έλλειψη φοιτητικής μέριμνας και ακαδημαϊκή υποβάθμιση βρίσκονται οι Ανώτερες Σχολές Τουριστικής Εκπαίδευσης (Α.Σ.Τ.Ε.), στην Κρήτη και την Ρόδο, την ίδια ώρα που ο τουριστικός κλάδος της χώρας αναζητά επειγόντως εξειδικευμένα στελέχη.
Η αντίφαση ανάμεσα στην αλματώδη ανάπτυξη του ελληνικού τουρισμού και την κατάσταση των σχολών αποτυπώνεται στα τρία κυριότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά σπουδαστές και απόφοιτοι.
Καμία στήριξη στους σπουδαστές
Η καθημερινότητα των φοιτητών στις τουριστικές περιοχές της Κρήτης και της Ρόδου συνοδεύεται από μεγάλο οικονομικό βάρος. Οι σχολές δεν προσφέρουν πρόσβαση σε φοιτητικές εστίες ούτε διαθέτουν οργανωμένες δομές δωρεάν σίτισης. Σε συνδυασμό με τα ιδιαίτερα υψηλά ενοίκια που επικρατούν στις περιοχές αυτές, το κόστος διαβίωσης καθίσταται για πολλούς δυσβάσταχτο. Αποτέλεσμα της κατάστασης αυτής είναι τα υψηλά ποσοστά φοιτητικής διαρροής, καθώς και η αναγκαστική απόφαση πολλών σπουδαστών να εργάζονται παράλληλα για να καλύψουν τα έξοδά τους, εις βάρος των σπουδών τους.
Πτυχία επιπέδου… ΙΕΚ
Ένα από τα πιο σοβαρά αιτήματα της κοινότητας των Α.Σ.Τ.Ε. αφορά στην ακαδημαϊκή και επαγγελματική αναγνώριση του πτυχίου τους. Αν και οι φοιτητές εισάγονται στις σχολές μέσω των Πανελληνίων Εξετάσεων, το πτυχίο τους παραμένει καθηλωμένο στο Επίπεδο 5 του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων. Αυτό σημαίνει ότι εξισώνεται με τα πτυχία των Σχολών Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΑΕΚ – πρώην ΙΕΚ).
Η συγκεκριμένη κατάταξη προκαλεί έντονες αντιδράσεις, καθώς το πρόγραμμα σπουδών των Α.Σ.Τ.Ε. είναι ιδιαίτερα απαιτητικό: περιλαμβάνει τρία έτη θεωρητικής και εργαστηριακής εκπαίδευσης, καθώς και εννέα μήνες υποχρεωτικής πρακτικής άσκησης. Φορείς και σπουδαστές ζητούν την άμεση επανεξέταση του πλαισίου, ώστε ο τίτλος σπουδών να ανταποκρίνεται στο πραγματικό επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων που αποκτούν.
Συνεχείς αλλαγές
Η έλλειψη σταθερότητας στο πρόγραμμα σπουδών επιτείνει την ανησυχία για το μέλλον των σχολών. Τον Δεκέμβριο του 2020 αποφασίστηκε η παράταση της διάρκειας σπουδών σε οκτώ εξάμηνα, μια κίνηση που δημιούργησε προσδοκίες για την πολυπόθητη ακαδημαϊκή αναβάθμιση. Ωστόσο, στην πράξη η αλλαγή αυτή περιορίστηκε μόνο στην αύξηση των πιστωτικών μονάδων (ECTS), χωρίς να αλλάξει η ουσιαστική βαθμίδα του πτυχίου. Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα τους αποφοίτους των ετών 2025 και 2026, οι οποίοι βλέπουν τον χρόνο των σπουδών τους να αυξάνεται, χωρίς όμως το αντίστοιχο αντίκρισμα στην αγορά εργασίας και την περαιτέρω ακαδημαϊκή τους εξέλιξη.
Το αίτημα για εκσυγχρονισμό και ουσιαστική στήριξη των Α.Σ.Τ.Ε. παραμένει πιο επίκαιρο από ποτέ, με τους αρμόδιους φορείς να επισημαίνουν ότι η αναβάθμιση της τουριστικής εκπαίδευσης είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ποιότητα του ίδιου του ελληνικού τουριστικού προϊόντος.