Ακραίο μέτρο υπέρ του εργαζομένου ή πρόκειται για ένα νέο μοντέλο για την οικονομία του 21ού αιώνα και τη βελτίωση των συνθηκών ζωής όλων μας;
Το θέμα της τετραήμερης εργασίας δεν είναι νέο, έχει συζητηθεί, τα αποτελέσματα λίγο πολύ είναι γνωστά, αλλά όχι και εφαρμόσιμα. Τι συνέβη όμως σε χώρες που στήριξαν και εφάρμοσαν αυτή την ιδέα;
Το πρώτο κράτος που τόλμησε να πειραματιστεί ήταν η πάντα προοδευτική Ισλανδία. Μεταξύ 2015 και 2019 διεξήχθησαν δύο μεγάλης κλίμακας πειράματα που κάλυψαν περίπου το 1,3 % του εργατικού δυναμικού της Ισλανδίας, σε διάφορες υπηρεσίες του Δημοσίου.
Σύμφωνα με το newmoney.gr, εργαζόμενοι μείωσαν το εβδομαδιαίο ωράριό τους από 40 σε 35 ή 36 ώρες, χωρίς μείωση στον μισθό. Τα αποτελέσματα «μιλάνε» από μόνα τους.
Σημαντική βελτίωση στην ευημερία των εργαζομένων, μειωμένο στρες και burnout, ενώ η παραγωγικότητα παρέμεινε σταθερή ή ακόμη και αυξήθηκε. Το Λογιστικό Τμήμα του Ρέικιαβικ παρουσίασε αύξηση 6,5% στους αριθμούς διεκπεραίωσης τιμολογίων, ενώ, στο τμήμα εγγράφων της Αστυνομίας του Ρέικιαβικ, ο χρόνος επεξεργασίας αιτήσεων μειώθηκε από έξι σε δύο ημέρες.
Μετά τα πειράματα, το 86% των εργαζομένων απέκτησε το δικαίωμα να διαπραγματευτεί μικρότερο ωράριο εργασίας.
Ακολούθησε η Ιαπωνία, όπως αναφέρει το ίδιο δημοσίευμα, ένα κράτος με μακρά παράδοση στην πολύωρη εργασία. Τον Αύγουστο του 2019, η Microsoft Japan εφάρμοσε το πρόγραμμα-πιλότο “Work Life Choice Challenge Summer 2019”.
Έκλεινε τα γραφεία κάθε Παρασκευή, χορηγώντας πλήρη αμοιβή στους εργαζόμενους. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: Παρατηρήθηκε αύξηση της παραγωγικότητας κατά περίπου 39,9%-40%, μετρώντας τις πωλήσεις ανά εργαζόμενο σε σχέση με τον Αύγουστο του προηγούμενου έτους.
Επιπλέον, η χρήση ηλεκτρικής ενέργειας μειώθηκε κατά περίπου 23%, ενώ η εκτύπωση χαρτιών μειώθηκε κατά 59%.
Πιο παραδοσιακές κοινωνίες εργαζομένων, όπως η Μεγάλη Βρετανία, αποφάσισαν να δώσουν στο πείραμα μια ευκαιρία. Ο μεγαλύτερος πιλότος τετραήμερης εργασίας διεξήχθη στο Ηνωμένο Βασίλειο μεταξύ Ιουνίου και Δεκεμβρίου 2022, με τη συμμετοχή 61 εταιρειών και περίπου 2.900 εργαζομένων.
Το 92% των εταιρειών αποφάσισε να συνεχίσει το μοντέλο μετά το τέλος του πιλότου στους συγκεκριμένους εργαζόμενους, ενώ το 50% από αυτές υιοθέτησε το μοντέλο ως μόνιμη πρακτική, σύμφωνα με στοιχεία του 2024.
Ο μέσος όρος αύξησης εσόδων που παρουσίασαν όλες οι εταιρείες ήταν 1,4% (κάποιες, βέβαια, κατέγραψαν αύξηση ως και 34%). Εντυπωσιακό, όμως, ήταν το ποσοστό των αποχωρήσεων, το οποίο μειώθηκε κατά 57%.
Η Ολλανδία είναι το πιο προοδευτικό ευρωπαϊκό κράτος σε αυτόν τον τομέα. Πάνω από το 50% των γυναικών και σχεδόν το 20% των ανδρών εργάζονται λιγότερες από 30 ώρες την εβδομάδα.
Ο μέσος όρος πραγματικών εβδομαδιαίων ωρών εργασίας είναι περίπου 32,1 ώρες, ο χαμηλότερος στην Ε.Ε. Παρότι το τετραήμερο δεν ισχύει γενικά, πολλές εταιρείες -όπως η &samhoud και η Hey Honey-, ειδικά στο Άμστερνταμ, έχουν εφαρμόσει το μέτρο.