“It ain’t over till the fat lady sings” («Δεν τελείωσε μέχρι να τραγουδήσει η χοντρή κυρία»)… κανείς δεν πρέπει να θεωρεί δεδομένο το αποτέλεσμα πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία.
Η έκφραση προέρχεται πιθανότατα από τον κόσμο της όπερας και τη γνωστή αναφορά στη Βαλκυρία Μπρουνχίλντε του Richard Wagner, της οποίας η τελική άρια σηματοδοτεί το πραγματικό τέλος του έργου. Μεταφορικά, λοιπόν, «το τέλος» έρχεται μόνο όταν ολοκληρωθεί η παράσταση. Αυτά, για να γνωρίζουμε και να μαθαίνουμε.
Πάμε λοιπόν στα καθ’ ημάς των ημερών… Οι δημοσκοπήσεις μπορεί να καταγράφουν τάσεις, να αποτυπώνουν τη συγκυρία και να δίνουν ένα πρώτο στίγμα για το πολιτικό κλίμα, ωστόσο απέχουν ακόμη από το να αποτελούν το τελικό αποτέλεσμα.
Όσο κι αν τα ποσοστά ανεβοκατεβαίνουν και οι πολιτικοί αναλυτές επιχειρούν να ερμηνεύσουν τα ευρήματα, η πραγματική μάχη κρίνεται στην κάλπη.
Η αλήθεια, όμως, είναι ότι οι δημοσκοπήσεις δεν είναι εκλογές. Αποτελούν ένα στιγμιότυπο της κοινής γνώμης τη δεδομένη χρονική στιγμή, καταγράφοντας διαθέσεις, τάσεις και πολιτικούς συσχετισμούς που μπορεί να μεταβληθούν ακόμη και μέσα σε λίγες ημέρες.
Όσο χρήσιμες κι αν είναι για την εξαγωγή συμπερασμάτων, δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την πραγματική διαδικασία της λαϊκής ετυμηγορίας.
Η πολιτική ιστορία, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, έχει αποδείξει πολλές φορές ότι οι κάλπες κρύβουν εκπλήξεις. Υπήρξαν περιπτώσεις όπου κόμματα εμφανίζονταν δημοσκοπικά ισχυρά, αλλά τελικά δεν κατάφεραν να μετατρέψουν τη δυναμική τους σε ψήφους.
Αντίστοιχα, δεν ήταν λίγες οι φορές που πολιτικοί σχηματισμοί ή πρόσωπα που θεωρούνταν «ξεγραμμένα» κατέγραψαν καλύτερες επιδόσεις από τις προβλεπόμενες.
Γι’ αυτό και όσοι σπεύδουν να προεξοφλήσουν νικητές και ηττημένους, καλό θα ήταν να «κρατούν μικρό καλάθι». Οι μετρήσεις αποτελούν χρήσιμο εργαλείο, όχι όμως και το τέλος της διαδρομής. Μέχρι να ανοίξουν οι κάλπες και να μετρηθεί η τελευταία ψήφος, όλα τα ενδεχόμενα παραμένουν ανοιχτά.
Στην πολιτική, άλλωστε, η αλαζονεία της πρόωρης νίκης έχει αποδειχθεί πολλές φορές επικίνδυνη. Το ίδιο και η πρόωρη αποδοχή της ήττας. Οι εκλογές κερδίζονται ή χάνονται την ημέρα που οι πολίτες προσέρχονται στις κάλπες και όχι όταν δημοσιεύεται μια μέτρηση κοινής γνώμης.
Όπως λέει λοιπόν και η γνωστή έκφραση που προαναφέρθηκε… «Δεν τελείωσε μέχρι να τραγουδήσει η χοντρή κυρία». Και, στην πολιτική, η «χοντρή κυρία» δεν είναι άλλη από την κάλπη. Αυτή έχει πάντα τον τελευταίο λόγο.