Κάθε αρχές Σεπτεμβρίου βιώνουμε τα ίδια και απαράλλαχτα, αλλά όμορφα και άκρως νοσταλγικά συναισθήματα, που αυτομάτως μας μεταφέρουν νοερά κάποιες δεκαετίες πίσω στον χρόνο. Κι αυτό γιατί σε κάθε γειτονιά μας, είτε σε πόλη ζούμε, είτε σε κωμοπόλεις και χωριά, πάντα θα υπάρχει δίπλα μας ένα νηπιαγωγείο, σχολείο, ή γυμνάσιο, που θα ανοίγει τις σιδερένιες συνήθως βαριές πύλες του και θα πλημμυρίσουν οι αυλές του με χαρούμενες και ξένοιαστες φωνές μετά από τόσον καιρό καλοκαιριάτικης ησυχίας.
Έτσι λοιπόν, παρατηρώντας τους σύγχρονους μαθητές, σε όλες τις βαθμίδες που βρίσκονται, παλινδρομούμε αναγκαστικά σε εκείνα τα χρόνια μας στα οποία ήταν συχνό το φαινόμενο οι μαθητές να είναι εφοδιασμένοι με την περίφημη ορθογώνια μαύρη πλάκα μέσα στο ξύλινο πλαίσιο, πάνω στην οποία γράφαμε τις σημειώσεις μας εκείνες τις πολύ μακρυνές δεκαετίες, τους γνωστούς μαυροπίνακες των τάξεων με τις άσπρες κιμωλίες, το μελανοδοχείο λίγο αργότερα, τις σχολικές κοριτσίστικες ποδιές και το πρώτο κουδούνι, που τόσο απέχουν από τα κινητά τηλέφωνα των μαθητών και τους σημερινούς διαδραστικούς πίνακες των τάξεων.
Συνηθισμένη λοιπόν η θέα στα πεζοδρόμια οι μικροί μαθητές με τις ογκώδεις και βαριές τσάντες τους στον ώμο, που απ’ ότι φαίνεται τελευταία αντικαταστάθηκαν από εκείνες με ροδάκια, όλα αυτά τόσο μακρυά από εκείνη την πρωινή προσευχή στην αυλή του σχολείου μας.
Τότε που ακούγαμε από το στόμα του διευθυντή του σχολείου με παρόντες όλους τους δασκάλους ή καθηγητές, αναλόγως, το πρώτο καλωσόρισμα των μαθητών, καινούργιων και παλιότερων, τις περίφημες ανακοινώσεις, αρκετές προτροπές και φυσικά τις απαραίτητες νουθεσίες, πριν μπούμε ο καθένας στην τάξη του.
Με την πάροδο των χρόνων και των καιρών, τα βιβλιοπωλεία πλημμύριζαν από μαθητές διαφόρων ηλικιών, οι μικρότεροι με τους γονείς τους, για την αγορά όλων των απαραίτητων ειδών της νέας σχολικής χρονιάς. Συνηθισμένα μαθητικά αξεσουάρ εκείνων των εποχών, οι συνήθεις τσάντες, ο χάρακας, τα μολύβια, η γομολάστιχα, η ξύστρα, η τόσο όμορφη, πρακτική και λίαν απαραίτητη κασετίνα λίγο μετά, για συχνή χρήση.
Όλα αυτά φυσικά, μάλλον τα περισσότερα είναι πιθανότατα άγνωστα στους σημερινούς μαθητές, τη στιγμή που οι νέοι μας τώρα είναι απόλυτα εξοικειωμένοι με το διαδίκτυο, κάνοντας οι μεγαλύτεροι ευρεία χρήση τα τάμπλετ, τους υπολογιστές και την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Τι θα μπορούσε σήμερα να σημαίνει για έναν μαθητή το μελανοδοχείο με την πένα, το στυπόχαρτο, που αμφιβάλλω ειλικρινά αν υπάρχουν ακόμα και εκτίθενται στα σχολικά μουσεία ως σπουδαία και αναπόσπαστα αρχαιολογικά ευρήματα περασμένων εποχών!
Κι όμως, έστω με κείνη την πανάρχαια υλικοτεχνική υποδομή και εκείνες τις συνθήκες και τις σκληρές διδακτικές μεθόδους, πολλές γενιές στην πατρίδα μας κατάφεραν να προχωρήσουν επαγγελματικά και κοινωνικά, να φτάσουν τη χώρα μας στο σημερινό σημείο, και να προκόψουν χάρη στη θέληση και κυρίως στο μεράκι κάποιων ηρωικών και αποφασιστικών δασκάλων μας, τους οποίους όλες οι γενιές μας ευγνωμονούν και τιμούν ποικιλοτρόπως. Κάπως έτσι μεγαλώσαμε, κάπως έτσι φτάσαμε έως εδώ σήμερα, με όλα εκείνα τα ελάχιστα ερεθίσματα των εποχών σε κείνες τις κλειστές κοινωνίες.
Αλλά οι καιροί αλλάζουν πάντα! Απαρέγκλιτος νόμος της φυσικής. Όμως δεν μπορώ να μην σκεφτώ ότι δυστυχώς τότε δεν υπήρχαν υπουργοί ενταγμένοι σε ένα ισχυρό επιτελικό κράτος να μας φωτίσουν και εμπλουτίσουν με τις υψηλές τους ιδέες, τις σύγχρονες, τις τόσο απαραίτητες, περί όλων αυτών που διαβάσαμε τελευταία.
Όπως, για παράδειγμα, κάποιες ευφυέστατες και λίαν πατριωτικές ιδέες περί υποχρεωτικής ένταξης όλων των λαθρομεταναστών στα χωριά μας και αντιπροσώπευσής τους στα Δημοτικά Συμβούλια των Δήμων της χώρας, ώστε να νιώσουμε κατάσαρκα και να κοινωνήσουμε με το λίαν απαραίτητο νάμα της πολυπολιτισμικότητας! Κάποιες άλλες ιδέες και προτάσεις που εντάσσονται στην αποκαλούμενη γουόκ ατζέντα περί ξεχαρβαλώματος κάθε έννοιας οικογένειας! Της πλήρους διάλυσης, δηλαδή, της υφιστάμενης κοινωνικής συνοχής.
Δεν είχαμε δυστυχώς εκείνες τις εποχές τα ονομαζόμενα μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια, τα οποία αποφεύγουμε να τα ονομάσουμε, με τόση υποκρισία και ανάμικτο φόβο, όπως είναι, δηλαδή ιδιωτικά, όμως ξεχαρβαλωμένα χωρίς δομή και οργάνωση, όπως απέδειξε η συνέχεια με την παραίτηση κάποιων πρυτάνεων μέσα σε ορυμαγδό καταγγελιών περί αφάνταστης κυβερνητικής προχειρότητας, δεν είχαμε λοιπόν την περίφημη επιτελική ασυναρτησία και όλα ετούτα τα πρωτοφανή και κατάπτυστα που γνωρίζουμε με τόση συσσωρευμένη θλίψη τα τελευταία χρόνια για τη συνεχιζόμενη κατάντια της χώρας μας.
Αλλά ας μην προχωρήσουμε άλλο περιγράφοντας και σκιαγραφώντας τη λυπηρή -ομολογουμένως- σύγχρονη πραγματικότητα, κι ας στραφούμε νοερά σε ένα μεγάλο τέκνο κάποιου προηγούμενου αιώνα. «Καμιά φορά πιστεύουμε ότι νοσταλγούμε έναν μακρυνό τόπο, ενώ στην πραγματικότητα νοσταλγούμε μόνο τον χρόνο που ζήσαμε εκεί, τότε που ήμασταν πιο νέοι και πιο φρέσκοι.
Έτσι λοιπόν μας ξεγελάει ο χρόνος φορώντας τη μάσκα του χώρου», έγραφε κάποτε ο μεγάλος Σοπενχάουερ, συνεχίζοντας ότι, «αν ταξιδέψουμε ως εκεί, θα συνειδητοποιήσουμε την πλάνη μας»!
Ο Γεώργιος Νικ. Σχορετσανίτης είναι τέως διευθυντής Χειρουργικής και συγγραφέας