Μολόχα τα ψωμάκια σου -ακόμα τα θυμάμαι
Συνέχεια στις παρέες μου -συχνά τα ιστορούμαι.
Με τα ψωμάκια σου μεγάλωσα -της Κατοχής τα χρόνια
Τον θεό προσκυνώ συνέχεια -που είμαι στη ζωή ακόμα.
Μολόχα μου σε ονειρεύτηκα -τώρα στα γηρατειά μου
Πως μάζευα τα ψωμάκια σου -να τρώνε τα παιδιά μου.
Της τσουκνίδας τις πληγές θεράπευες -στα πόδια και στα χέρια
Που δεν είχαμε φάρμακα -να γιάνουμε μια και πέρα.
Ανάθεμά σε Κατοχή -που μου άφησες σημάδια
Τώρα όλα τα βλέπω στον ύπνο μου -και ξαγρυπνώ τα βράδια.
Σήμερα που είμαι στη ζωή -κανείς δε με πιστεύει
Όλα αυτά που τράβηξα -και ο νους μου ταξιδεύει.
Αυτά και άλλα πολλά βίωσε ο άνθρωπος την παλιά εποχή στη διατροφή και με τους πολέμους. Σήμερα, όλα μένουν άγνωστα εις τη νέα εποχή. Πώς είναι γραμμένα στα βιβλία, κανείς δεν ενδιαφέρεται να τα μάθει. Αυτοί που την υπηρετούν σήμερα έχουν άγνοια όλων αυτών, που δώσανε οι πρόγονοί τους μάχη για να μείνουν στη ζωή τους. Σήμερα, όλα αυτά μόνο οι ηλικιωμένοι που τα ζήσανε τα λένε στα παιδιά και στα εγγόνια τους και ό,τι μάθουν.
Πρόσφατα ένας ηλικιωμένος, ο Μ. Μανώλης, που ζει σε μακρινό προάστιο της πόλης μας, πήγε στην αφετηρία του αστικού λεωφορείου για να κατέβει στην πόλη να πάρει τα φάρμακά του και για να συναντήσει έστω έναν φίλο του από τους πολλούς που έχει να πιούνε μαζί τον καφέ τους. Εκεί που στεκότανε, στην άκρη του δρόμου βλέπει μια μεγάλη μολόχα φορτωμένη με πολλούς στρογγυλούς καρπούς σε σχήμα ψωμιού της παλιάς εποχής.
Αμέσως δάκρυσε που θυμήθηκε την Κατοχή, που ήτανε το αγαπητό τους φυτό, επειδή όταν ωριμάζανε οι μολόχες το καλοκαίρι, τις τρώγανε όταν πεινούσανε. Έκοψε, όπως μας είπε, ένα μεγάλο κλαδί με τους καρπούς του και το πήρε κοντά του για να το δείχνει στους φίλους του να το θυμηθούν και στους νέους για να το μάθουν. Αφού πήρε τα φάρμακά του, πήγε στο στέκι για τον καφέ του και αντί για έναν, βρήκε τρεις και κάθισε μαζί τους.
Όλοι τους είδανε τη μολόχα που κρατούσε και απορήσανε και τους είπε πού τη βρήκε και γιατί την πήρε. Πράγματι, ενθουσιαστήκανε και συγχρόνως θυμηθήκανε τα δικά τους βιώματα της Κατοχής που τους ανακούφιζε λίγο την πείνα στα σπίτια τους. Ο πρώτος θυμήθηκε όταν ήτανε 13 ετών που τον είχε πει η μάνα του «Να πας παιδί μου στο χωράφι μας που στην άκρη του έχει πολλές μολόχες να γεμίσεις ένα κουβά ψωμάκια να τα φάμε όλοι μαζί το βράδυ γιατί έχω λίγο ψωμί». Αυτό δεν θα το ξεχάσω ποτέ.
Και ο άλλος πρόσθεσε ότι όταν πήγα με τη μάνα μου στο περιβόλι μας, άθελά μου πέρασα από εκεί που είχε πολλές τσουκνίδες και τα χέρια και τα πόδια μου βγάλανε πολλές φουσκάλες και πονούσα. Αμέσως η μάνα έκοψε πολλά φύλλα από τις μολόχες και με το χέρι της τα πέρασε πολλές φορές από πάνω τους και ηρέμησα. Εκείνη την ώρα έλεγε «φύγε τσουκνίδα να μπει η μολόχα» και σε λίγο ησύχασα.
Και ο τελευταίος πρόσθεσε ότι «όταν γύριζα από το σχολείο, πεινούσα και μπήκα σε ένα χωράφι και γέμισα τις τσέπες μου ψωμάκια μολόχας και μέχρι να πάω στο σπίτι, τα είχα φάει όλα». Τελειώνοντας, θα προσθέσουμε ότι η μολόχα την παλιά εποχή για τον άνθρωπο ήτανε μερική τροφή και φάρμακο, γιατί αυτήν την εποχή δεν είχαμε ακούσει ποτέ τις λέξεις γιατρός και φάρμακο.
Γι’ αυτό παρακαλούμε τους νέους μας να διαβάσουν το παρόν και με τα γράμματα που γνωρίζουν να βγάλουν δίκαια τα συμπεράσματά τους κα να πιστέψουν πώς ζούσανε στην Κατοχή οι πρόγονοί τους.
Ο Γιάννης Τσακπίνης είναι απόστρατος αξιωματικός