Στην Α΄ Τάξη του Γυμνασίου γοητεύτηκα από τον «Μικρό Ήρωα», ένα περιοδικό που, όπως έμαθα αργότερα, έγραφε ένας καλός λογοτέχνης, ο Στέλιος Ανεμοδουράς. Ο Γιώργος Θαλάσσης, το παιδί φάντασμα, αναλαμβάνει δύσκολες αποστολές και σαμποτάζ στη γερμανική Κατοχή.
Σύντροφός του και αγαπημένη συνεργάτης είναι η Κατερίνα. Αναβάλλουν να ζήσουν μαζί και να χαρούν τη ζωή και περιμένουν να απελευθερωθεί η χώρα τους.
Εκείνη, η Κατερίνα, ήταν για μένα μια φανταστική ερωτική οπτασία στο ξύπνημα της ζωής. Οραματιζόμουν ότι κάποτε θα έρθει στη ζωή μου μια παρόμοια μορφή και πλούτιζε τα όνειρά μου με την ομορφιά της και τότε και τώρα.
Λίγο αργότερα, μπήκε στη ζωή μου ο Ν. Καζαντζάκης και ιδιαίτερα ο Καπετάν Μιχάλης. Και εκείνος στην απελευθέρωση της Κρήτης αφιερώνει τη ζωή του και θα γελάσει μόνο όταν ελευθερωθεί η Κρήτη.
Ξαφνικά προκύπτει στη ζωή του η Κερκέζα Εμινέ. Ο Νουρήμπεης τον καλεί στο σπίτι του και παραβαίνοντας τον κανόνα, φωνάζει τη σύντροφό του να τραγουδήσει και να ευχαριστήσει τον φίλο του.
Έκτοτε εκείνος παλεύει ανάμεσα στο χρέος προς την πατρίδα και στο πάθος του για τη γυναίκα που επιθυμεί. Και τελικά για να λυτρωθεί, τη σκοτώνει. Η Εμινέ όμως χαράχθηκε στη δική μου μνήμη. Ιδιαίτερα η σκηνή με τον μεγάλο σεισμό του Ηρακλείου που πετιέται τρομαγμένη στον δρόμο. Περνά ένας άλλος ήρωας, ο Πολυξίγκης, γοητεύεται από την ομορφιά της και τον μόσχο που ευωδιάζει το στενό.
Εκείνος δεν έχει τις αναστολές του Καπετάν Μιχάλη, συνδέεται μαζί της και σε μια ερωτική στιγμή εκείνη παίζει μαζί του, καθώς δεν μπορεί να καταλάβει πώς ο χριστιανικός θεός είναι ένας, αλλά τρισυπόστατος.
Η μορφή της με συνόδευσε σε όλα μου τα μαθητικά χρόνια. Ήταν η ιδανική γυναικεία μορφή που αναζητούσα στην πραγματική ζωή και στα όνειρά μου.
Στα μεγάλα λογοτεχνικά έργα αργότερα ξεχώρισα τη Μαντάμ Μποβαρύ και την Άννα Καρένινα, με την τραγική τους μοίρα και το θλιβερό τους τέλος. Και οι δύο επιλέγουν τον θάνατο, αφού αδυνατούν να απολαύσουν το πάθος τους στην πραγματική ζωή.
Η εμπειρία μου μού δίδαξε πολλά και ιδιαίτερα πόσο δύσκολο είναι να κερδίσεις την υπέρβαση της ατομικότητάς σου και να ταυτιστείς με ένα άλλο πρόσωπο.
Στην αρχή υπάρχει η εξιδανίκευση και θεωρείς ότι η συναισθηματική έξαρση θα κρατήσει για πάντα. Η διάψευση όμως είναι στο τέλος μια κατάσταση που σε πληγώνει. Τα όνειρα δεν αντέχουν στο φως. Γι’ αυτό και σε όλα τα μεγάλα έργα οι ερωτικές ιστορίες δεν τελειώνουν ομαλά.
Οι ηρωίδες παραμένουν πάντα νέες και όμορφες, όπως στα παραμύθια οι βασιλοπούλες. Ο μύθος της ωραίας Ελένης του Ομήρου μάς ακολουθεί και φυσικά εκείνη παραμένει πάντα αγέραστη.
Στο πέρασμα των χρόνων κουβαλώ πάντα ζωντανές τις λογοτεχνικές ηρωίδες των παιδικών και εφηβικών χρόνων που μετασχηματίζονται και αναπλάθονται και θαυμάζω όλους εκείνους τους μεγάλους δημιουργούς, που κατόρθωσαν να πλάσουν στα έργα τους την ομορφιά που ως χαρά και μύρο της ζωής μας μάς εμπνέει.
Ευτυχώς και τότε, και σήμερα υπάρχουν μεγάλοι ποιητές που κατορθώνουν στα ποιήματά τους να εκφράσουν αυτό το υπέροχο συναίσθημα της ερωτικής επιθυμίας.
Από την παγκόσμια ποίηση, ξεχωρίζω την «Ηλιόπετρα» του Οκτάβιο Πας, που έχει μεταφραστεί πολλές φορές στη χώρα μας. Μου δίνει όμως πολλή χαρά ότι και στη γλώσσα μας, πέρα από τον Καβάφη που κυριαρχεί, γράφεται ποίηση που υπηρετεί την τέχνη επάξια.
Θα περιοριστώ σε ένα πεντάστιχο ποίημα που έχει γράψει μια νέα ποιήτρια, όπου με απλές λέξεις αποτυπώνει τον ερωτικό της καημό, αναζητώντας από τον άγνωστο αναγνώστη να αφήσει ένα ανοιχτό παράθυρο, για να μπορέσει να φωτίσει την ψυχή του.
Θα έρθω
Θα έρθω μια εύκρατη
ημέρα του καλοκαιριού
σαν μπλε ανταύγεια θαλασσινή
σαν Αιγαιοπελαγίτης ήλιος
άσε μια χαραμάδα ανοιχτή στην καρδιά σου.
Η ελπίδα και η έκπληξη παρηγορούν τον κόσμο και εγώ ζω και προσδοκώ αυτή την αχτίνα φωτός.
Ο Ζαχαρίας Καραταράκης είναι φιλόλογος