Η Αγία μας Εκκλησία τον τίτλο «Θεολόγος» τον έχει απονείμει μόνο σε τρεις αγιασμένες προσωπικότητες. Στον Άγιο Συμεών τον Νέο Θεολόγο, στον Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο και στον Απόστολο και Ευαγγελιστή Ιωάννη τον Θεολόγο, ο οποίος ονομάστηκε και «ο ηγαπημένος»..
Το σημερινό κείμενο είναι σ’ εκείνον αφιερωμένο, ο οποίος είναι ο συγγραφέας του (κατά χρονολογική σειρά) τέταρτου Ευαγγελίου, του πλέον αναλυτικού. Είχε γράψει τρεις επιστολές και το βιβλίο της Αποκάλυψης.
Ο Ιωάννης υπήρξε αδελφός του Ιακώβου και γιος του ψαρά Ζεβεδαίου και της Σαλώμης, συγγενούς της Παναγίας. Ο ίδιος ασχολείτο με το ψάρεμα. Από τους γονείς τους οι δυο αδελφοί έμαθαν να σέβονται τον Θεό. Όταν ο Ιωάννης ο Πρόδρομος άρχισε να κηρύττει, τα δυο αδέλφια έτρεξαν κοντά του και έγιναν μαθητές του. Μια μέρα ο Πρόδρομος βλέποντας τον Χριστό αναφώνησε: «ίδε ο Αμνός του Θεού» (Ιωάν. 1,35-40). Αμέσως τα αδέλφια ακολούθησαν τον Χριστό και όταν ο Χριστός τούς ρώτησε τί θέλουν, απάντησαν ότι θέλουν να μάθουν πού μένει. Η απάντηση του Κυρίου: «έρχεσθε και ίδετε» (Ιωάν. 1,40). Ακολούθησαν τον Χριστό και έμειναν όλη την ημέρα μαζί του. Ο Ιωάννης αφάνταστα συγκινήθηκε, όπως και ο Ιάκωβος. Γι’ αυτό πήραν την απόφαση να αφήσουν το ψάρεμα και ακολούθησαν τον Κύριο κατά την τριετή δημόσια δράση Του.
Από τα κείμενα της Καινής Διαθήκης αντλούμε πολλές πληροφορίες για τον Ιωάννη. Ήταν ο μικρότερος σε ηλικία μαθητής του Χριστού και για την προθυμία του, την αφοσίωση στον Χριστό και την πίστη του ήταν πολύ αγαπητός σ’ Εκείνον και στους άλλους αποστόλους. Εξ αιτίας του σπάνιου αυθορμητισμού ονομάστηκε από τον Ιησού «Βοαναργές», δηλαδή «υιός της βροντής», καθώς και ο Ιάκωβος.
Από τους αγαπημένους μαθητές του Ιησού, μαζί με τον Πέτρο και τον Ιάκωβο, αποτελούσαν τον στενό πυρήνα των μαθητών Του. Έτσι, οι τρεις είχαν τη μεγάλη ευλογία στο όρος Θαβώρ να δουν, όσο επέτρεψε ο Χριστός, τη θεϊκή λάμψη Του και να ακούσουν την φωνή του Θεού Πατρός λέγουσα: «ούτος εστίν ο υιός μου ο αγαπητός εν ώ ηυδόκησα αυτού ακούετε» (Ματθ. 17,1, Μάρκ. 9,2).
Τα λόγια του Κυρίου κάποιες φορές παρεννοήθηκαν και από τους ίδιους τους αποστόλους. Χαρακτηριστικά αναφέρει ο Μάρκος (10, 35-45), τα δυο αδέλφια ζήτησαν από τον Δάσκαλό Τους να είναι ο ένας δεξιά και ο άλλος αριστερά Του όταν γίνει επίγειος βασιλέας. Ένα ακόμη περιστατικό, βαδίζοντας προς τα Ιεροσόλυμα, οδηγήθηκαν σε ένα χωριό Σαμαρειτών οι οποίοι δεν τους δέχτηκαν. Ο Ιωάννης και Ιάκωβος εισηγήθηκαν στον Χριστό να ρίξει φωτιά στην πόλη να τους κάψει, όπως είχε κάνει ο Προφήτης Ηλίας (Λουκάς 9, 51-56).
Ο Χριστός έδειχνε μεγάλη εμπιστοσύνη στον Ιωάννη, αφού σε αυτόν και στον Πέτρο ανέθεσε την προετοιμασία του Μυστικού Δείπνου (Λουκάς 22, 8). Κατά τη διάρκεια του Μυστικού Δείπνου, ο Πέτρος προτρέπει τον Ιωάννη, ο οποίος έχει ακουμπήσει στο στήθος του Χριστού, να Τον ρωτήσει για να τους φανερώσει τον προδότη.
Μετά τη σύλληψη του Ιησού, τον ακολούθησε και μπήκε στην αυλή του αρχιερέα Καϊάφα και μεσολάβησε να μπει και ο Πέτρος (Λουκάς 22, 8). Κατά τη Σταύρωση του Χριστού ο Ιωάννης, η Παναγία και μερικές ευσεβείς γυναίκες βρέθηκαν κάτω από τον Σταυρό. Ο Χριστός ανέθεσε τη φροντίδα της Παναγίας Μητέρας Του στον Ιωάννη, λέγοντας «Γύναι, ιδού ο υιός σου», και στον Ιωάννη «Ιδού η μήτηρ σου». Από την ώρα εκείνη πήρε την Παναγία σπίτι του και τη φρόντιζε ως μητέρα του. Ο Ιωάννης και ο Πέτρος είναι οι πρώτοι μαθητές που πάνε μετά την Ανάσταση στον τάφο Του.
Φυσικά και ο Ιωάννης είναι παρών κατά την ανάληψη του Χριστού και κατά την Πεντηκοστή, όπως όλοι οι μαθητές, δέχτηκε τον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος. Παρέμεινε στα Ιεροσόλυμα μέχρι την Κοίμηση της Θεοτόκου, φροντίζοντας για όλες τις ανάγκες της Θεομήτορος.
Μετά με τον Πέτρο δίδαξαν το Ευαγγέλιο στη Σαμάρεια (Πράξ. 8,14). Στις Πράξεις διαβάζουμε ότι οι Ιωάννης και Πέτρος συνεργάζονται στο ιεραποστολικό έργο πολλές φορές. Συλλαμβάνονται και οδηγούνται στο συνέδριο, όπου ομολογούν την πίστη τους (Πράξεις 4, 1-23). Για τον ζήλο και τη φροντίδα της πρώτης εκκλησίας, ο Παύλος τον ονόμασε μαζί με τον Πέτρο και τον Ιάκωβο τον «αδελφόθεο» «στύλους της Εκκλησίας» (Γαλάτας 2, 9).
Μετά την καταστροφή της Ιερουσαλήμ το 70 μ.Χ., ο κλήρος πέφτει στον Ιωάννη να πάει στην ειδωλολατρική Μικρά Ασία. Τον έπιασε αγωνία και γιατί δεν υπολόγισε τη δύναμη του Χριστού έπεσε σε πειρασμό, για να διορθώσει την πρόσκαιρη ολιγοπιστία του.
Μετά από ναυάγιο και περιπέτεια στη θάλασσα, ο Ιωάννης και ο μαθητής του Πρόχορος συναντήθηκαν στην Έφεσο. Εκεί συνάντησαν μια ξακουστή για την κακία της γυναίκα με το όνομα Ρωμάνα. Τους προσέλαβε στη δούλεψή της και για κάθε μικρολάθος τούς κακομεταχειρίζετο. Στο λουτρό που δούλευαν υπήρχε δαίμονας που τρεις φορές τον χρόνο έπνιγε αγόρια ή κορίτσια. Κάποια μέρα ο δαίμονας πνίγει τον Δόμνο, παιδί του συζύγου της Ρωμάνας. Μετά πεθαίνει και ο πατέρας του. Η Ρωμάνα ζητεί από τη «θεά» Άρτεμη να τον αναστήσει. Μετά την αποτυχία κατηγορεί τον Ιωάννη για μαγεία και τον απειλεί με θάνατο αν δεν αναστήσει τον Δόμνο. Ο Ιωάννης, μετά από προσευχή ανέστησε τον Δόμνο και τον πατέρα του. Όλοι μετανόησαν και ο Ιωάννης τούς βάπτισε αυτούς και άλλους πολλούς. Έδιωξε και τον δαίμονα από το λουτρό. Πολλά ακόμα θαύματα έγιναν στην Έφεσο.
Για τον Ιωάννη είναι πάμπολλα εκείνα που πρέπει να γράψεις και δεν χωρούν σε ένα κείμενο. Ο Ευαγγελιστής και Θεολόγος Απόστολος Ιωάννης να μας ελεήσει.
Ο Παναγιώτης Μυργιώτης είναι μαθηματικός