Φεστιβάλ Τειχών στο Ηράκλειο: Ο Πιοβάνι, οι μεγάλες συναντήσεις και το στοίχημα του θεσμού

Ένας από τους κορυφαίους -παγκοσμίως- συνθέτες, ο Ιταλός Nίκολα Πιοβάνι, έργα του οποίου έχουν «ντύσει» μεγάλες στιγμές και του παγκόσμιου κινηματογράφου, επιστρέφει στο Ηράκλειο, 45 χρόνια μετά την πρώτη του παρουσία στην πόλη. Ο βραβευμένος με Όσκαρ δημιουργός της μουσικής της ταινίας «Η Ζωή είναι Ωραία» αποτελεί την κορυφαία διεθνή παρουσία, του 3ου Φεστιβάλ των Τειχών – Candia Walls Festival, που διοργανώνει ο Δήμος Ηρακλείου από τις 31 Αυγούστου έως τις 10 Σεπτεμβρίου.

Με τον Πιοβάνι να ολοκληρώνει τη φετινή διοργάνωση, το Φεστιβάλ, σύμφωνα με την αντιδήμαρχο Πολιτισμού του Δήμου Ηρακλείου, Ρένα Παπαδάκη-Σκαλίδη, επιχειρεί να κάνει ένα ακόμη βήμα προς την εξωστρέφεια, αλλά κυρίως προς τον μεγάλο στόχο του, να φέρει τα Ενετικά Τείχη πιο κοντά στην καθημερινότητα των πολιτών.

Το Φεστιβάλ ξεκίνησε πιλοτικά το 2024 από τη Δημοτική Αρχή Καλοκαιρινού και , όπως είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η κ. Παπαδάκη-Σκαλίδη, «μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα κατάφερε να αγκαλιαστεί από τους πολίτες», συμβάλλοντας ουσιαστικά στην πολιτιστική ανάπτυξη και στην εξωστρέφεια του Ηρακλείου. Η τρίτη διοργάνωση, με περισσότερες από 35 εκδηλώσεις σε διάστημα δώδεκα ημερών, φιλοδοξεί να εδραιώσει ακόμη περισσότερο αυτόν τον νέο πολιτιστικό θεσμό.

Για την αντιδήμαρχο, όμως, το ζητούμενο δεν είναι απλώς ένα ακόμη φεστιβάλ με φόντο ένα ιστορικό μνημείο. «Ο βασικός στόχος είναι η ανάδειξη των Ενετικών Τειχών και, κυρίως, η ουσιαστική σύνδεσή τους με τη ζωή της πόλης και την καθημερινότητα των ανθρώπων». Πρόκειται για μια αντίληψη που διαφοροποιεί τη διοργάνωση και συνοψίζεται χαρακτηριστικά στη φράση της, πως «το μνημείο γίνεται σκηνή, αλλά ταυτόχρονα παραμένει ο μεγάλος πρωταγωνιστής».

Τα Ενετικά Τείχη, όπως υπογράμμισε η αντιδήμαρχος, δεν αντιμετωπίζονται μόνο ως ένα ιστορικό μνημείο που πρέπει να προστατευθεί. «Είναι ένα πολύτιμο πολιτιστικό και αναπτυξιακό κεφάλαιο για το Ηράκλειο», εξήγησε, ενώ τόνισε ότι, μέσα από τις εκδηλώσεις, οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν ξανά την ενετική οχύρωση, να επισκεφθούν χώρους που ενδεχομένως δεν είχαν δει ποτέ και, κυρίως, να δημιουργήσουν «μια πιο προσωπική σχέση με την ιστορία της πόλης».

Αυτό το άνοιγμα επιχειρεί να υπηρετήσει και το φετινό πρόγραμμα. Μεγάλες μουσικές παραγωγές, θέατρο, χορός, κινηματογράφος, εικαστικές εκθέσεις, ξεναγήσεις, νέες τεχνολογίες και καινοτόμες δράσεις απλώνονται σε διαφορετικά σημεία της οχύρωσης. Η έναρξη θα γίνει με εκατοντάδες drones που θα φωτίσουν τον ουρανό, ενώ στο Κηποθέατρο «Νίκος Καζαντζάκης» η Δήμητρα Γαλάνη και η Ελένη Τσαλιγοπούλου θα συναντηθούν με την Εστουδιαντίνα Νέας Ιωνίας Βόλου.

Η Εθνική Λυρική Σκηνή συμμετέχει με το «À Paris tous les deux», ενώ, σύμφωνα με το πρόγραμμα, συμμετέχουν ακόμη ο Βασίλης Τσαμπρόπουλος, ο Κωνσταντίνος Βήτα, ο Νίκος Γράψας, ο Χρίστος Τζιφάκης, ο Νικορέστης Χανιωτάκης, η Αλεξάνδρα Σακελλαροπούλου, ο Μίλτος Λογιάδης και η Συμφωνική Ορχήστρα Νέων Κρήτης του Δήμου Ηρακλείου. Ξεχωριστή θέση έχει το τριήμερο αφιερωμένο στην τζαζ, με τους Σταύρο Λάντσια, Πέτρο Κλαμπάνη και David Lynch, ενώ δεν λείπει η μουσικοχορευτική παράσταση του Συμποσίου Πολιτισμού.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο νεότερο κοινό, καθώς η Πύλη Βιτούρι φιλοξενεί σύγχρονα ακούσματα και καλλιτέχνες, όπως οι Frenzee, ο Οδυσσέας Γραμματικάκης και οι Eclipso.

«Θέλουμε το Φεστιβάλ να μιλά σε διαφορετικά γούστα, να φέρνει κοντά διαφορετικές γενιές και να αποδεικνύει ότι ο πολιτισμός μπορεί να αφορά όλους», επισήμανε η κ. Παπαδάκη-Σκαλίδη, περιγράφοντας μια διοργάνωση που δεν θέλει να απευθύνεται σε ένα συγκεκριμένο κοινό, αλλά να λειτουργεί ως σημείο συνάντησης διαφορετικών γενεών και πολιτιστικών ενδιαφερόντων.

Η φετινή χρονιά , σύμφωνα με την αντιδήμαρχο Πολιτισμού του Δήμου Ηρακλείου, αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία και λόγω της Προγραμματικής Σύμβασης Πολιτισμικής Ανάπτυξης για την προστασία, αξιοποίηση και ανάδειξη της ενετικής οχύρωσης και των Νεωρίων του Ηρακλείου, μεταξύ Δήμου Ηρακλείου, Περιφέρειας Κρήτης και υπουργείου Πολιτισμού. «Αυτό σηματοδοτεί μια νέα εποχή συνεργασίας και έναν πιο οργανωμένο, σταθερό και ολοκληρωμένο σχεδιασμό για το μέλλον των Τειχών», είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Ρένα Παπαδάκη-Σκαλίδη, διευκρινίζοντας ότι αυτό το «μέλλον» είναι ίσως το μεγαλύτερο στοίχημα.

Το Φεστιβάλ, άλλωστε, δεν σχεδιάστηκε μόνο για να γεμίσει τα Τείχη με κόσμο για δώδεκα ημέρες, αφού ως διοργάνωση, αποτελεί «μια ακόμη έμπρακτη προσπάθεια ένταξης των Τειχών στην καθημερινότητα της πόλης».

«Θέλουμε τα Τείχη να αποκτήσουν μια διαρκή σχέση με την πόλη και τους ανθρώπους της, να φιλοξενούν πολιτισμό, εκπαίδευση, δημιουργία και δράσεις σε όλη τη διάρκεια του χρόνου», τονίζει. Η φιλοδοξία είναι τα Τείχη να αποκτήσουν «μια διαρκή θέση στη σύγχρονη ζωή του Ηρακλείου» και σταδιακά να εξελιχθούν «σε έναν ξεχωριστό πολιτιστικό προορισμό, με ενδιαφέρον που θα ξεπερνά τα όρια της Κρήτης και της Ελλάδας».

«Οπότε , δεν αποτελεί μόνο ζήτημα πολιτισμού, αφού υπό αυτή τη συνθήκη, μετατρέπεται σε μια άμεση σχέση της ίδιας της πόλης και των κατοίκων της , με το σημαντικότερο ίσως κομμάτι της ιστορικής της ταυτότητας. Θέλουμε ο κόσμος να φύγει από κάθε εκδήλωση έχοντας ανακαλύψει κάτι καινούργιο για την πόλη του», προσέθεσε η αντιδήμαρχος, εξηγώντας ότι το σκεπτικό που βρίσκεται πίσω από τη διοργάνωση, είναι η βεβαιότητα πως «η καλύτερη προστασία ενός μνημείου είναι να το κάνεις μέρος της ζωής των ανθρώπων», κατέληξε η κ. Παπαδάκη-Σκαλίδη.

Αυτή η σχέση φαίνεται ήδη να έχει αρχίσει να δημιουργείται. «Χιλιάδες Ηρακλειώτες και επισκέπτες ήρθαν στα Τείχη, παρακολούθησαν τις εκδηλώσεις και, κυρίως, ανακάλυψαν χώρους που ίσως μέχρι τότε δεν είχαν επισκεφθεί». Για την κ. Παπαδάκη-Σκαλίδη, «αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη επιτυχία του Φεστιβάλ».

Και ίσως εκεί βρίσκεται τελικά η ουσία του: όχι μόνο να ανεβαίνουν παραστάσεις και να ακούγεται μουσική πάνω στα Τείχη, αλλά να ξαναγνωρίσουν οι ίδιοι οι Ηρακλειώτες το μνημείο που βρίσκεται δίπλα τους. Να το επισκεφθούν, να το βιώσουν, να δημιουργήσουν προσωπικές αναμνήσεις μέσα σε αυτό και να το αισθανθούν όχι ως ένα κομμάτι του παρελθόντος, αλλά ως ζωντανό κομμάτι της σύγχρονης πόλης.