Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο χορήγησης των ετήσιων αυξήσεων στις κύριες συντάξεις φέρνει η κατάργηση του συμψηφισμού της προσωπικής διαφοράς. Περίπου 670.000 συνταξιούχοι που εξακολουθούν να διατηρούν προσωπική διαφορά θα λαμβάνουν πλέον ολόκληρη την ετήσια αύξηση της σύνταξής τους, χωρίς αυτή να απορροφάται από την προσωπική διαφορά.
Η προσωπική διαφορά δημιουργήθηκε μετά τον επανυπολογισμό των συντάξεων που προέβλεπε ο νόμος Κατρούγκαλου. Για όσους η νέα σύνταξη που προέκυπτε ήταν χαμηλότερη από την παλαιά, η διαφορά διατηρήθηκε ως ξεχωριστό ποσό, ώστε να μην υπάρξουν άμεσες μειώσεις στις καταβαλλόμενες συντάξεις. Έτσι, η προσωπική διαφορά λειτούργησε ως μεταβατικός μηχανισμός προστασίας των παλαιών συνταξιούχων.
Με την επαναφορά των αυξήσεων στις συντάξεις από το 2023 εφαρμόστηκε ο συμψηφισμός της προσωπικής διαφοράς. Αυτό σήμαινε ότι η ετήσια αύξηση δεν κατέληγε στην τσέπη του συνταξιούχου, αλλά χρησιμοποιούνταν για τη μείωση της προσωπικής διαφοράς. Μόνο όταν αυτή μηδενιζόταν, ο δικαιούχος έβλεπε πραγματική αύξηση στο ποσό της σύνταξής του. Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Εργασίας, περίπου 800.000 συνταξιούχοι δεν έλαβαν στο σύνολό τους τις αυξήσεις της περιόδου 2023-2025, καθώς αυτές συμψηφίστηκαν με την προσωπική διαφορά. Το 2026 ο συμψηφισμός περιορίστηκε στο 50% της ετήσιας αύξησης, ενώ από το 2027 εξετάζεται η πλήρης κατάργησή του.
Παράλληλα, οι τελευταίες εκτιμήσεις συγκλίνουν ότι η αύξηση των κύριων συντάξεων από την 1η Ιανουαρίου 2027 θα διαμορφωθεί τουλάχιστον στο 2,9%, έναντι αρχικής πρόβλεψης για 2,6%. Η αναθεώρηση των εκτιμήσεων αποδίδεται στην υψηλότερη πορεία του πληθωρισμού, ενώ το τελικό ποσοστό θα καθοριστεί στο τέλος του 2026 με βάση τον μέσο όρο του ετήσιου ρυθμού ανάπτυξης της οικονομίας και του πληθωρισμού, όπως προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία.
Με την κατάργηση του συμψηφισμού, η προσωπική διαφορά θα συνεχίσει να καταβάλλεται κανονικά, όμως δεν θα επηρεάζει πλέον την ετήσια αύξηση της κύριας σύνταξης. Αυτό σημαίνει ότι οι συνταξιούχοι με προσωπική διαφορά θα δουν για πρώτη φορά ολόκληρη την ετήσια αναπροσαρμογή να περνά στο ποσό της σύνταξης που λαμβάνουν κάθε μήνα, χωρίς να απορροφάται λογιστικά.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση αφορά κυρίως παλαιούς συνταξιούχους, οι οποίοι εξακολουθούν να έχουν θετική προσωπική διαφορά μετά τους επανυπολογισμούς. Για όσους δεν έχουν προσωπική διαφορά ή αυτή έχει ήδη μηδενιστεί, δεν αλλάζει ο τρόπος χορήγησης των αυξήσεων, καθώς ήδη λαμβάνουν ολόκληρη την ετήσια αναπροσαρμογή.
Οι οριστικές αποφάσεις για την εφαρμογή της ρύθμισης και το τελικό ποσοστό της αύξησης αναμένεται να ληφθούν μετά την οριστικοποίηση των οικονομικών στοιχείων στο τέλος του 2026.
Παραδείγματα εφαρμογής της νέας ρύθμισης
Με βάση τις σημερινές εκτιμήσεις για αύξηση των κύριων συντάξεων κατά 2,9%, τα ποσά διαμορφώνονται ως εξής:
1. Συνταξιούχος με 25 έτη ασφάλισης
Κύρια σύνταξη: 723,76 ευρώ
Αύξηση 2,9%: 20,99 ευρώ
Νέα κύρια σύνταξη: 744,75 ευρώ
Προσωπική διαφορά: 31,77 ευρώ
Συνολικό προ φόρου ποσό: 776,52 ευρώ
2. Συνταξιούχος με 35 έτη ασφάλισης
Κύρια σύνταξη: 1.526,95 ευρώ
Αύξηση 2,9%: 44,28 ευρώ
Νέα κύρια σύνταξη: 1.571,23 ευρώ
Προσωπική διαφορά: 83,79 ευρώ
Συνολικό προ φόρου ποσό: 1.655,02 ευρώ
3. Συνταξιούχος με 40 έτη ασφάλισης
Κύρια σύνταξη: 1.630,05 ευρώ
Αύξηση 2,9%: 47,27 ευρώ
Νέα κύρια σύνταξη: 1.677,32 ευρώ
Προσωπική διαφορά: 117,76 ευρώ
Συνολικό προ φόρου ποσό: 1.795,08 ευρώ