Νέα… «μερακλίδικη» αποζημίωση του αναδόχου του έργου του ΒΟΑΚ και συγκεκριμένα του τμήματος Χερσόνησος – Νεάπολη υπέγραψε χθες ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, που δίνει το «πράσινο φως» για την αποπληρωμή… «θετικών ζημιών» του αναδόχου του έργου.
Με κυβερνητική απόφαση, τα ταμεία του αναδόχου ενισχύονται με το ποσό των 97.009.450 ευρώ, λόγω αυξημένων δαπανών που συνδέονται με την παράτασης της ολοκλήρωσης του έργου κατά 447 ημέρες.
Στο υπουργικό έγγραφο αναφέρεται ότι η ανάδοχος εταιρεία «ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε.» αποζημιώνεται «λόγω τροποποίησης εγκεκριμένων προθεσμιών που συνδέονται αποκλειστικά με την εμπρόθεσμη επίτευξη του οροσήμου ΕΣΑΑ, Επιχειρησιακό Σχέδιο Ανάπτυξης και Αξιοποίησης».
Όμως, η εμπρόθεσμη επίτευξη του περίφημου ορόσημου, όπως περιγράφει, δεν επετεύχθη με ευθύνη της Κυβέρνησης, που έκοψε την κορδέλα ενός έργου χωρίς να υπάρχει η αναγκαία ωριμότητα σε σχέση με τις απαλλοτριώσεις που έπρεπε να γίνουν.
Αυτό, πρακτικά, σημαίνει ότι καλούμαστε να πληρώσουμε πανάκριβα «το μάρμαρο» για το πολύμηνο, σημειωτόν, των εργασιών του αναδόχου, για το οποίο έχει την απόλυτη ευθύνη το Υπουργείο Υποδομών!
Αυτό ακριβώς αποτέλεσε και σημείο τριβής της Κυβέρνησης, με την αντιπολίτευση, που επί μήνες κατήγγειλε την έλλειψη ετοιμότητας εκκίνησης του έργου, να κάνει λόγο για εργοτάξιο – «φάντασμα», στο οποίο δεν έπεφτε ούτε σκαπετιά, λόγω των σοβαρότατων εμπλοκών με τις απαλλοτριώσεις που τίναξαν στον αέρα το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του έργου.
Δύο μέτρα και σταθμά
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι την ώρα που η Κυβέρνηση ανοίγει τον «δρόμο» για την αποζημίωση κατασκευαστικών κολοσσών, με το επιχείρημα ότι επιχειρούν την «εμπρόθεσμη επίτευξη του οροσήμου ΕΣΑΑ, Επιχειρησιακό Σχέδιο Ανάπτυξης και Αξιοποίησης», δηλαδή τη γρήγορη απορρόφηση των χρημάτων του Ταμείου Ανάκαμψης, κλείνει την «κάνουλα» των αποζημιώσεων για τους εργολήπτες που εκτελούν έργα κάτω των 100 χιλ. ευρώ.
Το γεγονός αυτό έχει ξεσηκώσει «θύελλα» αντιδράσεων στις μικρομεσαίες εργοληπτικές επιχειρήσεις, που δεν απολαμβάνουν τα προνόμια των ισχυρών σε κανένα από τα κρίσιμα για την επιβίωσή τους αιτήματα του κλάδου.
Έντονες αντιδράσεις
Χαρακτηριστικός είναι ο σχολιασμός του πρώην προέδρου του ΟΑΚ, Φώτη Καζάση, που, αναφερόμενος στο επίμαχο θέμα, αναφέρει μεταξύ άλλων ότι «με σημερινή του απόφαση ο υπουργός Υποδομών ικανοποιεί μερικώς το αίτημα αποζημίωσης του αναδόχου για την κατασκευή με ΣΔΙΤ του έργου Χερσόνησος – Νεάπολη του ΒΟΑΚ, εγκρίνοντας ποσό 97.009.450 €, λόγω αυξημένων δαπανών (θετικές ζημιές) λόγω παράτασης ολοκλήρωσης του έργου κατά 447 ημέρες.
Η παράταση της Προγραμματισμένης Ημερομηνίας Διαθεσιμότητας Υπηρεσιών προκύπτει, κυρίως, λόγω της καθυστέρησης του ελληνικού δημοσίου να παραδώσει ελεύθερο τον χώρο κατασκευής του έργου σύμφωνα με τις συμβατικές του υποχρεώσεις.
Υπενθυμίζεται ότι το έργο του ΒΟΑΚ στο τμήμα Χερσόνησος – Νεάπολη, μήκους 22,5χλμ και προϋπολογισμού περί τα 350 εκατ. ευρώ, συμβασιοποιήθηκε, παρουσία του πρωθυπουργού, στις 21/4/2023, χωρίς να έχει προηγηθεί καμία κήρυξη απαλλοτρίωσης.
Οι πρώτες κηρύξεις απαλλοτρίωσης για το συγκεκριμένο τμήμα του έργου εκδόθηκαν μόλις το καλοκαίρι του 2023. Πλέον οι αποζημιώσεις των αναδόχων στο ΒΟΑΚ προσεγγίζουν τα 120 εκατομμύρια ευρώ. Και είμαστε ακόμη στην αρχή, δεδομένου ότι για το κυρίως κομμάτι του έργου Χανιά – Ηράκλειο η συμβατική προθεσμία του Ελληνικού Δημοσίου να παραδώσει ελεύθερο τον χώρο κατασκευής του έργου εκπνέει τον Ιανουάριο 2027.
Πριν περίπου 10 μήνες είχαμε επισημάνει ότι ο τρόπος λειτουργίας του Δημοσίου, σε ό,τι αφορά στο θεσμικό πλαίσιο των απαλλοτριώσεων στα έργα του ΒΟΑΚ, δεν είναι απλά ούτε γραφειοκρατικός ούτε ασαφής, αλλά ούτε και απρόσωπος. Πλέον, για τις αρμόδιες υπηρεσίες, υπάρχει η θεσμοθετημένη ευθύνη της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Μεταφορών, αλλά και εν γένει της Κυβέρνησης που νομοθετεί.
Η αποτυχία στην εκτέλεση του έργου, η οποία ήδη στοιχίζει εκατοντάδες εκατομμύρια στον κρατικό προϋπολογισμό, αγγίζει όλους τους εμπλεκόμενους στη διαδικασία των απαλλοτριώσεων, αλλά ιδιαίτερα την πολιτική ηγεσία η οποία, στην καλόπιστη εκδοχή, ελλείψει διαχειριστικής και γνωστικής επάρκειας, αναλίσκεται σε μια λογική «αυτόματου πιλότου», μεταθέτοντας αλόγιστα την αντιμετώπιση τόσο κρίσιμων οικονομικών θεμάτων για το κοντινό ή το λίγο πιο μακρινό μέλλον. Με ό,τι αυτό συνεπάγεται…
Φραγκίσκος Παρασύρης: «97 εκατομμύρια για κυβερνητικές αστοχίες στους εργολάβους. Με αυτά τα λεφτά, ο ΝΟΑΚ θα έμπαινε σε τροχιά υλοποίησης!»
«Η αποζημίωση-μαμούθ, ύψους 97 εκατομμυρίων ευρώ, προς τον ανάδοχο του ΒΟΑΚ από το Υπουργείο Υποδομών επιβεβαιώνει με τον πιο εκκωφαντικό τρόπο τη συνέχιση μιας επικίνδυνης κυβερνητικής τακτικής».
Αυτό τονίζει σε σχετική ανακοίνωσή του ο βουλευτής Ηρακλείου του ΠΑΣΟΚ, Φραγκίσκος Παρασύρης, σημειώνοντας παράλληλα ότι «για ακόμη μία φορά, οι πολίτες καλούνται να πληρώσουν ακριβά τις καθυστερήσεις, τις ανέτοιμες συμβάσεις και τις διοικητικές αβελτηρίες της Κυβέρνησης, η οποία σπεύδει να αποζημιώνει αδρά τους εργολαβικούς ομίλους χωρίς καν να εξαντλεί τα ένδικα μέσα της Πολιτείας.
Την ώρα που δεκάδες εκατομμύρια ευρώ “εξανεμίζονται” σε ρήτρες και παρατάσεις για έργα που παραμένουν κολλημένα, η Κρήτη στερείται ζωτικές υποδομές. Τα 97 αυτά εκατομμύρια ευρώ, που χάνονται εξαιτίας της κυβερνητικής ανικανότητας να παραδώσει εγκαίρως τους χώρους κατασκευής, θα αρκούσαν για να μπει επιτέλους σε τροχιά υλοποίησης ένα άλλο εμβληματικό έργο: ο Νότιος Οδικός Άξονας Κρήτης (ΝΟΑΚ). Ο ΝΟΑΚ δεν αποτελεί πολυτέλεια.
Συνιστά διαχρονική υποχρέωση και χρέος του κράτους απέναντι στους Ηρακλειώτες και σε ολόκληρη τη νότια Κρήτη. Ένα έργο πνοής, που θα ενίσχυε την οδική ασφάλεια, θα ξεκλείδωνε την παραγωγική και τουριστική προοπτική της ενδοχώρας και θα διασφάλιζε την ισόρροπη ανάπτυξη του νησιού, παραπέμπεται διαρκώς στις ελληνικές “καλένδες” λόγω έλλειψης πόρων.
Είναι προκλητικό το Δημόσιο να βρίσκει απευθείας δεκάδες εκατομμύρια για να αποζημιώνει εργολάβους, αλλά να “σηκώνει τα χέρια ψηλά” όταν πρόκειται για τις βασικές ανάγκες της τοπικής κοινωνίας.
Απαιτούμε διαφάνεια, λογοδοσία και άμεση αλλαγή προτεραιοτήτων. Ο ΒΟΑΚ πρέπει να προχωρήσει χωρίς άλλες σπατάλες, αλλά ταυτόχρονα το κράτος οφείλει να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις του προς τους Ηρακλειώτες, εξασφαλίζοντας τους απαραίτητους πόρους για την ουσιαστική έναρξη και ολοκλήρωση του ΝΟΑΚ».