Σε πλήρη κινητοποίηση βρίσκονται το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, το Λιμενικό και οι τοπικές αρχές, καθώς οι συνεχείς αφίξεις μεταναστών στην Κρήτη αυξάνουν την πίεση στις διαθέσιμες δομές. Την ίδια ώρα, οι αρμόδιες υπηρεσίες εκτιμούν ότι τα κυκλώματα διακίνησης ανθρώπων επιχειρούν να αξιοποιήσουν το καλό καιρικό «παράθυρο» των τελευταίων ημερών πριν από την αλλαγή του καιρού.
Οι ήπιες συνθήκες που επικρατούν στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο φαίνεται πως έχουν συμβάλει στην αύξηση των αναχωρήσεων από τη Βόρεια Αφρική, με αρκετά σκάφη να επιχειρούν να φτάσουν στη Γαύδο και στις νότιες ακτές της Κρήτης.
Στο μικροσκόπιο των ελληνικών αρχών βρίσκεται πλέον και ο τρόπος με τον οποίο οργανώνονται τα ταξίδια. Οι πληροφορίες που εξετάζονται κάνουν λόγο για πιθανή χρήση διαφορετικών σημείων αναχώρησης και εναλλακτικών θαλάσσιων διαδρομών από τα κυκλώματα, προκειμένου να αυξηθεί ο αριθμός των σκαφών που καταφέρνουν να φτάσουν στην Ελλάδα.
Στο επίκεντρο η Ιεράπετρα
Ιδιαίτερα αυξημένη είναι η πίεση στην Ιεράπετρα, όπου τις προηγούμενες ημέρες καταγράφηκε μεγάλος αριθμός αφίξεων. Παράλληλα, συνεχίζεται η προσπάθεια αποσυμφόρησης των προσωρινών χώρων φιλοξενίας στην Κρήτη, με τη μεταφορά μεταναστών σε οργανωμένες εγκαταστάσεις στην ηπειρωτική Ελλάδα.
Χθες το πρωί, 76 μετανάστες αναχώρησαν από το λιμάνι του Ηρακλείου με λεωφορεία και μεταφέρθηκαν στο Ρέθυμνο. Από εκεί επιβιβάστηκαν στο πλοίο που έχει ναυλώσει το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, με προορισμό τον Πειραιά.
Μετά τη μετακίνησή τους, στον χώρο του παλιού Ψυγείου Ηρακλείου παρέμεναν 186 άτομα.
Στην Ιεράπετρα, οι συνθήκες ήταν ακόμη πιο δύσκολες. Στις εγκαταστάσεις της πρώην ΑΓΡΕΞ βρίσκονταν χθες 214 μετανάστες, ενώ τις προηγούμενες ημέρες ο αριθμός είχε ξεπεράσει τους 800. Η κατάσταση αυτή δημιούργησε σημαντικές ανάγκες για στέγαση, σίτιση και υγειονομική υποστήριξη, στις οποίες κλήθηκαν να ανταποκριθούν ο δήμος και οι αρμόδιες υπηρεσίες.
Γιατί αυξάνονται οι αναχωρήσεις
Οι αρμόδιες υπηρεσίες εξετάζουν το ενδεχόμενο ένα μεγάλο μέρος των σκαφών που έφτασαν το τελευταίο διάστημα στην Κρήτη να ξεκίνησε από τρία ή τέσσερα διαφορετικά σημεία στην ανατολική Λιβύη.
Ο καλός καιρός, οι ασθενείς άνεμοι και ο χαμηλός κυματισμός φαίνεται ότι δημιούργησαν ευνοϊκότερες συνθήκες για το δύσκολο θαλάσσιο ταξίδι, τις οποίες φέρεται να αξιοποίησαν τα δίκτυα διακινητών.
Παρά τις ευνοϊκές καιρικές συνθήκες, η διαδρομή παραμένει ιδιαίτερα επικίνδυνη, καθώς τα ταξίδια πραγματοποιούνται συχνά με σκάφη ακατάλληλα για τόσο μεγάλη απόσταση και με μεγάλο αριθμό επιβαινόντων.
Η επικείμενη αλλαγή του καιρού εκτιμάται ότι μπορεί να λειτουργήσει ως επιπλέον κίνητρο για τα κυκλώματα ώστε να αυξήσουν τις αναχωρήσεις. Οι ισχυρότεροι άνεμοι και ο μεγαλύτερος κυματισμός που αναμένονται με την έλευση του χειμώνα θα καταστήσουν δυσκολότερη τη θαλάσσια διαδρομή.
Για τον λόγο αυτό, οι ελληνικές αρχές παρακολουθούν στενά τις επόμενες ημέρες και ειδικά το διάστημα έως την Τετάρτη, όταν αναμένεται να συνεχιστούν οι σχετικά καλές συνθήκες στη θάλασσα.
Η ανατολική Λιβύη βασικό σημείο αναχώρησης
Η ανατολική Λιβύη έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε σημαντικό σημείο εκκίνησης για τις μεταναστευτικές ροές προς την Κρήτη. Η περιοχή βρίσκεται υπό τον έλεγχο των δυνάμεων του στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ και έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία στη συγκεκριμένη μεταναστευτική διαδρομή.
Η αυξημένη δραστηριότητα έχει προκαλέσει και το ενδιαφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στις 13 Οκτωβρίου έγινε γνωστό ότι διατίθενται επιπλέον 25 εκατ. ευρώ για τη συνεργασία με τις αρχές της ανατολικής Λιβύης.
Η χρηματοδότηση αφορά την ενίσχυση της φύλαξης των συνόρων, τις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, αλλά και την αντιμετώπιση των δικτύων διακίνησης ανθρώπων.
Εξετάζεται και διαδρομή από την Αίγυπτο
Παράλληλα, οι αρμόδιες υπηρεσίες εξετάζουν το ενδεχόμενο να έχει αλλάξει η κατεύθυνση ορισμένων μεταναστευτικών ροών, με περισσότερες αφίξεις να καταγράφονται προς την Ιεράπετρα και γενικότερα τις ακτές του Λασιθίου.
Ένα από τα σενάρια που διερευνώνται είναι ορισμένα σκάφη να ξεκινούν από τις αιγυπτιακές ακτές και να ακολουθούν διαφορετική θαλάσσια πορεία σε σχέση με τις συνήθεις αναχωρήσεις από τη Λιβύη. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένα στοιχεία που να δείχνουν ότι έχει δημιουργηθεί μια νέα οργανωμένη διαδρομή.
Εξετάζεται επίσης το ενδεχόμενο σκάφη που ξεκινούν από τη Λιβύη να κινούνται αρχικά προς τα ανατολικά και στη συνέχεια να αλλάζουν πορεία προς την Κρήτη, περνώντας από περιοχή όπου την ευθύνη συντονισμού των επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης έχει η Αίγυπτος.
Οι πληροφορίες που δίνουν οι ίδιοι οι μετανάστες μετά την άφιξή τους στην Κρήτη αναμένεται να βοηθήσουν σημαντικά στην εικόνα που σχηματίζουν οι αρχές. Τα στοιχεία για τα σημεία επιβίβασης, τη διάρκεια του ταξιδιού και την πορεία που ακολούθησαν τα σκάφη μπορούν να αποκαλύψουν περισσότερα για τον τρόπο δράσης των κυκλωμάτων.
Προχωρά η νέα δομή στους Αθανάτους
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση προχωρά στον σχεδιασμό νέων υποδομών στην Κρήτη, με στόχο να περιοριστεί η ανάγκη χρήσης προσωρινών χώρων κάθε φορά που καταγράφεται μεγάλη άφιξη μεταναστών.
Κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό έχει η νέα δομή στους Αθανάτους Ηρακλείου, στις εγκαταστάσεις του πρώην εργοστασίου Σκουλούδη.
Η σχετική νομοθετική ρύθμιση ψηφίστηκε την περασμένη Πέμπτη στη Βουλή, ανοίγοντας τον δρόμο για την επιτάχυνση των διαδικασιών δημιουργίας και λειτουργίας της εγκατάστασης.
Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης έχει δηλώσει ότι η κυβέρνηση θα προχωρήσει κανονικά στον σχεδιασμό, παρά τις αντιδράσεις κατοίκων και τοπικών φορέων. Όπως ανέφερε στη Βουλή, οι προπαρασκευαστικές εργασίες έχουν ήδη ξεκινήσει, ενώ υποστήριξε πως δεν κατατέθηκε τελικά κάποια εναλλακτική πρόταση για τη χωροθέτηση της δομής.
Ο σχεδιασμός προβλέπει δύο βασικές εγκαταστάσεις προσωρινής φιλοξενίας στην Κρήτη: την ήδη λειτουργούσα δομή στην Αγυιά Χανίων και τη νέα εγκατάσταση στους Αθανάτους Ηρακλείου.
Παράλληλα, θα συνεχιστεί η χρήση του πλοίου που έχει μισθώσει το υπουργείο για τη μεταφορά μεταναστών στην ηπειρωτική Ελλάδα. Σύμφωνα με τον κ. Πλεύρη, με το συγκεκριμένο πλοίο έχουν ήδη μετακινηθεί περισσότεροι από 7.000 άνθρωποι.
Ο στόχος είναι οι νεοαφιχθέντες να καταγράφονται και να ταυτοποιούνται αρχικά και στη συνέχεια να μεταφέρονται στις κατάλληλες δομές, ανάλογα με τη νομική και διοικητική τους κατάσταση.
19.000 αφίξεις στην Κρήτη μέσα στο 2026
Το μέγεθος της μεταναστευτικής πίεσης στην Κρήτη αποτυπώνεται και στα στοιχεία που παρουσίασε στη Βουλή ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου.
Όπως ανέφερε, οι αφίξεις στο νησί έχουν φτάσει τις 19.000 από την αρχή του 2026, την ώρα που σε άλλες περιοχές της χώρας, όπως τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, οι ροές παρουσιάζουν σημαντική μείωση.
Σε πανελλαδικό επίπεδο, οι συνολικές αφίξεις το δωδεκάμηνο από την 1η Αυγούστου 2025 έως τις 31 Ιουλίου 2026 ανήλθαν σε 41.995, έναντι 61.112 το προηγούμενο αντίστοιχο διάστημα.
Η μείωση αγγίζει περίπου το 31%, ωστόσο η εικόνα δεν είναι ίδια σε όλες τις μεταναστευτικές διαδρομές. Η Κρήτη έχει αναδειχθεί πλέον σε μία από τις βασικές πύλες εισόδου, γεγονός που οδηγεί την κυβέρνηση σε εντατικοποίηση των επαφών με τις χώρες που συνδέονται με τις συγκεκριμένες ροές.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η Λιβύη, ενώ επαφές πραγματοποιούνται και με το Μπανγκλαντές, καθώς σημαντικός αριθμός των ανθρώπων που φτάνουν στην Ελλάδα προέρχεται από τη συγκεκριμένη χώρα.