Ένα «σύγχρονο σκλαβοπάζαρο» που στήνεται στην πλάτη ευάλωτων αλλοδαπών εργαζομένων αλλά και απελπισμένων για εργατικά χέρια εργοδοτών φέρνει στο φως το Εργατικό Κέντρο Ηρακλείου.
Μετά από σωρεία καταγγελιών και μια συνάντηση του Προεδρείου του ΕΚΗ με εκπροσώπους του Συλλόγου Φιλιππινέζων Ηρακλείου, ανοίγει ο φάκελος των μετακλητών εργαζομένων.
Τα όσα αποκαλύπτονται συνθέτουν μια ζοφερή εικόνα εκμετάλλευσης, κυκλωμάτων μεσαζόντων, παράνομων κρατήσεων και αναπάντητων ερωτημάτων για τη στάση των ελληνικών προξενικών Αρχών στο εξωτερικό.
Νόμιμη διαδικασία στα… χαρτιά
Η θεσμοθετημένη διαδικασία μετάκλησης από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τις οποίες η Ελλάδα διατηρεί διακρατικές συμφωνίες, υποτίθεται πως είναι απλή και προσβάσιμη. Ο εργαζόμενος υποβάλλει αίτηση για βίζα στην ελληνική Πρεσβεία της χώρας του και περνά από τις απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις, ενώ ο εργοδότης στην Ελλάδα καταθέτει το σχετικό αίτημα και αναλαμβάνει τα έξοδα μετακίνησης. Σύμφωνα με τη νόμιμη αυτή οδό, το συνολικό κόστος για τον εργαζόμενο δεν ξεπερνά τα 200 ευρώ, με τον εργοδότη να καλύπτει τα υπόλοιπα έξοδα.
Τι συμβαίνει όμως στην πραγματικότητα; Σύμφωνα με τις καταγγελίες, για έναν εργαζόμενο, για παράδειγμα από τις Φιλιππίνες, είναι πρακτικά αδύνατο να κλείσει τηλεφωνικό ραντεβού με την ελληνική Πρεσβεία, καθώς ο αρμόδιος αριθμός δεν απαντά ποτέ. Κάπου εκεί αναλαμβάνουν δράση οι ιδιωτικές εταιρείες εύρεσης εργασίας, στην πλειονότητά τους παραρτήματα ελληνικών εταιρειών με έδρα την Αττική, και ξεκινά ο μεγάλος «Γολγοθάς» των αλλοδαπών εργαζομένων.
Η «ταρίφα» της εκμετάλλευσης: Από 2.500 ευρώ έως τον πρώτο μισθό
Όποιος εξαναγκάζεται να καταφύγει σε αυτά τα πρακτορεία, μπαίνει σε έναν φαύλο κύκλο οικονομικής «εξόντωσης». Οι εταιρείες απαιτούν άμεσα τουλάχιστον 2.500 ευρώ απλά και μόνο για να «φροντίσουν» την εύρεση εργασίας στην Ελλάδα. Επιπλέον, οι εργαζόμενοι υποχρεούνται να καλύψουν μόνοι τους τα έξοδα μετακίνησης (αεροπορικά εισιτήρια) και να παραδώσουν στο πρακτορείο ολόκληρο τον πρώτο τους μισθό.
Η οικονομική «αφαίμαξη» συνεχίζεται και μετά την άφιξή τους στη χώρα μας, καθώς καλούνται να καταβάλουν στον «μεσάζοντα» επιπλέον 500 έως 1.000 ευρώ σε μετρητά, χωρίς κανένα παραστατικό («μαύρα»), προκειμένου να φτάσουν τελικά στον εργοδότη.
Την ίδια ώρα, πολλοί εργοδότες, είτε επειδή δεν βρίσκουν ανταπόκριση μέσω της νόμιμης διαδικασίας είτε για λόγους ευκολίας, καταβάλλουν 1.000 ευρώ για κάθε εργαζόμενο στις εταιρείες αυτές, αποφεύγοντας τη γραφειοκρατία και τα έξοδα μετακίνησης. Ανταποκρίνονται στο κάλεσμα των πρακτορείων, τα οποία τους ενημερώνουν για το «πότε» και «πόσοι» αλλοδαποί εργαζόμενοι θα φτάσουν στην επιχείρησή τους.
Εκβιασμοί, κρατήσεις μισθού και τοκογλυφία
Η εκμετάλλευση δεν σταματά στην άφιξη. Σύμφωνα με το ΕΚΗ, πολλοί εργοδότες εκμεταλλεύονται την ευάλωτη θέση των εργαζομένων, εξαναγκάζοντάς τους να αποδεχθούν αμοιβές πολύ χαμηλότερες από τις νόμιμα προβλεπόμενες. Ουσιαστικά, εκβιάζονται με το επιχείρημα ότι, αν δεν δεχθούν τους όρους, δεν πρόκειται να βρεθεί άλλος εργοδότης και θα απελαθούν άμεσα.
Παράλληλα, καταγγέλλεται ότι από τους εργαζομένους παρακρατείται το 11% του μισθού τους για τη διαμονή και το 4% για τη διατροφή. Πολλοί από αυτούς, ιδιαίτερα οι εποχικοί που απασχολούνται για λίγους μήνες, δεν καταφέρνουν καν να καλύψουν τα έξοδα της πρώτης χρονιάς. Ως αποτέλεσμα, πέφτουν θύματα τοκογλυφίας στις πατρίδες τους, ενώ, με τη λήξη της τουριστικής περιόδου, αναγκάζονται να αποχωρήσουν λόγω λήξης της βίζας για να επιστρέψουν την επόμενη χρονιά βάζοντας ξανά βαθιά το χέρι στην τσέπη.
Ερωτήματα προς τα αρμόδια Υπουργεία
Τα όσα βλέπουν το φως της δημοσιότητας εγείρουν σοβαρότατα ερωτήματα που ζητούν άμεσες απαντήσεις από τα αρμόδια Υπουργεία, σύμφωνα με το Εργατικό Κέντρο.
Πώς είναι δυνατόν η έκδοση βίζας να αποτελεί πραγματικό «Γολγοθά» για έναν μεμονωμένο εργαζόμενο, όταν απευθύνεται στην ελληνική Πρεσβεία, την ώρα που η ίδια Πρεσβεία εκδίδει εκατοντάδες χιλιάδες βίζες μέσω ιδιωτικών πρακτορείων; Τι σχέσεις ενδέχεται να υπάρχουν μεταξύ υπαλλήλων των ελληνικών Πρεσβειών και εταιρειών διακίνησης αλλοδαπών εργαζομένων;
Γιατί, παρά τις αυξημένες ανάγκες για εργατικά χέρια και στον Πρωτογενή Τομέα, δεν παρατείνεται η ισχύς της βίζας των εποχικών εργαζομένων που επιθυμούν να παραμείνουν στη χώρα μας, αναγκάζοντάς τους να φύγουν και να ξαναπληρώσουν τα υπέρογκα ποσά τον επόμενο χρόνο;
Τρίτον, γιατί εργαζόμενοι από άλλες χώρες, όπως η Αίγυπτος, προτιμούν να «πέφτουν στα χέρια» διακινητών, διακινδυνεύοντας τη ζωή τους στη θάλασσα, αντί να ακολουθήσουν τη νόμιμη διαδικασία;
Το Εργατικό Κέντρο Ηρακλείου, λαμβάνοντας καθημερινά τις καταγγελίες αυτές, δηλώνει αποφασισμένο, όπως σημειώνει στην ανακοίνωση που εξέδωσε, να μην αφήσει την υπόθεση στο «σκοτάδι», ζητώντας την άμεση παρέμβαση των αρμόδιων Αρχών.