Με μια μικρή, αλλά έμπειρη ομάδα, δώδεκα ορειβατών ανέβηκε ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2026 στο αγαπημένο οροπέδιο Καθαρού, τόσο κοντά στην πόλη μας, με σκοπό να περπατήσει τις χαμηλότερες κορφές της Δίκτης, ΒΑ του Λαζάρου.
Παρκάρουμε τα αυτοκίνητά μας στον περίφημο Σγουρό Πρίνο, ένα τεράστιο δέντρο-μνημείο της φύσης, δίπλα στο παλιό Τυροκομείο της Κριτσάς κι ακολουθούμε ανηφορικό χωματόδρομο με κατεύθυνση νότια, που περνάει από τον Αϊ-Δημήτρη και από σύγχρονες και παλιότερες αγροικίες, που είχαν σκοπό την εκμετάλλευση του πλούσιου αυτού τόπου, που διαθέτει νερό κι εύφορη γη και προσφέρεται για πλήθος καλλιέργειες.
Κάποτε αφήνουμε τον δρόμο και συνεχίζουμε την ανηφόρα με μονοπάτι, αλλού ευδιάκριτο κι αλλού σβησμένο από τον χρόνο. Περνάμε την περιοχή Μαύρες δίπλα σε παλιό οικισμό, κοντά στο διάσελο με την ωραία θέα στον Λάκκο τσ’ Ώχρας. Προχωρώντας προς την πρώτη κορυφή, το Μπατελιό, το τοπίο εναλλάσσεται από ανάβαση ελεύθερη σε πετρώδες τοπίο διακοπτόμενο από επίπεδα χωμάτινα λιβάδια, με πρινόδασος ή εκτάσεις με φρύγανα και θάμνους. Οικοδομικά κατάλοιπα ανθρώπινων δραστηριοτήτων σμιλεμένα με την ασπρο-γκρί πέτρα της περιοχής: αγροικίες, μαντριά, σημάδι ότι το μέρος αυτό κάποτε έσφυζε από ζωή. Αντίθετα σήμερα πέρα από κάποια κοπάδια αιγοπροβάτων, που μας κοιτούν περίεργα, δεν υπάρχει εδώ ψηλά άλλο ίχνος ανθρώπινης παρουσίας εκτός από εμάς. Συμπληρωματικά να αναφέρω ότι κάποια απ’ τα μαντριά της περιοχής έπαιξαν σπουδαίο ρόλο στον εμφύλιο πόλεμο ως ορμητήρια των ανταρτών του Ε.Λ.Α.Σ. (πληροφορίες: Γιώργος Ανδρουλάκης)
Πρώτη κορφή λοιπόν το Μπατελιό, που μας προσφέρει καταπληκτική θέα στα δυο οροπέδια: Λασιθίου (στα δυτικά) και Καθαρού (στα βόρεια). Συνεχίζοντας την ανάβαση θα φτάσουμε στην κορφή του Σκαφιδαρά, την πιο ψηλή της ημέρας στα 1.673μ., όπου θα πάρουμε το κολατσιό μας αγναντεύοντας το νότιο κρητικό πέλαγος, Ιεράπετρα και Μύρτος στα ανατολικά και κρυφοκοιτάζοντας τον γίγαντα της Δίκτης, Λάζαρο, στα δυτικά: «Ένας πήδος είναι από εδώ». Αυτόν τον ‘πήδο’ όμως δεν θα τον κάνουμε σήμερα. Θα τον αφήσουμε εκκρεμότητα για μια επόμενη φορά. Για την ώρα απέναντι μάς περιμένει άλλη μία μυτερή κορφή. Ονομάζεται, το Τσουνί της Πατέλας, κατά τον Γιώργο Ανδρουλάκη, που ξέρει την περιοχή καλύτερα κι απ’ την τσέπη του.
Από εδώ θα κατηφορίσουμε προσεκτικά προς μια τελευταία μεγάλη χωμάτινη έκταση, το περίφημο Λιβάδι (1.540μ.), που αποτελεί τη βάση για την ανάβαση στον Λάζαρο. Συνεχίζουμε την ‘άτακτη’ κατηφόρα από όμορφο πρινόδασος, ώσπου να βρούμε το μονοπάτι, το οποίο στο τέλος γίνεται ένα καλοδιατηρημένο καλντερίμι, που εξυπηρετούσε προφανώς τα μαντριά και τις αγροικίες της περιοχής, που ξεπηδούν μοναχικά εδώ κι εκεί. Περνούμε και από τουλάχιστον ένα-δύο πηγές (πιο γνωστή το Νερό της Τρύπας ή Χάμπασο στεγνή δυστυχώς, ας ελπίσουμε προσωρινά λόγω εποχής). Το μονοπάτι θα μας οδηγήσει πίσω στον χωματόδρομο, που με τη σειρά του θα μας φέρει στα αυτοκίνητα. Επιβάλλεται μια στάση στον Αβδελιακό για μια μπίρα και μια σύντομη επιδρομή στις μηλιές που είναι ήδη χαμόστρωμα, σταθερές αξίες.
Πεζοπορία 11 χλμ και 600 μ. υψομετρικής, 5,5 ώρες στην όμορφη άγρια φύση των βουνών μας, ό,τι πρέπει για να φύγει η ένταση της βδομάδας και να δεις τη ζωή με άλλο μάτι. Καιρός ιδανικός, ομάδα δεμένη, όλα καλά. Ευχαριστούμε τον αρχηγό μας, Γιάννη Βούλγαρη, ήρεμη δύναμη του ορειβατικού. Πολλές πληροφορίες τόσο γεωγραφικές όσο και ιστορικές θα βρει όποιος επιθυμεί και ψάχνεται γι’ αυτά στο βιβλίο του Γιώργου Ανδρουλάκη: «Ορειβατικές Περιπέτειες», που θα κυκλοφορήσει σύντομα!