Υπάρχουν εικόνες που δεν χρειάζονται πολλές λέξεις για να περιγράψουν όσα συμβαίνουν πίσω από τις κλειστές πόρτες των σπιτιών. Και υπάρχουν στιγμές που αποκαλύπτουν μια διαφορετική, βαθιά ανθρώπινη πλευρά ανθρώπων που, λόγω της ιδιότητάς τους, έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε μόνο με τη στολή.
Μία τέτοια εικόνα είναι αυτή που αποτυπώνει τα συναισθήματα των αστυνομικών του Γραφείου Αντιμετώπισης Ενδοοικογενειακής Βίας του Α.Τ. Ηρακλείου, όταν βρίσκονται απέναντι σε παιδιά που, χωρίς να φταίνε σε τίποτα, έχουν βρεθεί ανάμεσα σε γονείς που καταγγέλλονται για ενδοοικογενειακή βία. Παιδιά που τα αθώα μάτια τους έχουν ήδη δει πολύ περισσότερα από όσα θα έπρεπε για την ηλικία τους.
«Θέλουμε να τα προστατέψουμε, γιατί, ασχέτως εάν έχουμε κι εμείς παιδιά ή όχι, μπροστά μας βλέπουμε αυτό που λέμε θαύμα της ζωής. Αγνές ψυχές που δεν πρέπει να βασανίζονται, δεν πρέπει να γίνονται μάρτυρες, στην τόσο τρυφερή ηλικία που βρίσκονται, άγριων καταστάσεων», τονίζει με νόημα η επικεφαλής του Γραφείου Αντιμετώπισης Ενδοοικογενειακής Βίας, Υπαστυνόμος Α’, Δήμητρα Λιάπη.
Αρκεί άλλωστε, να κάνει κανείς εικόνα το εξής: Είναι άγρια χαράματα. Η πόλη κοιμάται, όμως για κάποιες οικογένειες η νύχτα έχει μετατραπεί σε εφιάλτη. Παιδιά, στην αγκαλιά των μητέρων τους, πολλές φορές κακοποιημένων γυναικών, φτάνουν στο Α’ Αστυνομικό Τμήμα, με διοικητή τον Αστυνόμο Α’, Γιώργο Μυρωδιά, αναζητώντας προστασία. Δεν είναι εκεί επειδή το επέλεξαν. Βρίσκονται εκεί επειδή το σπίτι τους έπαψε να αποτελεί ένα ασφαλές καταφύγιο.
Και αυτά τα παιδιά ενδέχεται να χρειαστεί να παραμείνουν στο τμήμα για αρκετές ώρες. Ένα αστυνομικό γραφείο, όσο άνετες καρέκλες κι αν διαθέτει, δεν είναι χώρος για να περάσει ένα παιδί τη νύχτα του, ούτε πολύ περισσότερο για να διαχειριστεί όσα μόλις έχει βιώσει.
Ένας μικρός παιδικός σταθμός
Έτσι, με ιδιαίτερη φροντίδα, δημιουργήθηκε ένας ξεχωριστός χώρος, ένας μικρός παιδικός σταθμός, όπως θα μπορούσε κανείς να τον χαρακτηρίσει. Ένα περιβάλλον που προσπαθεί να θυμίζει όσο γίνεται περισσότερο έναν οικείο χώρο για τα παιδιά. Παιχνίδια, παιδικά βιβλία, μαρκαδόροι, στυλό και τετράδια βρίσκονται στη διάθεσή τους, προκειμένου να απασχολούνται και να ξεφεύγουν, έστω και προσωρινά, από την ένταση των γεγονότων.
Το σημαντικότερο όμως, βρίσκεται στην κατασκευή του χώρου. Μια γυάλινη πόρτα διαχωρίζει τα παιδιά από το υπόλοιπο αστυνομικό περιβάλλον, ώστε οι φωνές, οι θόρυβοι και οι μαρτυρίες των θυμάτων να μην φτάνουν στα αυτιά τους. Η οπτική επαφή με τη μητέρα τους, ή και με τους δύο γονείς, εφόσον αυτό προβλέπεται και επιτρέπεται από τις συνθήκες, παραμένει δυνατή, χωρίς τα παιδιά να εκτίθενται σε όσα διαδραματίζονται γύρω τους.
«Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε έναν χώρο όπου τα παιδιά θα αισθάνονται όσο το δυνατόν πιο ασφαλή», εξηγεί η κ. Λιάπη.
Και τα ίδια τα παιδιά όμως, βρίσκουν τον δικό τους τρόπο να πουν ένα μεγάλο “ευχαριστώ”. Στον μικρό αυτό χώρο φιλοξενίας, τα παιδιά εκφράζονται με τον μοναδικό, αυθόρμητο τρόπο της ηλικίας τους.
Οι ζωγραφιές τους έχουν αποκτήσει ξεχωριστή θέση, καθώς αποτυπώνουν συναισθήματα που πολλές φορές είναι δύσκολο να εκφραστούν με λόγια.
Οι ζωγραφιές με τη … συνάδελφο
«Έχουμε κρατήσει ζωγραφιές που τα παιδιά μάς λένε με τον τρόπο τους “ευχαριστώ”. Ακούνε συνεχώς τη λέξη “συνάδελφος” και χωρίς ίσως να γνωρίζουν το πραγματικό νόημα της λέξης, γράφουν κι αυτά ότι είναι συνάδελφοι και μας ευχαριστούν, βάζοντας καρδούλες», αναφέρει συγκινημένη η επικεφαλής του Γραφείου.
Και αυτή η τρυφερότητα δεν απευθύνεται μόνο στις γυναίκες αστυνομικούς. Τα παιδιά δείχνουν την αγάπη και την ευγνωμοσύνη τους και στους άνδρες συναδέλφους, οι οποίοι τα προσεγγίζουν με την ίδια ευαισθησία, φροντίζοντας να τους προσφέρουν λίγες στιγμές ξεγνοιασιάς.
Γιατί πίσω από τη στολή, ανεξάρτητα από το φύλο και τον ρόλο, υπάρχουν άνθρωποι που αντιλαμβάνονται ότι εκείνη τη στιγμή απέναντί τους δεν έχουν απλώς μια ακόμη υπόθεση ενδοοικογενειακής βίας. Έχουν παιδιά που χρειάζονται προστασία, τονίζει η κα Λιάπη.
«Θα έπρεπε να είναι στα ζεστά, στο κρεβατάκι τους και να κοιμούνται, όχι στο αστυνομικό τμήμα»
Ίσως όμως η πιο συγκλονιστική διάσταση αυτής της προσπάθειας να αποτυπώνεται στις ώρες της νύχτας. Τότε που ένα παιδί μπορεί να φτάσει στο αστυνομικό τμήμα στις τρεις τα ξημερώματα, ενώ κανονικά θα έπρεπε να βρίσκεται στο κρεβατάκι του, σκεπασμένο, ασφαλές και ήρεμο.
«Και για εμάς είναι δύσκολο να βλέπουμε ένα παιδί να έρχεται στις 3 τη νύχτα μαζί με τη μητέρα του. Θα έπρεπε να είναι στα ζεστά, στο κρεβατάκι του και να κοιμάται, όχι στο αστυνομικό τμήμα. Γι’ αυτόν τον λόγο έχουμε τον καναπέ, ώστε να κοιμούνται. Και όταν κάνει κρύο και βλέπουμε ότι κι αυτά κρυώνουν, είναι πολλές φορές που τα σκεπάζουμε με τα μπουφάν μας για να ζεσταθούν…».
Μια φράση απλή, σχεδόν καθημερινή, που όμως κρύβει μέσα της μια ολόκληρη πραγματικότητα. Τα μπουφάν των αστυνομικών γίνονται κλινοσκεπάσματα για παιδιά που δεν θα έπρεπε να βρίσκονται εκεί. Οι άνθρωποι που έχουν αναλάβει να τα προστατεύσουν αφήνουν για λίγο στην άκρη ακόμη και το δικό τους πανωφόρι, προκειμένου να μην κρυώνει ένα παιδί που βρέθηκε χωρίς να το επιλέξει στη δίνη της οικογενειακής βίας.
Και κάπου εκεί, ανάμεσα σε παιχνίδια, παιδικές ζωγραφιές, έναν καναπέ και αστυνομικά μπουφάν που γίνονται κουβέρτες, αποκαλύπτεται το πραγματικό μέγεθος μιας προσπάθειας που δεν καταγράφεται σε αριθμούς και στατιστικές.
Γιατί η αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας δεν αφορά μόνο την καταγγελία, τη σύλληψη ή τη διαδικασία που ακολουθεί μέχρι την απονομή της Δικαιοσύνης. Αφορά και εκείνα τα παιδιά που χρειάζονται κάποιον να τα προστατεύσει, να τα καθησυχάσει και έστω για λίγες ώρες να τους θυμίσει ότι υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που νοιάζονται…