Μια αθέατη αλλά σκληρή «μάχη» διεξάγεται τους τελευταίους δύο μήνες στο Υπουργείο Πολιτισμού με φόντο το εμβληματικό έργο για την «Ανάπλαση χώρων εισόδου στο Μινωικό Ανάκτορο Κνωσού», που δημοπρατήθηκε το καλοκαίρι έναντι 3,5 εκατ. ευρώ από λεφτά της Περιφέρειας Κρήτης! Πληροφορίες αναφέρουν -που επιβεβαιώνουν δημοσίευμα της εφημερίδας «Πατρίς» στις 15 Ιουλίου 2026 λίγες μέρες δηλαδή πριν από την καταληκτική ημερομηνία των προσφορών- ότι γινόταν «συνωστισμός» αναδόχων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στα χέρια της αρμόδιας Επιτροπής έφτασαν 12 προσφορές για την κατασκευή του έργου, που θα αλλάξει την όψη της εισόδου του Ανακτόρου για τα επόμενα τουλάχιστον 50 χρόνια! Αν και δεν έχουν υπάρξει ενστάσεις, το ότι περίπου τρεις μήνες έχουν παρέλθει από τη δημοπράτηση -χωρίς ακόμη να έχει ανακοινωθεί ανάδοχος- οφείλεται στο γεγονός ότι το έργο είναι εξαιρετικά εμβληματικό, πολύπλοκο και το αντικείμενο θα πρέπει να ανατεθεί ολόκληρο στον ανάδοχο χωρίς υπεργολαβίες ή αναζήτηση άλλων εργολάβων, καθώς περιλαμβάνονται ανασκαφές, ανέγερση νέων κτηρίων τα οποία συμπλέουν απόλυτα με τις επιταγές της UNESCO.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι δεν αναμένεται να επιλεγούν υπέρμετρες εκπτώσεις στις προσφορές για το έργο λόγω του γεγονότος ότι είναι πολύ σύνθετο και δεν θα βγει το κόστος. Περίπου στο 10%, ενώ δεν αποκλείεται κοινοπραξία ώστε να καλύπτονται όλα τα αντικείμενα του έργου. Φορέας υλοποίησης είναι μεν το Υπουργείο Πολιτισμού, όμως πληρώνει η Περιφέρεια Κρήτης μέσω του προγράμματος «Κρήτη», δηλαδή ΕΣΠΑ.
- Έργα που αλλάζουν την όψη της εισόδου του αρχαιολογικού χώρου από την εποχή του Έβανς και η πιθανή κάθοδος Mενδώνη για ανακοίνωση σε πανηγυρικό κλίμα
Η επιλογή του αναδόχου και η ανακοίνωσή του αναμένεται να γίνει με μεγάλη επισημότητα από το Υπουργείο, χωρίς να αποκλείεται να συνδυαστεί και με κάθοδο της υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη. Τουλάχιστον κάποιοι κύκλοι το εκτιμούν, χωρίς να έχουν όμως δεσμευτική πληροφόρηση. «Είναι θέμα ημερών η τελική επιλογή, είναι μια επίπονη διαδικασία γιατί, λόγω της συνθετότητας του έργου, η Επιτροπή ζητούσε συνεχώς δικαιολογητικά και εγγυήσεις» ανέφερε πηγή προς την εφημερίδα «Πατρίς». Εξάλλου ο όρος στην προκήρυξη του έργου ήταν ότι όλο θα το πάρει ένας εργολάβος που θα εκτελέσει όλες τις εργασίες!
Θα έλεγε κάποιος ότι, καλώς εχόντων των πραγμάτων, οι παρεμβάσεις θα μπορούσαν να ξεκινήσουν το 2027 με την υπογραφή σύμβασης με τον ανάδοχο, αν δεν υπάρξουν απρόοπτα, ενστάσεις και τα συναφή που πολλές φορές «στοιχειώνουν» τα δημόσια έργα!
Το έργο έχει χρονοδιάγραμμα 720 ημερών, δηλαδή περίπου 2 χρόνια με βάση τη διακήρυξη από την ημέρα που θα υπογραφεί η σύμβαση με τον εργολάβο.
Τα νέα κτήρια και η ράμπα-γέφυρα
Με βάση τη μελέτη, δημιουργείται νέο κεντρικό στέγαστρο υποδοχής που ουσιαστικά είναι ένα νέο σύγχρονο κτήριο, με αρχιτεκτονικό σχεδιασμό εμπνευσμένο από τη μινωική παράδοση και θα στεγάζει εκδοτήρια, γραφεία, τουαλέτες, ιατρείο και στεγασμένους χώρους αναμονής.
Η κεντρική πλατεία εισόδου αλλάζει και αποκτά ενιαία εικόνα με λιθοστρώσεις και δενδροφυτεύσεις, ενώ ταυτόχρονα επεκτείνονται τα πεζοδρόμια, ώστε να διαχωρίζεται η κίνηση πεζών από αυτοκίνητα, ενώ επίσης προβλέπονται νέες θέσεις στάθμευσης για ΑμεΑ, εργαζόμενους, ασθενοφόρα και πυροσβεστικά οχήματα. Το ενδιαφέρον είναι ότι οι εργασίες θα γίνονται υπό στενή παρακολούθηση αρχαιολόγων για τυχόν εντοπισμό νέων ευρημάτων κατά τις εκσκαφές.
Το κυρίως κτήριο θα στεγάσει το εκδοτήριο εισιτηρίων, το βεστιάριο, τα γραφεία προσωπικού, χώρους υγιεινής επισκεπτών, ιατρείο και ημιυπαίθριους χώρους στάσης. Το δεύτερο κτήριο θα στεγάσει χώρους υγιεινής και αργότερα και πωλητήριο του ΟΔΑΠ, ενώ το τρίτο κτήριο νότια της Βασιλικής Οδού θα παραμείνει στέγαστρο και μελλοντικά θα γίνει αναψυκτήριο του ΟΔΑΠ, ενώ θα υπάρχει και περίπτερο ξεναγών.
Επίσης, προβλέπεται η διαμόρφωση της τριγωνικής πλατείας εισόδου με στρώσεις πωρόλιθου και δενδροφυτεύσεις, καθώς και η διεύρυνση του πεζοδρομίου από τον βόρειο χώρο στάθμευσης προς την περιοχή εισόδου, υποστηριζόμενη από τοιχία και λιθοδομές.
Παράλληλα, ο σχεδιασμός ικανοποιεί τα κριτήρια που έχουν θέσει υπ’ όψιν των Επιτροπών ένταξης στους καταλόγους της UNESCO οι ειδικοί από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Σύμφωνα με τη μελετητική ομάδα του Πολυτεχνείου Κρήτης, υπό τον Νίκο Σκουτέλη που σχεδίασε το έργο στην Κνωσό, θα γίνει ειδική διαχείριση των οχημάτων ΑμεΑ, οχημάτων των εργαζόμενων στον χώρο, ενός ασθενοφόρου και ενός πυροσβεστικού οχήματος νότια των κτηρίων.
Η θέση από την οποία γίνεται η είσοδος στο ανάκτορο παραμένει ίδια λόγω της επιτυχούς -έως σήμερα- οργάνωσης των κινήσεων εντός του αρχαιολογικού χώρου και της ιστορικότητας της πρόσβασης που είχε διαμορφώσει ο ίδιος ο Έβανς.
Οι ελεύθεροι χώροι απαρτίζονται από το διευρυμένο πεζοδρόμιο που γεφυρώνει τον χώρο στάθμευσης με τη νέα πλατεία υποδοχής, με κλίση προς τον νότο που δέχεται νέες δενδροφυτεύσεις (συνολικό εμβαδόν 1.890 τ.μ.).
Αυτή συνδέεται μέσω ράμπας με τον βοηθητικό χώρο στάθμευσης ΑμεΑ, ασθενοφόρου, πυροσβεστικού στα νότια της συνολικής επέμβασης. Ελευθερώνεται από μέρος των υφιστάμενων δομών ο χώρος αμέσως μετά την είσοδο σε μικρή πλατεία υποδοχής με εμβαδόν 870 τ.μ.